Türkiye'nin önemli incir üretim merkezlerinden Aydın'da yeni sezon taze incir hasadı fiyat tartışmalarıyla başladı.
Buharkent'te yıllık yaklaşık 20-25 bin ton taze incir üretimi gerçekleştirilirken, üreticilerin en önemli gündem maddesi bu yıl da ürünün kaç liradan satılacağı oldu.
Buharkent Ziraat Odası Başkanı Naim Özdamar, son iki günde ilçede taze sarı lop incir fiyatlarının 35-40 TL/kg seviyelerine kadar gerilediğini açıkladı.
“Üretici kilogram maliyetini 130 TL olarak hesaplıyor”
Özdamar'ın açıklamasına göre üreticilerin bu sezon için hesapladığı taze incir üretim maliyeti kilogram başına yaklaşık 130 TL.
Bu hesaba karşılık 35-40 TL'ye kadar gerileyen alım fiyatı, üreticilerde tepkiye neden oldu.
Özdamar, fiyatların üretim maliyetinden bağımsız biçimde belirlendiğini savunarak özellikle hal dışında faaliyet gösterdiğini belirttiği aracılara tepki gösterdi.
Geçen sezon da benzer bir tablo yaşandığını belirten Özdamar, 2025 yılında kilogram maliyetinin 103 TL olarak hesaplandığını ancak taze incirin ortalama 35-40 TL seviyelerinden satıldığını ifade etti.
“İnciri taze satmayın, kuruya bırakın”
Ziraat Odası Başkanı'nın üreticilere önerisi ise dikkat çekici: Taze incir toplamayı azaltmak ve ürünü kurutmak.
Özdamar'ın hesabına göre taze incirin kilogramının 40 TL'den satılması, kurutma randımanı dikkate alındığında kuru incirin yaklaşık 120 TL/kg seviyesinden satılması anlamına geliyor.
Buna karşın ihracata giden kuru incirin piyasa değerinin çok daha yüksek olduğuna dikkat çeken Özdamar, üreticinin düşük taze incir fiyatlarına karşı arzı azaltarak pazarlık gücünü artırabileceğini savundu. Özdamar, incri hasadının geçici olarfak durdurlması çağrısında bulundu.
“İNCİR Tüketiciye yüzde 600 farkla ulaşıyor”
Üreticinin tepkisinin bir başka nedeni ise tarla ile tüketici fiyatı arasındaki fark. Özdamar, üreticiden 35-40 TL'ye alınan taze incirin tüketiciye çok daha yüksek fiyatlarla ulaştığını belirterek üretici-tüketici fiyat farkının yüzde 600'e kadar çıkabildiğini öne sürdü.
İhracatlık incirde tablo farklı
İncirde bütün üreticiler açısından aynı fiyat tablosundan söz etmek ise mümkün değil.
Türkiye'nin dünya pazarlarında öne çıkan Bursa Siyahı ve Sarılop taze incirlerinin ihracat sezonu başladı. İhracata uygun yüksek kaliteli ürünlerde fiyatların iç piyasadaki düşük alım fiyatlarının oldukça üzerinde seyrettiği belirtiliyor.
Türkiye, 2025 yılında taze incir ihracatından yaklaşık 94 milyon dolar gelir elde etmişti. Sektör, 2026 sezonunda ihracat miktarı ve gelirini artırmayı hedefliyor.
İncirde taban fiyat talebi Meclis'e de taşındı
Aydın'daki fiyat tartışması siyasetin de gündemine girdi.
YENİ Parti Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, incir sezonunda yaşanan sorunları TBMM Genel Kurulu'na taşıyarak fiyat belirsizliğine ve taban fiyat bulunmamasına dikkat çekti. Bülbül, üreticinin fiyat belirleme konusunda tüccar ve ihracatçı karşısında güçsüz kaldığını savundu.
Şeftali, üzüm, şimdi de incir
Aydın'daki gelişme, bu yaz farklı ürünlerde yaşanan üretici fiyatı tartışmalarının son halkası oldu.
Yüksek rekolte ve pazarlama sorunları nedeniyle bazı bölgelerde şeftali ve üzüm üreticilerinin ardından incir üreticileri de düşük alım fiyatlarından şikâyet ediyor.
İncirde ise önümüzdeki haftalar kritik. Aydın'ın diğer ilçelerinde hasadın yaygınlaşmasıyla birlikte piyasaya giren ürün miktarı artacak. Üreticilerin taze satış yerine kurutmaya yönelip yönelmeyeceği ve bunun fiyatlara nasıl yansıyacağı sezonun seyrini belirleyecek.
