Avrupa’da gıda takviyesi ve “fonksiyonel ürün” pazarında giderek daha görünür hale gelen kannabidiol (CBD) için EFSA’dan temkinli bir değerlendirme geldi.
Kurumun güncellenmiş açıklamasına göre, CBD için yetişkinlerde geçici güvenli alım seviyesi kilogram başına günde 0,0275 miligram olarak belirlendi. Bu seviye, 70 kilogramlık bir yetişkin için yaklaşık 2 mg/gün anlamına geliyor.
EFSA, bu rakamın kesin ve kalıcı bir onay anlamına gelmediğinin altını çizdi. Kuruma göre mevcut bilimsel veriler hâlâ yetersiz ve bu nedenle belirlenen seviye, ancak yeni toksikolojik ve klinik veriler gelene kadar kullanılabilecek geçici bir referans niteliği taşıyor.
CBD NEDİR, ne işe yarar?
CBD ya da tam adıyla kannabidiol, kenevir bitkisinde bulunan başlıca bileşiklerden biri. THC’den farklı olarak “uyuşturucu” etkiyle anılmıyor.
CBD, kenevirin yaprak, çiçek ve tomurcuklarında bulunan bir bileşiktir. Aynı zamanda, kenevirden elde edilen esktratta bulunan 2 ana aktif bileşikten de biridir.
Diğeri ise uyuşturucu etkisi ile bilinen THC isimli bileşiktir. CBD yağı ise bu bileşiğin kenevir yağı içerisinde belli oranlarda çözdürülmesi sonucunda elde edilen yağın ismidir.
Son yıllarda CBD; uyku, stres, rahatlama, ağrı ve genel iyi oluş hali gibi çok farklı iddialarla yağ, damla, kapsül ve takviye ürünlerinde öne çıkarılıyor.
Ancak bilimsel tablo, pazarlama dilinin sunduğu kadar net değil. CBD bazı özel tıbbi durumlarda kullanılan ilaçlarda yer alsa da, günlük kullanım ürünleri ve takviyeler için hem etkinlik hem de güvenlik konusunda belirsizlikler sürüyor.
CBD İLE KENEVİR TOHUMU YAĞI AYNI MI?
CBD yağı ve kenevir yağı aynı bitkiden elde edilen farklı ürünlerdir. Bitkiden elde ediliş şekilleri, elde edildikleri bölüm ve içerikleri de farklıdır.
Kenevir yağı olarak satılan ürünler, kenevirin tohumundan elde edilir. Tohumun preslenerek sıkılması sonucu elde edilir ve rafine işleminden geçer.
CBD yağı ise kenevirin tohumundan değil; yaprak,sap, tomurcuk ve çiçeklerinden elde edilir. Yağ içinde belli oranlarda çözdürüldükten sonra kullanıma hazır hale getirilir.
CBD YAĞI ZARARLI MI?
EFSA’nın belirlediği geçici güvenli alım seviyesi, tüm CBD ürünleri için genel bir serbestlik anlamına gelmiyor.
Değerlendirme yalnızca; gıda takviyesi formülasyonlarını, en az yüzde 98 saflıkta CBD içeren ürünleri, nanopartikül içermeyen ürünleri, üretim sürecinde genotoksisite riskinin dışlandığı durumları kapsıyor.
Bu nedenle piyasadaki her CBD ürünü için aynı güvenlik değerlendirmesinin geçerli olduğu söylenemiyor.
CBD yağının faydaları neler?
CBD yağının son yıllarda en çok öne çıkarıldığı alanlar arasında uyku sorunları, stres, anksiyete ve ağrı yönetimi bulunuyor. Ancak mevcut bilimsel veriler, bu etkilerin çoğu için henüz güçlü ve kesin bir sonuca işaret etmiyor.
