Avrupa Komisyonu, 4 Kasım’da yayımladığı 2026 Türkiye Raporu’nda gıda güvenliği, veterinerlik ve bitki sağlığı politikalarını değerlendirdi. Raporda çiğ süt kalitesine, pestisit kalıntılarına ve hayvan refahına ilişkin eksiklikler sıralandı.
Çiğ süt bölümünde, taslak eylem planının henüz kabul edilmediği ve üreticilerin uygulayacağı genel kuralların yürürlüğe konulmadığı belirtildi. Komisyon, çiğ sütün özellikleri ile somatik hücre kriterini karşılamayan sütün kullanımına ilişkin düzenlemelerin de tamamlanmadığını bildirdi.
Sütte somatik hücre ne anlama geliyor?
Somatik hücreler, sütte doğal olarak bulunan ve büyük bölümü bağışıklık hücrelerinden oluşan hücrelerdir. Hayvanda meme iltihabı, yani mastitis geliştiğinde enfeksiyonla mücadele eden bağışıklık hücrelerinin sayısı yükselir. Bu nedenle somatik hücre sayıımı, meme sağlığını ve süt kalitesini izlemek için kullanılıyor.
AB mevzuatında çiğ inek sütü için mililitrede en fazla 400 bin somatik hücre kriteri uygulanıyor. Bu sınırı aşan sütlerin kullanımına izin verilmiyor.
Rapordaki çiğ süt değerlendirmesi, süt ürünleri işletmelerinin işlemek üzere aldığı ham maddeyi de kapsıyor. Komisyon, kaliteyi iyileştirecek üretim kurallarıyla kriterleri karşılamayan sütün kullanım koşullarının düzenlenmesini istiyor.
Pestisit bildirimleri yüksek düzeyde
Raporda, Türkiye’den AB’ye gönderilen meyve ve sebzelerde pestisit kalıntıları; kuru incir, Antep fıstığı, otlar ve baharatlarda ise bulaşanlar nedeniyle yapılan hızlı alarm bildirimlerinin yüksek düzeyde kaldığı vurgulandı. Türkiye’ye, AB’nin maksimum pestisit kalıntı limitlerini karşılaması ve tekrarlayan eksiklikleri gidermesi çağrısı yapıldı.
Hayvansal yan ürünlerde de sistem eksikliği
Komisyon, hayvansal yan ürünlerin toplanması, depolanması ve işlenmesinde AB’ye uyumlu sistemin henüz kurulmadığını belirtti. Kesimhaneler, uzun mesafeli hayvan taşımacılığı ve zenginleştirilmiş kafes sistemlerine geçişte de mevzuat uyumu ve uygulama eksiklikleri sıralandı.
Bazı gıdalardaki perfloroalkil maddelerin resmî kontrolleri için numune alma ve analiz yöntemlerini düzenleyen tebliğin kabulü ise rapora yansıyan gelişmeler arasında yer aldı.
