ABD’de tarım sektörünü sarsan kriz, yüz binlerce şeftali ağacının kesilmesine kadar uzandı. Yıllardır konserve meyve sektörünün en büyük oyuncularından biri olan Del Monte Foods’un iflas süreci ve fabrikalarını kapatma kararı, özellikle kaliforniya’daki şeftali üreticilerini ağır bir ekonomik çıkmaza sürükledi.
Kaliforniya’nın orta vadi bölgesinde bulunan Modesto ve Hughson’daki Del Monte işleme tesislerinin kapanmasıyla birlikte, bölgedeki üreticiler on binlerce ton şeftali için alıcı bulamaz hale geldi.
50 bin ton şeftali elde kaldı
Sektör kaynaklarına göre, Del Monte ile uzun yıllardır çalışan birçok çiftçinin yaklaşık 20 yıllık tedarik sözleşmeleri bir anda sona erdi.
Özellikle konserve üretiminde kullanılan “çekirdeği yapışık şeftali” üreticileri, ürünlerini teslim edecek tesis bulamayınca büyük kayıplarla karşı karşıya kaldı. Yaklaşık 50 bin ton şeftalinin alıcısız kaldığı belirtiliyor.
420 bin ağacın sökülmesine karar verildi
Ürün fazlasının daha büyük ekonomik zarara yol açmaması için üreticiler radikal bir karara yöneldi.
Kaliforniya’da yaklaşık 3 bin dönümlük şeftali bahçesindeki 420 bin ağacın sökülmesi planlanıyor. uzmanlara göre bu adım, hem üretim fazlasını azaltmak hem de çiftçilerin yeni sezon öncesinde daha fazla borç yükü altına girmesini önlemek amacıyla atılıyor.
550 milyon dolarlık kayıp hesaplanıyor
İlk hesaplamalara göre kriz nedeniyle bölgedeki üreticilerin toplam gelir kaybı 550 milyon dolara kadar ulaşabilir.
Del Monte’nin fabrikalarının kapanması yalnızca çiftçileri değil, işleme tesislerinde çalışan yüzlerce işçiyi ve bölgedeki tarıma bağlı ekonomik zinciri de doğrudan etkiledi.
abd tarım bakanlığı devreye girdi
Krizin büyümesi üzerine abd tarım bakanlığı, şeftali bahçelerinin kaldırılması için 9 milyon dolara kadar federal destek verilmesini onayladı.
Kaliforniya milletvekilleri tarafından desteklenen yardım paketinin, üreticilerin 2026 hasat sezonu öncesinde yeni planlama yapabilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
satın alma girişimi krizi çözemedi
Lodi merkezli Pacific Coast Producers şirketi, del monte’nin konserve meyve operasyonlarını devralmak için adım attı. şirketin yaklaşık 24 bin ton şeftali için yeni sözleşme sunduğu belirtilse de, bunun sektör genelindeki arz fazlasını çözmeye yetmediği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre kriz, yalnızca bir şirketin iflası değil; aynı zamanda büyük gıda şirketlerine bağımlı üretim modelinin kırılganlığını da ortaya koydu.
Tarımda tek alıcıya bağımlılık tartışılıyor
Yaşanan gelişmeler, sözleşmeli tarım sisteminde üreticilerin tek bir büyük alıcıya bağımlı hale gelmesinin risklerini yeniden gündeme taşıdı.
özellikle işleme sanayisine yönelik üretim yapan çiftçilerin alternatif pazar oluşturamaması, tarım sektöründe arz zincirinin ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha gösterdi.
