Yemeklere lezzet katmak için kullanılan karabiber ve zeytinyağı, sanıldığından çok daha önemli bir işleve sahip olabilir. Bilimsel araştırmalar, bu iki malzemenin birlikte tüketildiğinde vitamin ve minerallerin vücut tarafından emilimini artırdığını ortaya koyuyor.
Özellikle yağda çözünen vitaminler olan A, D, E ve K vitaminleri, yeterli yağ olmadan sindirim sisteminden emilemeden atılabiliyor. Uzmanlar, bu nedenle sebzelerin zeytinyağı gibi sağlıklı yağlarla birlikte tüketilmesini öneriyor.
Karabiber Neden Önemli?
Karabiberin içeriğinde bulunan piperin adlı bileşik, bağırsaklarda bazı taşıyıcı proteinleri baskılayarak besin maddelerinin kana geçişini artırıyor. ABD’de Massachusetts Üniversitesi’nde görev yapan gıda bilimci Prof. Dr. David Julian McClements’e göre karabiber, özellikle karotenoidler ve bazı vitaminlerin biyoyararlanımını yükseltiyor. Araştırmalarda, salatalara karabiber eklendiğinde karotenoid emiliminin daha da arttığı tespit edildi.
Zeytinyağı Vitamin Taşıyıcısı Gibi Çalışıyor
Zeytinyağı, sindirim sırasında “misel” adı verilen mikroskobik yağ damlacıkları oluşturuyor. Bu damlacıklar, yağda çözünen vitaminleri içine alarak bağırsak hücrelerine taşınmasını sağlıyor. McClements ve ekibinin yaptığı çalışmalara göre; zeytinyağı bazlı salata sosları karotenoidler, C ve E vitaminlerinin emilimini artırıyor. Hindistan cevizi yağı ise aynı etkiyi göstermiyor. Bunun nedeni ise hindistan cevizi yağının daha küçük miseller oluşturması ve büyük moleküllü vitaminleri taşıyamaması.
zeytinyağı Hangi sebzeler için önemli?
Araştırmalarda, yağsız tüketilen salatalarda vitaminlerin kana çok az geçtiği görülürken, zeytinyağı içeren soslarla tüketildiğinde besin emiliminin belirgin şekilde arttığı saptandı.
Özellikle şu sebzeler için zeytinyağı büyük önem taşıyor:
- Ispanak
- Marul
- Havuç
- Brokoli
- Domates
- Lahana
Geleneksel Bilgi Bilimle Doğrulandı
Bilim insanları, bu etkileşimin aslında yüzyıllardır bilindiğini de vurguluyor. Hindistan’da geleneksel olarak tüketilen “altın süt” (zerdeçal, süt ve karabiber karışımı), modern bilimsel çalışmalarla neredeyse birebir örtüşüyor. Zerdeçaldaki kurkumin maddesinin emiliminin, süt ve karabiberle birlikte alındığında ciddi şekilde arttığı belirtiliyor.
Vitaminler zeytinyağı ile mi kullanılmalı?
Uzmanlara göre vitamin takviyeleri aç karnına değil, yağ içeren öğünlerle birlikte alınmalı. Yoğurt, süt veya zeytinyağı içeren yemekler, takviyelerin etkisini artırabiliyor. Ancak sağlıklı bireylerde dengeli beslenmenin çoğu zaman takviyeden daha etkili olduğu da vurgulanıyor.
