İstanbul’un kuzeyinde yaşayan mandalar ve onları yaşatan üretim kültürü yeniden gündemde. Artan yapılaşma ve ekolojik baskı altında kalan sulak alanlar için dikkat çeken bir buluşma başlıyor.
İstanbul’un kuzeyinde yer alan sulak alan köyleri, bu yıl yeniden manda festivaliyle gündeme geliyor. Ağaçlı’da 16 Mayıs 2026’da düzenlenecek etkinlik, yalnızca bir festival değil; aynı zamanda hızla yok olan bir üretim biçiminin ve ekosistemin korunması için verilen mücadelenin de sembolü.
Sadece 40 üretici kaldı
Şehrin çeperlerinde hâlâ varlığını sürdüren mandacılık, İstanbul’un gıda üretim zincirinin görünmeyen ama kritik halkalarından biri. Ancak bu geleneksel üretim modeli, son yıllarda artan altyapı projeleri, arazi kullanım değişiklikleri ve kentleşme baskısı nedeniyle ciddi tehdit altında. Bugün bölgede yaklaşık 4 bin manda ve 40’tan fazla üretici faaliyet göstermeye devam etse de bu sayı her geçen yıl azalıyor.
Sulak alanlar neden kritik?
Sulak alanlar sadece hayvancılık için değil, iklim dengesi açısından da hayati öneme sahip. Bu alanlar suyu filtreleme, karbon tutma ve taşkınları önleme gibi kritik işlevler üstleniyor. Ancak yıllardır “ıslah” adı altında kurutulan bu bölgeler, bugün iklim krizinin etkilerini daha da artıran kırılgan alanlara dönüşmüş durumda.
Festivalin arkasındaki bilimsel ve ekolojik yaklaşım, mandaların yalnızca bir üretim unsuru değil, aynı zamanda bu ekosistemin sürdürülebilirliği için kilit bir tür olduğunu ortaya koyuyor. Otlatma faaliyetleri, zarar görmüş arazilerin yeniden canlanmasına katkı sağlıyor ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına yardımcı oluyor.
Gıda üretimi ile ekoloji arasında yeni denge
Etkinlik kapsamında yürütülen çalışmalar, yalnızca hayvancılığı değil, gıda sistemlerinin geleceğini de tartışmaya açıyor. “Manda müşterekleri” yaklaşımıyla geliştirilen projeler, doğa temelli üretim modellerinin yeniden düşünülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
İSTANBUL'UN MANDA SÜTÜ KÜLTÜRÜ
Sivil toplum kuruluşu CLIMAVORE ve Jameel Topluluğu tarafından gerçekleştirilen festivalin dikkat çeken başlıklarından biri de manda sütünden üretilen ürünlerin yeniden değer kazanması. İstanbul’un geleneksel mutfak kültüründe önemli bir yeri olan manda yoğurdu ve süt ürünleri, hem gastronomi hem de kırsal kalkınma açısından yeniden öne çıkarılmaya çalışılıyor.
Kentliler için bir farkındalık çağrısı
Festival programında doğa yürüyüşlerinden üretici pazarlarına, çocuk etkinliklerinden tadımlara kadar geniş bir içerik yer alıyor.
