Tarım ve Orman Bakanlığı’nın açıkladığı Taklit ve Tağşiş Yapılan Gıdalar listesinde en çok yer alan ürünlerden biri de çay.
Türk halkının en çok tükettiği içeceklerin başında gelen çayda, en sık yapılan hile; toz karışımlarına çay rengi vermesi için renklendirici eklenmesi.
Boyalı çay ne demek?
Açıklanan tağşiş listelerine göre, gıda hilesine imza atanlar, çay dem rengini vermek için ya gıda boyası ya da gıdada kullanımına izin verilmeyen boyalar katıyor.
Gıda boyaları, gıda sektörü dışında kullanılan boyalara göre masum. Çünkü gıdada kullanımına izin verilmeyen boyalar genellikle tekstil, deri ve plastik sektöründe kullanılan petrol bazlı boyar maddeler oluyor. Bu maddeler de kansere davetiye çıkarıyor.
Çaydaki boyalar; Sudan ve Metanil
Hile amacıyla çaya ilave edilen boyar maddelerin kanserojen etki, karaciğer ve böbrek hasarı, alerjik reaksiyonlar, uzun vadede toksik birikim riski taşıdığna dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi Program Başkanı Öğr. Gör. Dr. Selen Akbulut, “Mevzuata göre çaya hiçbir katkı maddesi kesinlikle katılamaz Ancak Sudan boyaları; Sudan I–IV, Metanil sarısı gibi renklendiriciler maalesef çay ürününde taklit ve tağşiş amacıyla kullanılmaktadır" dedi.
ÇAYDA TOZ VARSA SAHTE MİDİR?
Çayda tozun aslında çay yapraklarının prosesi sonucu (kurutma, kıyma, eleme ve taşıma) oluşan çok küçük yaprak parçacıklarını ifade ettiğini dile getiren Akbulut, “Bu toz çayın doğal kırıntısı olabilir. Ancak çay içerisinde yüksek oranda toz yapısının görülmesi, düşük kalite veya aşırı mekanik işlem göstergesi kabul edilebilir" dedi.
Çay alırken nelere dikkat edilmeli
Tüm gıda ürünlerini alırken olduğu gibi çay satın alırken de ‘etiket okur-yazarlığı’ oldukça önemlidir. Tüketiciler tarafından etiket bilgileri (üretici, parti no, menşe) kesinlikle kontrol edilmelidir. Alınan çayda tadı, rengi, kokusu gibi duyusal özelliklerinde herhangi bir şüpheli durum tespit edildiğinde derhal Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili birimlerine bilgi verilmelidir. Ayrıca dökme çay şeklinde satılan, herhangi bir ambalaj içerisinde olmayan, üretici takibinin yapılamayacağı hiçbir çay satın alınmamalıdır.
SUDAN BOYASI NEDİR?
Sudan boyar maddeleri, Uluslararası Kanser Araştırma Merkezi tarafından kanserojen olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu nedenle sudan boyar maddelerinin gıdalarda kullanımı kesinlikle yasaktır. Sudan boyalarının gıda ürünlerine yasa dışı olarak katılması, insan sağlığı açısından ciddi riskler taşır.
Bu boyalar karaciğer, böbrek ve sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir ve uzun süreli maruziyet durumunda kanser riskini artırabilir.
Sudan boyaları yaygın olarak şu alanlarda kullanılır: Tekstil boyaları, Plastik üretimi, Kozmetik ürünleri, Deri sanayi
