Metal içecek kutularıyla ilgili dikkat çeken uyarılar gelmeye başladı. Avrupa Birliği Hızlı Alarm Sistemi RASFF kayıtlarına göre, Hollanda tarafından yapılan iki ayrı bildirimde alüminyum içecek kaplarından sıvıya geçen metal miktarının yasal sınırların çok üzerine çıktığı tespit edildi.
9 kat fazla alüminyum geçişi saptandı
22 Nisan 2025 tarihli bildirime göre: ölçülen alüminyum geçişi 23 mg/kg oldu. Avrupa’daki limit ise 5 mg/kg olarak açıklandı. 23 Nisan 2025 tarihli ikinci bildirime göre ise: alüminyum geçişi 20 mg/kg seviyesinde ölçüldü. Bu değer de yasal limitin yaklaşık 4 katına ulaştı. Mart ayında yapılan bildirimde ise Hollanda'da online ticaret kanalında satılan bir içeceğin ambalajında izin verilen limitin 9 kat fazlası alüminyum migrasyonu saptandı.
Alüminyum migrasyonu ne demek?
“Migrasyon”, ambalaj veya gıda ile temas eden materyallerde bulunan kimyasalların yiyecek ya da içeceğe geçmesi anlamına geliyor. Uzmanlara göre özellikle, asitli içecekler, meyve suyu, çay,
maden suyu, limonlu içecekler alüminyum çözünmesini artırabiliyor.
Özellikle iç kaplaması zarar görmüş veya koruyucu kaplaması olmayan metal şişelerde risk daha yüksek kabul ediliyor.
Çocuklarda güvenli sınır aşılabiliyor
Konuyla ilgili yayımlanan bilimsel çalışmalardan biri ise dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
“Alüminyumun gıda ile temas eden malzemelerden gıdalara geçişi” başlıklı araştırmada, alüminyum şişelerde saklanan bazı içeceklerin ciddi seviyede metal geçişine yol açabileceği belirtildi.
Araştırmaya göre: alüminyum şişede saklanan elma suyu ve maden suyu karışımı tüketen yetişkinlerde, haftalık tolere edilebilir alım miktarının (TWI) yüzde 86,6’sına ulaşıldı.
Daha dikkat çekici sonuç ise çocuklarda görüldü. Çalışmada, alüminyum şişeden çay tüketen 15 kilogram ağırlığındaki bir çocukta güvenli kabul edilen haftalık alüminyum alım sınırının yüzde 145 oranında aşılabileceği belirtildi.
EFSA’nın güvenli limit uyarısı ne?
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), alüminyum için haftalık tolere edilebilir alım miktarını kilogram başına 1 mg olarak belirliyor.
Bu sınırın uzun süre aşılması durumunda özellikle; sinir sistemi, nörolojik gelişim, böbrek fonksiyonları üzerinde risk oluşabileceği değerlendiriliyor.
Alüminyum demans yapar mı?
Bilimsel makaleler alüminyum ile Alzheimer ve demans arasındaki ilişkinin henüz kesinleşmediğine vurgu yapıyor.
Ancak çok sayıda çalışma, yüksek alüminyum maruziyetinin “potansiyel nörotoksik etki” oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle özellikle çocuklar için gereksiz maruziyetin azaltılması öneriliyor.
Hangi ürünlerde risk daha yüksek?
Risk özellikle şu durumlarda artıyor; çizilmiş veya aşınmış alüminyum mataralar, iç kaplaması zarar görmüş şişeler, asitli içeceklerin uzun süre metal kapta bekletilmesi, sıcak içeceklerin doğrudan alüminyum kapta tutulması.
Tüketiciler nelere dikkat etmeli?
Gıda güvenliği kuralları şöyle:
Hasarlı metal mataraları kullanmayın. Asitli içecekleri uzun süre alüminyum kapta bekletmeyin.
İç kaplaması aşınmış ürünleri değiştirin.
Çocuklarda metal mataralarda sıcak çay ve asitli içecek kullanımına dikkat edin.
Gıda ile temasa uygun sertifikalı ürünleri tercih edin.
