Ulusal Süt Konseyi'nin Mayıs 2026 dönemine ilişkin hesaplamasına göre, Türkiye genelinde 1 litre çiğ süt üretim maliyeti 22,18 TL olarak gerçekleşti. Hesaplamada Holstein ırkı, günlük 20 litre süt verimi ve 22 Mayıs 2026 tarihli girdi fiyatları esas alındı.
Konsey verilerine göre süt üretiminde en büyük maliyet kalemi yem olmaya devam ediyor. Bir sağmal ineğin günlük yem gideri 322,62 TL olarak hesaplanırken, toplam günlük üretim gideri 519,51 TL’ye ulaştı. Bu giderlerin yüzde 62,1’ini yem maliyetleri oluşturdu.
Üreticinin payı daralıyor
1 Mayıs 2026 itibarıyla geçerli olan çiğ süt tavsiye fiyatı 24,30 TL olarak uygulanıyor. Buna göre üreticinin litre başına brüt marjı yaklaşık 2,12 TL seviyesinde bulunuyor.
Ancak sektör temsilcileri, bu farkın kâğıt üzerindeki kadar yüksek olmadığını belirtiyor. Çünkü maliyet hesaplamalarında devlet destekleri yer almazken, birçok işletmede finansman giderleri, sürü yenileme maliyetleri ve bölgesel maliyet farklılıkları üreticinin eline geçen gerçek kazancı daha da aşağı çekiyor.
Özellikle son yıllarda yem, enerji, işçilik ve finansman maliyetlerindeki artış, süt üreticisinin kârlılığını baskılayan en önemli unsur olarak gösteriliyor.
Çiftlikten çıkan süt ile market fiyatı farkI
Üreticinin sütü yaklaşık 24 TL seviyesinden sattığı bir dönemde market raflarındaki fiyatlar ise dikkat çekici boyutlara ulaştı.
Yüzde 3 yağlı kutu pastörize sütlerin litre fiyatı birçok zincir markette 50 TL'nin üzerine çıkarken, daha düşük yağ oranına sahip sütler ise ortalama 40 TL civarında satılıyor.
Bu tablo, üreticinin elde ettiği gelir ile tüketicinin ödediği fiyat arasındaki makasın giderek açıldığına işaret ediyor.
Süt üreticisi neden endişeli?
Süt sektörü temsilcileri, maliyet-fiyat dengesinin bozulmasının uzun vadede süt hayvancılığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Kârlılığın azalması durumunda bazı işletmelerin süt üretiminden çekilmesi veya hayvanlarını kesime göndermesi riski bulunuyor.
Türkiye daha önce benzer dönemlerde süt üretimindeki gerilemenin ardından çiğ süt arzında daralma ve süt ürünlerinde fiyat artışları yaşamıştı.
Mayıs ayı verileri, çiğ süt fiyatlarında artış yaşansa da maliyetlerdeki yükseliş nedeniyle üreticinin nefes alma alanının daralmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Sektörün önümüzdeki dönemde en yakından takip edeceği konu ise yem fiyatlarının seyri ve çiğ süt tavsiye fiyatının maliyetleri ne ölçüde karşılayabileceği olacak.
