Tarlayı sürmek, ekim yapmak, gübre ve ilaç atmak, ürünü hasat etmek... Tarımsal üretimin hemen her aşamasında traktör çalışıyor. Traktörün çalışması ise çiftçi için doğrudan mazot gideri anlamına geliyor.
Eylül ayında peş peşe gelen akaryakıt zamları çiftçinin mazot maliyetini daha da yükseltti. Motorine son olarak yaklaşık 6,5 TL'lik zam gelirken, Konya'da motorinin litre fiyatı 16 Eylül itibarıyla 97,95 TL'ye ulaştı.
Gıda Bülteni aynı hesabı 6 Eylül'de yaptığında motorinin litresini yaklaşık 90 TL olarak esas almış, çiftçinin 60 litrelik bir traktör deposunu doldurabilmek için 327 kilo buğday satması gerektiğini hesaplamıştı. Aradan yalnızca 10 gün geçti ve hesap yeniden değişti.
Bir traktör deposu kaça doluyor?
Peki son motorin zammının ardından traktör deposu kaça doluyor?
Konya'daki 97,95 TL'lik güncel mazot fiyatı üzerinden 60 litrelik bir traktör deposunun maliyeti:
97,95 TL x 60 litre = 5.877 TL
Türkiye'de kullanılan bazı 55-75 beygirlik traktörlerde bulunan 63 litrelik depoda ise bir dolumun maliyeti 6 bin 171 TL'ye ulaşıyor.
Önceki haberimizde 90 TL'lik motorinle 60 litrelik depo 5 bin 400 TL'ye doluyordu. Son akaryakıt zammıyla aynı depoyu doldurmak çiftçiye 477 TL daha pahalıya mal olmaya başladı.
Bir depo mazot için 356 kilo buğday
Mazot zammının çiftçinin cebindeki karşılığı, ürettiği buğday üzerinden hesaplandığında daha belirgin hale geliyor.
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2026 yılı 2. grup ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatı ton başına 16 bin 500 TL. Kilogram başına fiyat 16,50 TL'ye karşılık geliyor.
Buna göre 5 bin 877 TL'lik 60 litre motorin alabilmek için çiftçinin yaklaşık 356 kilo buğday satması gerekiyor.
63 litrelik traktör deposunda ise karşılık yaklaşık 374 kilo buğdaya çıkıyor.
Başka bir ifadeyle çiftçinin sattığı 1 ton buğday artık yaklaşık 168 litre motorin alabiliyor. Motorinin 90 TL olduğu önceki hesapta aynı miktardaki buğday yaklaşık 183 litre mazot alabiliyordu.
Üstelik bu hesapta traktörün bakım, yağ, lastik, yedek parça ve amortisman giderleri bulunmuyor.
Mazot ne kadar oldu?
16 Eylül 2026 itibarıyla motorin fiyatı şehirden şehre değişiyor. Konya'da litre fiyatı 97,95 TL olurken İstanbul Avrupa Yakası'nda 95,65 TL, Ankara'da 96,76 TL, İzmir'de 96,75 TL seviyesinde bulunuyor. Antalya'da ise motorinin litresi 98,12 TL'ye kadar çıkmış durumda.
Akaryakıt fiyatlarının geldiği seviye özellikle dizel yakıt kullanan tarım sektörü açısından önem taşıyor. Mazot yalnızca traktörle sürüm sırasında değil; ekim, gübreleme, ilaçlama, hasat ve ürünün tarladan taşınması sırasında da üretim maliyetine ekleniyor.
Ekim ayında motorine bir ÖTV zammı daha
Çiftçinin önünde bir de 1 Ekim'de kesinleşmiş vergi artışı bulunuyor. 13 Ağustos 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile motorinden alınan ÖTV için yıl sonuna kadar kademeli bir takvim belirlendi. Motorinin litresinden eylül ayında 3 TL ÖTV alınırken bu tutar 1 Ekim'de 6 TL'ye, 1 Kasım'da 9 TL'ye, 1 Aralık'ta ise 12 TL'ye çıkacak. 1 Ocak 2027'den itibaren ÖTV litre başına 13,9006 TL olacak.
Bu nedenle petrol fiyatı ve döviz kuru hiç değişmese, ayrıca yeni bir rafineri kaynaklı motorin zammı yapılmasa bile, 1 Ekim'deki 3 TL'lik ilave ÖTV'nin KDV etkisiyle birlikte pompaya yaklaşık 3,60 TL yansıması söz konusu. Konya'daki bugünkü 97,95 TL fiyat değişmeden kalırsa yalnızca bu vergi artışı motorini yaklaşık 101,55 TL'ye taşıyabilir.
Üstelik piyasa kaynaklarında 17 Eylül için motorine ayrıca 4,62 TL zam beklentisi de bulunuyor; bu gerçekleşirse 100 TL sınırı Ekim beklenmeden aşılabilir.
Motorin 100 TL'yi çiftçinin ekim ayında aşacak
Vergi takviminin çiftçi açısından kritik yanı ise zamanlaması. Ekim ayı, Türkiye'nin birçok bölgesinde buğday ve diğer kışlık ürünlerde toprak hazırlığı ve ekimin yoğunlaştığı dönem.
Çiftçi tam traktörün en fazla çalışacağı, tarlanın sürüleceği ve ekimin yapılacağı döneme girerken mazotta üç haneli fiyatlarla karşı karşıya kalıyor.
Eylül başında bir depo mazot için 327 kilo buğdayın gelirini ayırmak yeterliyken, bugün aynı depo 356 kilo buğdaya karşılık geliyor. Ekim ayında planlanan ÖTV artışı pompaya yansırsa bu hesap çiftçi aleyhine bir kez daha değişecek.
