Gıda enflasyonunun sofralara etkisi, bilimsel bir araştırmayla bir kez daha gözler önüne serildi. Artan fiyatlar karşısında tüketiciler daha ucuz gıdalara yönelirken, bazıları öğün sayısını ve tükettiği yiyecek miktarını azaltıyor.
Ankara Üniversitesi'nden 3 akademisyenin gerçekleştirdiği “Enflasyon tabağımızda: Gıda fiyatlarındaki artışın diyet kalitesine yansımaları” başlıklı araştırmada, 19-64 yaş aralığında, gıda alışverişi yapan 275 gönüllüyle görüşüldü.
Gıda enflasyonu nedeniyle her 4 kişiden biri öğün atlıyor
Food and Health dergisinin Ekim 2026 sayısında yayımlanan araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle öğün atlamak zorunda kalanların oranı oldu.
Katılımcıların yüzde 27,3'ü, yani 275 kişiden 75'i, gıda enflasyonu nedeniyle ana öğünlerinden en az birini atlamak zorunda kaldığını bildirdi.
Peki, ekonomik nedenlerle en çok hangi öğünden vazgeçiliyor?
Araştırmaya göre öğün atlayanların yüzde 58,7'si öğle yemeğini, yüzde 28'i kahvaltıyı, yüzde 13,3'ü akşam yemeğini atladığını belirtti.
Bu sonuçlar, gıda fiyatlarının yükselmesiyle birlikte özellikle öğle yemeğinin tasarruf edilen ilk öğün haline geldiğini gösteriyor.
Her 10 kişiden 7'sinin beslenme alışkanlığı değişti
Araştırmaya katılanların yüzde 69,8'i, gıda enflasyonunun beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğini ifade etti.
Beslenme alışkanlıkları değişen 192 kişinin yüzde 49,5'i daha uygun fiyatlı gıdaları tercih etmeye başladığını, yüzde 22,4'ü tükettiği gıdaların çeşitliliğini azalttığını, yüzde 13'ü ise yediği gıda miktarını düşürdüğünü bildirdi.
Katılımcıların yüzde 36,7'si de gıda enflasyonu nedeniyle ana veya ara öğünlerde tükettiği yiyecek miktarının azaldığını söyledi.
Araştırma, fiyat artışlarının yalnızca alışveriş sepetindeki ürünleri değiştirmediğini, tüketilen gıdanın miktarını ve çeşitliliğini de etkilediğini ortaya koydu.
Beslenme kalitesi yüzde 90'a yakın katılımcıda kötü çıktı
Araştırmacılar, katılımcıların beslenme kalitesini Diyet Kalite İndeksi (DKİ) kullanarak değerlendirdi.
Sonuçlara göre 275 kişinin 247'sinin, yani yüzde 89,8'inin diyet kalitesi kötü kategorisinde yer aldı. Katılımcıların yalnızca yüzde 10,2'si orta düzeyde beslenme kalitesine sahipti.
Kadınların yüzde 91,7'sinde, erkeklerin ise yüzde 86,9'unda diyet kalitesi kötü olarak sınıflandırıldı.
Ancak bu bulgu, katılımcıların beslenme kalitesinin tamamıyla enflasyon nedeniyle kötüleştiği anlamına gelmiyor. Araştırma, geçmiş yıllarla karşılaştırmalı bir ölçüm içermiyor.
Geliri düşük olanlar daha fazla etkileniyor
Çalışmada gelir durumu ile gıda enflasyonundan etkilenme arasında da önemli bir ilişki belirlendi.
Gelirinin giderinden fazla olduğunu belirten katılımcıların beslenme kalitesi puanları daha yüksek, gıda enflasyonundan etkilenme puanları ise daha düşük bulundu.
Buna karşılık geliri giderinden az olan bireylerin gıda enflasyonundan daha fazla etkilendiği görüldü.
Araştırmacılar, ekonomik kaynakların sınırlı olmasının daha ucuz ancak besin değeri düşük gıdalara yönelmeyi artırabileceğine ve sağlıklı beslenmeyi zorlaştırabileceğine dikkat çekti.
Gıda enflasyonu yalnızca fiyat sorunu değil
Araştırma, gıda enflasyonunun beslenme üzerindeki etkisini üç önemli sonuçla ortaya koyuyor: Daha ucuz gıdalara yönelme, tüketilen miktarı azaltma ve öğün atlama.
Özellikle öğle yemeğinin ekonomik nedenlerle atlanan ilk öğün olması, fiyat artışlarının günlük beslenme düzenini nasıl etkilediğini gösteriyor.
