Tarlayı sürmek, ekim yapmak, gübre ve ilaç atmak, ürünü hasat etmek... Tarımsal üretimin hemen her aşamasında traktör çalışıyor. Traktörün çalışması ise çiftçi için doğrudan mazot gideri anlamına geliyor.
Mazot 100 TL'yi aştı
Akaryakıt fiyatlarındaki hızlı yükseliş çiftçinin üretim maliyetini gün gün değiştiriyor. Motorine 17 Eylül'den itibaren geçerli olmak üzere yaklaşık 4,7 TL'lik yeni zam geldi. Böylece Türkiye genelinde motorin fiyatları ilk kez 100 TL'nin üzerine çıktı. İstanbul'da motorin 100,40 TL, Ankara'da 101,50 TL, İzmir'de 101,80 TL seviyesine yükseldi.
ÇİFTÇİNİN TRAKTÖR DEPOSU MALİYETİ ARTIYOR
Eylül ayında peş peşe gelen akaryakıt zamları çiftçinin mazot maliyetini daha da yükseltti. Motorine yapılan son zamla birlikte, tarımın önemli merkezlerinden Konya'da mazotun litre fiyatı ortalama 102,60 TL'ye ulaştı.
Gıda Bülteni, 6 Eylül'deki akaryakıt zammında bir depo mazot için çiftçinin 327 kilo buğday satması gerektiğini hesaplamıştı.
16 Eylül'de motorinin 97,95 TL'ye yükselmesiyle miktar 356 kiloya çıktı. Aradan yalnızca bir gün geçti ve yeni motorin zammıyla hesap bir kez daha değişti.
Bir traktör deposu kaça doluyor?
Konya'daki 102,60 TL'lik güncel motorin fiyatıyla, Türkiye'de kullanılan bazı 55-75 beygirlik traktörlerde bulunan 63 litrelik bir depoyu doldurmanın maliyeti ise 6 bin 464 TL'ye yükseldi.
Daha çarpıcı olan değişim son 11 günde yaşandı. Motorinin litresinin yaklaşık 90 TL olduğu 6 Eylül'de 60 litrelik depo 5 bin 400 TL'ye doluyordu. Bugün aynı depo için 756 TL daha fazla ödeme yapmak gerekiyor.
Bir depo mazot için 392 kilo buğday
Mazot zammının çiftçi açısından gerçek karşılığı, ürettiği ürün üzerinden hesaplandığında ortaya çıkıyor.
TMO'nun 2026 yılı 2. grup ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatı ton başına 16 bin 500 TL. Buna göre buğdayın kilogram fiyatı 16,50 TL.
63 litrelik bir depoyu doldurab,lecek kadar mazot alabilmek için çiftçinin yaklaşık 392 kilo buğday satması gerekiyor.
Eylül başında 63 litrelik bir depo için 343 kilo buğday yeterliyken yalnızca 11 günde bu miktar 30 kilo arttı.
1 ton buğday artık sadece 161 litre mazot alıyor
Hesabın diğer tarafında çiftçinin buğday karşılığında satın alabildiği mazot miktarı da hızla geriliyor.
Ton başına 16 bin 500 TL'lik buğday fiyatıyla çiftçi bugün 1 ton buğday satarak yaklaşık 161 litre motorin alabiliyor.
Motorinin 90 TL olduğu eylül başında ise 1 ton buğdayın karşılığı yaklaşık 183 litre mazottu.
Başka bir ifadeyle buğdayın fiyatı değişmezken çiftçinin 1 ton ürün karşılığında alabildiği motorin miktarı yalnızca 11 günde yaklaşık 22 litre azaldı.
Ekimde çiftçinin mazot faturası bir kez daha artacak
Motorinin 100 TL sınırını aşmasıyla önceki haberimizde yaptığımız “Ekim ayında 100 TL'yi aşacak” hesabı da daha Eylül bitmeden gerçekleşmiş oldu.
Ancak çiftçi açısından kritik olan bir sonraki tarih 1 Ekim.
Motorinde daha önce kararlaştırılan vergi takvimine göre ÖTV tutarı 1 Ekim'de litre başına 3 TL daha artacak. KDV etkisi de hesaba katıldığında, başka hiçbir fiyat değişikliği yaşanmasa bile bunun pompaya yaklaşık 3,60 TL yansıması söz konusu.
Bugünkü 102,60 TL'lik Konya fiyatı değişmeden kalırsa yalnızca bu vergi artışının ardından motorinin litresi yaklaşık 106,20 TL'ye çıkabilir.
Bu tarih çiftçi açısından ayrıca önem taşıyor. Ekim, Türkiye'nin birçok üretim bölgesinde buğday ve diğer kışlık ürünlerde toprağın hazırlandığı ve ekimin yoğunlaştığı ay. Traktörlerin tarlaya girdiği, sürüm ve ekim nedeniyle mazot tüketiminin arttığı döneme çiftçi litre fiyatı 100 TL'yi aşmış motorinle giriyor.
