Bu çalışma, tarımda yaygın kullanılan kimyasalların uzun vadeli sağlık etkileri konusundaki soru işaretlerini bir kez daha gündeme taşıyor. Bilim insanları, hem tüketiciyi koruyacak hem de tarımı sürdürülebilir kılacak yeni üretim modelleri için daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguluyor.
Elma Isırırken Bir Kez Daha Düşünün
Modern tarımda verimi artırmak için yoğun şekilde kullanılan kimyasallar, gıdalar aracılığıyla insan vücuduna düşük dozlarda da olsa girmeye devam ediyor. Uzmanlara göre bu “sessiz maruziyet”, özellikle erkek doğurganlığı açısından göz ardı edilen bir risk oluşturuyor.
20 Yıllık Araştırmalar Mercek Altında
George Mason Üniversitesi Halk Sağlığı ve Fen Fakültelerinden araştırmacılar, 2005–2025 yılları arasında yapılan 21 deneysel çalışmayı analiz etti. İncelemenin sonuçlarına göre böcek ilaçlarına maruz kalan hayvanlarda sperm kalitesi düşüyor, hormon dengesi bozuluyor ve testis dokusunda hasar oluşuyor.
Çalışmanın ilk yazarı epidemiyoloji uzmanı Sumaiya Safia Irfan, bulguları şu sözlerle özetliyor: “Elde edilen veriler, bu kimyasalların erkek üreme sağlığı üzerinde ciddi biyolojik etkiler yaratabileceğini gösteriyor.”
Neden Neonikotinoidler?
Araştırma özellikle neonikotinoid adı verilen ve dünya genelinde en yaygın kullanılan böcek ilaçlarına odaklanıyor. Bu kimyasallar bitki tarafından emiliyor, toprağa ve suya karışıyor ve sonuçta doğrudan gıdalar yoluyla insanlara ulaşıyor. Çalışmada incelenen tüm hayvan deneylerinde, neonikotinoidlere maruz kalan erkek sıçan ve farelerde sperm kalitesinin belirgin şekilde bozulduğu bildirildi.
İnsanlar İçin Risk Net mi?
Araştırmacılar, hayvan çalışmalarının endişe verici olduğunu ancak insanlar üzerindeki doğrudan etkilerin henüz tam olarak kanıtlanmadığını vurguluyor. Buna rağmen, sonuçların tutarlılığı daha kapsamlı insan çalışmalarının aciliyetini ortaya koyuyor.
Kimya yüksek lisans öğrencisi ve çalışmanın ortak yazarı Veronica Sanchez ise şu uyarıda bulunuyor: “Neonikotinoidlerin insan sağlığı üzerindeki gerçek etkilerini anlamadan risk azaltma stratejileri geliştirmek mümkün değil.”
Kullanım Artıyor, Maruziyet de Artıyor
Araştırmaya katkı sunan Halk Sağlığı Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melissa Perry, ABD’de neonikotinoid kullanımının son 10 yılda ciddi biçimde arttığına dikkat çekiyor. Bu da, toplumun büyük bir kısmının bu kimyasallara rutin olarak maruz kaldığı anlamına geliyor.
Yıkamak Yetiyor mu?
FDA, meyve ve sebzelerin yıkanmasına yönelik çeşitli öneriler sunsa da uzmanlara göre bu yöntemler sistemik pestisitler için yeterli değil. Çünkü neonikotinoidler bitkinin tüm dokusuna nüfuz ediyor.
Uzmanların önerisi net:
- Ürünleri iyice yıkamak
- Evde gereksiz pestisit kullanımından kaçınmak
- Ne satın aldığını bilerek, bilinçli alışveriş yapmak