Bazı çalışmalarda kenevir yağının (CBD) özellikle kronik ağrı, anksiyete ve uyku kalitesi üzerinde umut verici etkileri olduğuna işaret edilse de, bu çalışmaların önemli bir kısmı küçük örneklem büyüklükleri, kısa takip süreleri ve metodolojik sorunlar nedeniyle sınırlı kabul ediliyor.
Başka bir deyişle, CBD için kamuoyunda sıkça dile getirilen “her derde deva” algısı, mevcut bilimsel kanıtlarla desteklenmiyor.
KENEVİR YAĞI uykusuzluğa iyi gelir mi?
CBD yağı hakkında en sık sorulan sorulardan biri de uyku üzerindeki etkisi. Bazı araştırmalar, CBD’nin bazı kişilerde rahatlamaya yardımcı olabileceğini ve dolaylı olarak uyku kalitesini etkileyebileceğini öne sürüyor. Ancak uzmanlara göre bu alandaki sonuçlar tutarlı değil.
Uyku üzerindeki olası etkinin; kişinin sağlık durumu, kullanılan doz, ürün içeriği ve eşlik eden başka sorunlara göre değişebileceği belirtiliyor. Bu nedenle “CBD uykusuzluğa iyi gelir” şeklinde kesin bir sağlık iddiası kurmak şu aşamada bilimsel açıdan temkin gerektiriyor.
CBD yağı güvenli mi?
EFSA’nın son açıklaması da tam olarak bu soruya dikkat çekiyor. Kuruma göre CBD için hâlâ şu alanlarda önemli veri eksiklikleri bulunuyor; "Karaciğer üzerindeki etkiler, endokrin sistem, sinir sistemi, üreme sistemi, ilaç etkileşimleri.
Bazı klinik çalışmalarda ağızdan alınan CBD yağı ile karaciğer enzimlerinde yükselme görüldüğü bildirildi. Ayrıca kenevir yağının vücuttaki bazı ilaçların metabolizmasını etkileyebileceği ve bu nedenle başka tedavilerle birlikte kullanımda risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.
KENEVİR YAĞINI KİMLER KULLANMAMALI?
EFSA bilim insanları, bazı gruplar için CBD’nin güvenliğinin şu anda gösterilemediğini belirtiyor. Bunlar arasında; 25 yaş altındaki bireyler, hamileler, emziren kadınlar, ilaç kullanan kişiler, yer alıyor.
Bu gruplarda CBD kullanımının güvenliği kanıtlanmış değil.
KENEVİR YAĞI (CBD) NEDİR ?
CBD yağı, kenevir bitkisinin tohumundan değil; daha çok çiçek, yaprak, tomurcuk ve diğer kısımlarından elde edilen CBD’nin yağ içinde çözündürülmesiyle hazırlanan ürünleri ifade ediyor. Bu yönüyle kenevir tohumu yağı ile aynı ürün değil.
Uzmanlar, piyasada “CBD yağı” diye satılan ürünlerde içerik tutarsızlıklarının da ciddi bir sorun olabildiğine dikkat çekiyor.
Bazı testlerde ürünlerin etikette belirtilenden farklı miktarda CBD veya THC içerdiği, bazılarında ise ağır metal veya pestisit kalıntıları bulunduğu bildiriliyor.
KENEVİR YAĞI GÜNDE NE KADAR TÜKETİLMELİ?
EFSA, CBD içeren her yeni gıda başvurusunu ayrı ayrı değerlendirmeye devam edecek. Kurum, başvuru sahiplerinin eksik toksikolojik ve insan verilerini tamamlaması halinde geçici güvenli alım seviyesini yeniden gözden geçirebileceğini belirtiyor.
Şimdilik ortaya çıkan tablo net: CBD için kapı tamamen kapanmış değil, ancak bilim dünyası bu bileşiğe hâlâ ihtiyatla yaklaşıyor.
Özellikle takviye pazarında hızla büyüyen ürünler için “doğal” ifadesinin tek başına güvenlik garantisi olmadığı bir kez daha hatırlatılıyor.
