Tarım ve Orman Bakanlığı, pestisit kullanımının izlenmesi ve kayıt altına alınması amacıyla hayata geçirdiği B-Reçete Sistemini 1 Temmuz 2026 itibarıyla uygulamaya aldı.
Yeni sistemle birlikte bazı bitki koruma ürünleri yalnızca ziraat mühendisi tarafından düzenlenen reçeteyle satılırken, yüzlerce pestisit ise dijital kayıt sistemi üzerinden reçetesiz temin edilebiliyor.
Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yayımlanan bilgilendirme infografiği, uygulamanın nasıl işleyeceğine ilişkin önemli ayrıntıları ortaya koydu.
B-Reçete sistemi nedir?
B-Reçete, bitki koruma ürünlerinin satışını dijital ortamda takip etmek amacıyla geliştirilen yeni kayıt sistemi.
Bakanlık, sistem sayesinde hangi üreticinin hangi ürünü, hangi zararlıya karşı, ne kadar kullandığının izlenmesini hedefliyor.
Aynı zamanda pestisit kullanımının kayıt altına alınması ve denetlenebilirliğinin artırılması amaçlanıyor.
Hangi pestisitler reçeteyle satılacak?
Yeni uygulamaya göre yalnızca aşağıdaki 5 etken maddeyi içeren bitki koruma ürünleri reçeteyle satılıyor: Abamektin, Acetamiprid, Diflubenzuron, Pyriproxyfen, Quinclorac.
Bu etken maddeleri tek başına veya karışım halinde içeren ürünler, yalnızca reçete düzenlenmesinin ardından bayiden satın alınabiliyor.
Reçete ise B-Reçete sistemine yetkili kişiler tarafından dijital olarak işleniyor.
Diğer 343 etken madde için telefon kaydı yeterli
Yeni sistemin en dikkat çeken yönü ise reçete kapsamı dışında kalan ürünler.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün hazırladığı infografiğe göre, diğer 343 aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünlerinin satın alınabilmesi için reçete gerekmiyor.
Bunun yerine; ÇKS, TUKAS veya KOBÜKS
sistemlerinden birinde güncel cep telefonu bilgisi bulunan üreticiler, yetkili bayilere giderek ürünleri telefonlarına gönderilecek doğrulama şifresiyle satın alabiliyor.
Başka bir ifadeyle, yüzlerce pestisit için reçete yerine dijital kimlik doğrulaması uygulanıyor.
Telefon kaydı olmayan üreticiler ne yapacak?
Cep telefonu bilgisi sistemlerde bulunmayan üreticiler için üçüncü bir yöntem de oluşturuldu.
Bu üreticiler, İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinde oluşturacakları taahhütname ile ürün temin edebilecek.
Taahhütname her üretim sezonu için düzenlenecek ve 6 ay geçerli olacak.
Hangi ürünler sistem dışında kaldı?
B-Reçete kapsamına girmeyen bazı ürünler ise mevcut uygulamayla satılmaya devam edecek.
Bunlar arasında; bazı bakırlı ürünler, kükürtlü ürünler, yağ ve tuz bazlı insektisitler, bitki gelişim düzenleyicileri, bazı bitki besleme ürünleri yer alıyor.
Bu ürünlerde B-Reçete kaydı aranmayacak.
B-Reçete neden getirildi?
Tarım ve Orman Bakanlığı, uygulamanın temel amacını pestisit kullanımını daha etkin takip etmek ve kayıt altına almak olarak açıklıyor.
Türkiye'de uzun yıllardır pestisit kalıntıları, yanlış kullanım ve bilinçsiz ilaçlama hem iç piyasada hem de ihracatta önemli tartışma konuları arasında yer alıyor.
B-Reçete sistemiyle kullanılan bitki koruma ürünlerinin üretici bazında izlenmesi ve gerektiğinde geriye dönük denetlenebilmesi hedefleniyor.
Tartışma sürüyor
B-Reçete sistemi, tarım ilaçlarının dijital olarak izlenmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilirken, uygulamanın kapsamı tartışılmaya devam ediyor.
Çünkü sistemde yalnızca 5 etken madde reçete zorunluluğuna tabi tutulurken, diğer 343 aktif maddeyi içeren yüzlerce pestisit için yalnızca kayıtlı bir cep telefonu üzerinden doğrulama yapılması yeterli görülüyor.
Bu durum, pestisit kullanımında denetimin ne ölçüde güçleneceği ve reçete uygulamasının ilerleyen dönemde daha fazla etken maddeyi kapsayıp kapsamayacağı sorularını da gündeme getiriyor.
