Türkiye’de çay, günün hemen her saatinde tüketilen içeceklerin başında geliyor. Kahvaltı sofralarından iş molalarına, misafirliklerden arkadaş buluşmalarına kadar günlük yaşamın vazgeçilmezleri arasında yer alan çay, çoğunlukla ince belli cam bardaklarda servis ediliyor.
Kristal bardaklarda sunulan çay ve diğer içecekler, camın içeriği nedeniyle bilimsel bir araştırmanın da konusu oldu. Food and Humanity dergisinde yayımlanan çalışmada, kurşun oksit içeren kristal bardaklardan farklı içeceklere kurşun ve diğer metal iyonlarının geçişi incelendi.
Mohamed Eltohamy ve Ibrahim Youssof tarafından gerçekleştirilen araştırmada, yüzde 24 kurşun oksit içeren kristal cam bardaklar farklı içeceklerle 30 gün boyunca oda sıcaklığında temas ettirildi. Araştırmacılar, bu süreçte kurşun, sodyum ve potasyum iyonlarının geçişini değerlendirdi.
Kristal bardakta bekleyen içecekte metal geçişi arttı
Araştırmanın bulgularına göre, kristal camdan sıvılara geçen metal iyonlarının miktarı zamanla arttı. Metal geçişinin seyri, temas edilen içeceğin türüne göre de farklılık gösterdi.
Çalışmada farklı içeceklerin yanı sıra damıtılmış su ve yüzde 4 asetik asit çözeltisi de karşılaştırma amacıyla kullanıldı. Böylece içeceklerin özellikleri ile camdan metal iyonlarının çözünerek sıvıya geçmesi arasındaki ilişki incelendi.
Araştırmacılar, metal iyonlarının geçişindeki değişimi Langmuir izotermi olarak adlandırılan matematiksel bir model çerçevesinde de değerlendirdi.
Kristal bardak kullandıkça kurşun riski artar mı?
Araştırmada, yüzde 24 kurşun oksit içeren kristal bardaklardan farklı içeceklere metal iyonlarının geçişi 30 gün boyunca incelendi. Çalışmanın sonuçlarında, ölçülen kurşun düzeylerinin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınırları içinde kaldığı belirtilirken bununla birlikte araştırmacılar, kristal bardakların tekrarlanan kullanımında kurşuna maruz kalma olasılığına dikkat çekti.
Kurşun, vücutta birikebilen ve özellikle sinir sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabilen toksik bir ağır metal. Bu nedenle içeceklerle temas eden malzemelerden kurşun geçişi, tüketici sağlığı açısından da büyük önem taşıyor.
