Elma üreticisinin düşük alım fiyatlarına tepkisi sürerken, sektörün sanayi tarafında da sıkışıklık yaşanıyor.
Yaklaşık 15 gün önce yayınladığımız haberde, bazı bölgelerde sanayilik elma fiyatının yalnızca toplama işçiliğini karşılayacak seviyeye indiğini aktarmıştık.
Isparta Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Hüdai Şahin’in yeni açıklaması, elmayı konsantreye dönüştüren fabrikaların da daralan maliyet-satış fiyatı farkıyla çalıştığını ortaya koydu.
Elma suyu konsantresinde yüzde 43’lük düşüş
Elma üreticisi de olan Hüdai Şahin, sanayi tipi elmanın yerinde alım fiyatının kilogram başına yaklaşık 4 TL olduğunu bildirdi. Şahin’e göre elma suyu konsantresinin küresel satış fiyatı ise ton başına 2 bin 300 dolardan 1.300 dolara geriledi.
Bu rakamlar, konsantrede yaklaşık yüzde 43,5’lik fiyat düşüşüne karşılık geliyor. Şahin, gerilemede Çin ve Polonya’nın etkisine dikkat çekerek bir ton konsantre üretiminin maliyetinin 1.250 doları bulduğunu söyledi. Açıklanan maliyet ile satış fiyatı arasında ton başına yalnızca 50 dolar fark kalıyor.
Elma suyu konsantresi, elma suyundaki suyun bir bölümünün uzaklaştırılmasıyla elde edilen yoğunlaştırılmış ürün. Meyve suyu sanayisinin hammaddelerinden olan konsantredeki fiyat düşüşü, sanayilik elmanın pazarlanmasını da sektörün önemli gündemlerinden biri haline getiriyor.
Sofralık elma 28–30 TL, sanayilik elma 4 TL
Şahin’in verdiği bilgilere göre Isparta’da sofralık elmanın kilogram maliyeti yaklaşık 20 TL, satış fiyatı ise 28–30 TL bandında. Ancak üreticinin sorunu yalnız kilogram fiyatı değil; hasat ettiği ürünün ne kadarını sofralık olarak satabildiği.
Isparta’da bu yıl 1 milyon tonun üzerinde rekolte beklendiğini belirten Şahin, dolu ve hastalıklar nedeniyle sofralık elma oranının geçmiş yıllardaki yüzde 70 seviyesinden yüzde 40’lara inmesinin öngörüldüğünü açıkladı. Böylece ürünün daha büyük bölümünün sanayi kanalında değerlendirilmesi gerekecek.
Elma SARIŞ fiyatı neden farklı?
Elma için açıklanan rakamlar; üretim bölgesi, çeşit, kalite ve satış biçimine göre önemli farklılıklar gösteriyor. Dalında satılan ürün, hasat edilip sınıflandırılan sofralık elma ve fabrikaya gönderilen sanayilik elma aynı fiyat kategorisinde bulunmuyor.
Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram da, sanayilik elmanın 2024’te 7–8 TL, 2025’te 8–10 TL iken bu sezon 4–5 TL’ye düştüğünü açıklamıştı. Şahin’in Isparta için verdiği yaklaşık 4 TL’lik yeni rakam da bu kanaldaki düşük fiyatın sürdüğünü gösteriyor.
Antalya’da ise Yeni Parti Milletvekili Aykut Kaya, 13 Ekim’de Meclis’te yaptığı konuşmada üreticinin elmasına 10 TL’ye dahi alıcı bulamadığını, markette fiyatın 80 TL’ye ulaştığını söyledi.
Kaya, ithalatın durdurulmasını ve üreticiye kilogram başına teşvik verilmesini istedi. Bu rakamlar farklı bölgelerdeki pazarlama koşullarını yansıtıyor; tek bir ulusal elma alım fiyatı bulunmuyor.
İhracat desteği talebi Bakanlığa sunulacak
Şahin, elma suyu konsantresinin destekleme kapsamına alınması için Ticaret Bakanlığına sunulacak dosyayı hazırladıklarını açıkladı. Sofralık elma ihracatında ton başına teşvik taleplerini de sürdüreceklerini belirtti.
İç tüketimin artırılması amacıyla dönemsel tanzim satış benzeri mekanizmaları da gündeme getiren Şahin, üreticinin ürününü pazarlayabilmesi için kamu kurumları ve sektör temsilcilerine ortak çalışma çağrısı yaptı.
