Manisa'nın Sarıgöl ilçesinde üzüm üreticileri, bekledikleri fiyattan alıcı bulamadıkları ürünlerini değerlendirmek için alternatif yollara yöneliyor. Bağlarda kalan Sultani üzümlerinin bir bölümü pekmez üretiminde kullanılırken, üreticilerin yaşadığı sorun yalnızca üzüm fiyatlarıyla sınırlı kalmıyor.
Yükselen girdi maliyetleri, ihracat pazarlarında rekabet güçlüğü ve tüketimdeki daralma, üzüm sektörünü zorlayan başlıca başlıklar arasında yer alıyor.
Sarıgöl Üzüm Üreticileri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Yusuf Tüfekçi, Gıda Bülteni'ne yaptığı değerlendirmede, üzüm üreticisinin mevcut koşullarda yalnızca ürün yetiştirerek para kazanmasının giderek zorlaştığını söyledi. Tüfekçi, çözümün üreticinin kendi ürününü işleyeceği tesisler kurmasından ve üretim maliyetlerini düşürmesinden geçtiğini belirtti.
“Üzümün maliyeti 70 lirayı buluyor”

Üretim maliyetlerinin üzüm sektöründe ciddi bir baskı oluşturduğunu belirten Tüfekçi, sofralık üzümde kilogram başına maliyetin 70 liraya kadar çıkabildiğini söyledi. Türkiye'deki üretim maliyetlerinin ihracat fiyatlarına da yansıdığını ifade eden Tüfekçi, nakliye ve ticari giderler eklendiğinde Türk üzümünün Rusya ve Almanya gibi pazarlarda rekabet etmesinin zorlaştığını dile getirdi.
Tüfekçi, döviz kurunun mevcut seviyesinin ihracatçı açısından dezavantaj oluşturduğunu savunarak, üreticinin maliyetlerini karşılayabileceği bir piyasa yapısına ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
“Her ilçeye bir işleme tesisi kurulmalı”
Tüfekçi'ye göre üzüm üreticisinin yaşadığı sorunun çözümü, yalnızca ürünün tarlada veya bağda satılmasına bağlı kalmıyor. Üreticinin yetiştirdiği ürünü işleyerek katma değerli mamul maddeye dönüştürmesi gerekiyor.
“Her ilçede hangi ürün yetişiyorsa o ürüne yönelik mamul madde üretecek tesisler kurulması gerekiyor” diyen Tüfekçi, üzüm üretiminin yoğun olduğu bölgelerde üzüm suyu, şıra ve pekmez tesislerinin kurulmasını önerdi.
Domates üretimi yapılan ilçelerde salça fabrikalarının kurulmasını örnek gösteren Tüfekçi, üreticilerin kooperatifler aracılığıyla ortak yatırımlara yönelmesi gerektiğini söyledi.
Kooperatiflerin toplu alım, markalaşma ve sertifikasyon süreçlerinde üreticilere avantaj sağlayabileceğini belirten Tüfekçi, küçük üreticilerin tek başına gerçekleştiremeyeceği yatırımların ortaklıklarla hayata geçirilebileceğini ifade etti.
Üzüm suyu için iki üniversiteyle çalışıyorlar
Kooperatif olarak yaklaşık 11 yıldır üzümün katma değerli ürünlere dönüştürülmesi için Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü ile birlikte iki üniverisiteyle çalıştıklarını belirten Tüfekçi, üzümün yalnızca sofralık veya kurutmalık olarak değerlendirilmesinin yeterli olmadığını söyledi. Tüfekçi, üzüm suyu, şıra, pekmez ve üzüm köftesi gibi ürünlerin üreticiler için alternatif oluşturabileceğini dikkat çekti.
“Çiftçi maliyetlerini düşürmek zorunda”
Üreticinin gelirini artırabilmesi için maliyetleri azaltmasının da şart olduğunu savunan Tüfekçi, Tarım ve Orman Bakanlığının çiftçilere uygun maliyetli üretim yöntemleri konusunda eğitim vermesi gerektiğini belirtti.
Gübre kullanımının azaltılması, bitki koruma ürünlerinin bilinçli kullanılması ve alternatif tarımsal uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiğini ifade eden Tüfekçi, üreticilerin bazı girdileri kendi imkânlarıyla üretmesine yönelik çalışmalar yapılmasını önerdi.
İç piyasada da pestisit kayıtları tutulmalı
Tüfekçi, ihracata gönderilen tarımsal ürünlerde tutulan bitki koruma ürünü kayıtlarının iç piyasaya sunulan ürünlerde de tutulması gerektiğini söyledi.
Üreticilerin kullandıkları bitki koruma ürünlerini kayıt altına almasının ve ürünlerin piyasaya arzında bu kayıtların kontrol edilmesinin gıda güvenliği açısından önemli olduğunu belirten Tüfekçi, iç piyasada da kalıntı denetimlerinin güçlendirilmesini istedi.
