Bu çalışma, Ayurveda’da yüzyıllardır söylenen “ısıtılmış bal zararlıdır” görüşünün, modern bilim tarafından kısmen doğrulandığını ortaya koyuyor. Kısa vadede belirti olmasa bile, yüksek ısıya maruz kalan balın kimyasal yapısı bozuluyor ve potansiyel riskler oluşabiliyor.
Isıtılmış Bal tehlikeli mi?
Araştırmada bal örnekleri 60°C ve 140°C sıcaklıklara kadar ısıtıldı. Elde edilen sonuçlar dikkat çekici: 140°C’ye kadar ısıtılan balda Hidroksimetil furfural (HMF) miktarı ciddi şekilde arttı. HMF, balın aşırı ısıtıldığını gösteren en önemli kalite ve güvenlik göstergesi. Yüksek HMF ise uzun vadede toksik (zehirleyici) etkilere yol açabiliyor. Uzmanlara göre HMF, aşırı ısıtılmış veya uzun süre depolanmış ballarda ortaya çıkıyor.
Bal + Tereyağı uyumsuz mu?
Ayurveda’da, balın eşit miktarda tereyağı (ghee) ile karıştırılması “uyumsuz besin” olarak tanımlanıyor. Bu çalışmada: Bal + tereyağı karışımında; esmerleşme arttı, antioksidan aktivite yükseldi. Ancak HMF oluşumu da gözlendi Araştırmacılar, ısıtılmış bal ile ısıtılmış tereyağının birlikte tüketilmesinin, zamanla zararlı etkilere yol açabilecek kimyasal değişimlere neden olabileceğini vurguladı.
Deney Hayvanlarında Ne Oldu?
Çalışma kapsamında Wistar cinsi erkek sıçanlar 6 hafta boyunca farklı beslenme gruplarına ayrıldı:
- Normal bal
- Isıtılmış bal
- Tereyağı
- Bal + tereyağı
- Isıtılmış bal + ısıtılmış tereyağı
Araştırma sonucunda; gıda tüketimi değişmedi, fareler kilo artışın etkilenmedi, karaciğer, böbrek, kalp ve dalak ağırlıklarında anlamlı fark görülmedi. Ancak araştırmacılar, kısa vadede belirti görülmemesinin uzun vadede risk olmadığı anlamına gelmediğini özellikle belirtti.
Peki Bal Isıtılmamalı mı?
Araştırmanın sonuç bölümünde şu vurgu yapılıyor: “Balın 140°C’nin üzerinde ısıtılması, HMF oluşumunu artırarak zamanla zararlı etkilere yol açabilir.”
Özellikle:
- Balın pişirme sırasında kullanılması
- Kaynar içeceklere eklenmesi
- Isıtılmış bal + tereyağı karışımı riskli uygulamalar arasında gösteriliyor.
Bal Nasıl Tüketilmeli?
Uzmanların ve bilimsel verilerin ortak önerileri:
- Bal ılık (40°C altı) içeceklere eklenmeli
- Doğrudan ateş veya fırınla temas etmemeli
- Tereyağıyla eşit miktarda ve ısıtılarak tüketilmemeli
- Mümkünse çiğ (ham) bal tercih edilmeli
