Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) markalı ürünlerde fason üretim ve marka hakkı tartışmaları sürerken, Gıda Bülteni yeni ayrıntılara ulaştı.
Atatürk Orman Çiftliği dondurmasını kim üretiyor?
AOÇ markasıyla satılan keçi sütlü bir dondurma ürününün ambalajında, ürünün Gülşah firması adına piyasaya sunulduğu, üretimin ise Kechy Gıda tarafından yapıldığı bilgisi yer aldı.
Etiket bilgileri, AOÇ markalı ürünlerde üretim–pazarlama zincirinin farklı firmalar üzerinden yürütüldüğünü bir kez daha ortaya koydu.
yumurta için 5 yıllık isim hakkı devri
AOÇ Müdürlüğü’nün yumurta ve yumurta ürünleriyle ilgili attığı adım da dikkat çekti. Buna göre AOÇ, yumurta ve yumurta ürünlerinde marka/isim hakkını 11 Eylül 2024 tarihinde Tire Organik Gıda Ürünleri adlı şirkete devretti.
Yapılan sözleşmeye göre isim hakkı, yıllık 1 milyon 342 bin TL bedelle ve beş yıllığına verildi. Bu anlaşma, AOÇ markasının gıda ürünlerinde giderek artan şekilde lisanslama ve dış üretim modeliyle kullanıldığını gösteriyor.
fason üretim tartışması yeniden alevlendi
Keçi sütlü dondurma örneği ve yumurta ürünlerine ilişkin isim hakkı devri, AOÇ’nin “fason üretim değil, marka hakkı kiralama” savunmasını yeniden tartışmaya açtı.
AOÇ yönetimi, daha önce yaptığı açıklamalarda üretimin dış tesislerde yapılmasının fason üretim anlamına gelmediğini, denetim ve kontrolün AOÇ’de olduğunu savunmuştu.
Sayıştay: Fason ürünlerde denetim eksikliği var
Sayıştay’ın Meclis’e sunduğu denetim raporunda da AOÇ’nin marka hakkı sözleşmelerine dikkat çekilmiş, denetim mekanizmalarının sözleşmelerde öngörülen sıklıkta uygulanmadığı belirtilmişti.
Raporda, bazı ürün gruplarının yılda yalnızca bir kez analiz edildiği, bazılarının ise hiç denetlenmediği tespitine yer verilmişti. Bu bulgular, AOÇ markalı ürünlerde kalite ve güven denetiminin nasıl sağlandığı sorusunu daha da görünür hale getirdi.
“katkısız, hilesiz gıda” ilkesi ama zarar tablosu
Sayıştay raporunda AOÇ’nin “katkısız, hilesiz gıda maddeleri temin eylemek” ilkesinin olumlu ve kamusal açıdan değerli olduğu özellikle vurgulandı.
Ancak aynı raporda bu ilkeyle üretim yapılırken ortaya çıkan yapısal sorunlara da dikkat çekildi:
“Katkısız üretim nedeniyle maliyetler yükseliyor, ürünlerin piyasa fiyatının üzerinde maliyetle üretildiği görülüyor, bu nedenle birçok üründe satışlar zarar yazıyor.”
Nitekim AOÇ, 2023 yılında yaklaşık 17,8 milyon TL kâr açıklarken, 2024 yılında yaklaşık 17,9 milyon TL zarar etti.
