Gıda Bülteni Sektörden Fast-food çalışanlarına yapay zekâ gözetimi: “Lütfen bekleyin” diyene eksi puan!

Fast-food çalışanlarına yapay zekâ gözetimi: “Lütfen bekleyin” diyene eksi puan!

Dünyanın önde gelen fast-food zincirlerinde yapay zekâ artık yalnızca sipariş almak için kullanılmıyor. Burger King'de çalışanların konuşmaları nezaket ve satış performansına göre puanlanırken, Domino's'ta kuryelerin ani frenleri, hızları ve müşteriye siparişi teslim etmek için harcadıkları süre takip ediliyor. ABD'de yapılan bir araştırma, yapay zekâ sistemlerinin çalışanların mesai saatlerini, terfilerini ve işlerini kaybetme riskini etkileyebildiğini ortaya koydu.

4 Dakika
OKUNMA SÜRESİ

Fast-food sektöründe yapay zekâ kullanımı yeni bir aşamaya geçti. Siparişleri hızlandırmak ve işletme maliyetlerini azaltmak amacıyla geliştirilen teknolojiler, artık çalışanların davranışlarını saniye saniye izleyen birer performans değerlendirme aracına dönüşüyor.

ABD merkezli araştırmacı gazetecilik kuruluşu Capital & Main'in 16 Kasım'da yayımladığı araştırma, Burger King, Domino's ve diğer fast-food zincirlerinde uygulanan yapay zekâ destekli denetim sistemlerinin çalışanlar üzerindeki etkilerini ortaya koydu.

Fast-food sektörü çalışanları, araştırmacılar ve işçi hakları savunucularıyla yapılan görüşmelere göre, yapay zeka sistemleri kimi zaman çalışanların bilgisi veya onayı olmadan kullanılıyor.

“Lütfen bekleyin” dedi, yapay zekâ puan kırdı

Rapora göre, Burger King'in ABD'deki yaklaşık 500 restoranında denemeye aldığı OpenAI destekli Patty adlı yapay zekâ asistanı, çalışanların kulaklıklarına entegre edildi.

Sistem, müşterilerle yapılan konuşmaları analiz ederek çalışanların ne kadar nazik davrandığını ve ek ürün satmaya çalışıp çalışmadığını değerlendiriyordu.

New York'taki bir Burger King restoranında çalışan Dante Vasquez, müşterilere “Lütfen bekleyin” dediğinde ya da konuşurken duraksadığında yapay zekânın puanını düşürdüğünü anlattı.

Vasquez'e göre yöneticiler, çalışanların nezaket puanının yüzde 70'in üzerinde tutulmasını istiyordu. Düşük puan alanların çalışma saatleri azaltılabiliyordu.

FAST-FOOD SEKTÖRÜ ÇALIŞANLARINA YAPAY ZEKA BASKISI

Yapay zekânın istediği konuşma biçimine uyum sağlamaya çalışan Vasquez, zamanla müşterilerin kendisini robot sanmaya başladığını söyledi. Çalışan, yaşadığı baskı nedeniyle ağustos ayında işinden ayrıldığını belirtti.

Burger King ise sistemin çalışanları bireysel olarak cezalandırmak amacıyla geliştirilmediğini savundu. Şirket, nezaket ve konuşma sıcaklığını ölçen iki özelliği daha sonra iyileştirme amacıyla devre dışı bıraktığını açıkladı.

Pizza kuryelerine ani fren cezası!

Domino's ve Papa John's gibi pizza zincirlerinde kullanılan Drivosity sistemi ise çalışanların araç kullanma biçimini takip ediyor.

GPS ve yapay zekâ teknolojisiyle çalışan sistem, her teslimat yolculuğunu 100 üzerinden puanlıyor. Hız, ani fren, hızlanma ve viraj alma gibi hareketler değerlendirmeye alınıyor.

Teksas'ta Domino's için çalışan bir teslimat görevlisi, iş yerinde sürücülerin en az 85 puan almalarının beklendiğini, düşük puanların disiplin işlemlerine ve sisteme erişimin engellenmesine yol açabildiğini anlattı.

Drivosity'nin başka bir özelliği ise çalışanın restorandan aracına kaç saniyede yürüdüğünü, pizzayı müşteriye teslim ederken ne kadar zaman harcadığını ve aracından restorana dönüş süresini ölçmesi. 

Mola süresi, telefon kullanımı, hatta boş durmak bile izleniyor

Fast-food zincirlerinin bazı franchise işletmelerinde kullanılan Solink adlı yapay zekâ destekli kamera sistemi de çalışan hareketlerini analiz edebiliyor.

Sistemin tanıtılan özellikleri arasında çalışanların işe geç gelmesi, moladan geç dönmesi, telefon kullanması, uygun üniforma veya bone takmaması ve uzun süre hareketsiz kalması gibi durumların tespit edilmesi bulunuyor. Yöneticiler belirli davranışlar için otomatik uyarı oluşturabiliyor.

Solink, teknolojinin iş güvenliği, operasyonel verimlilik ve müşteri deneyimini geliştirdiğini savunuyor. Şirket ayrıca yüz tanıma veya biyometrik kimlik belirleme araçları sunmadığını belirtiyor.

Terfiyi de yapay zekâ belirliyor

New York'taki MashMore adlı restoran ise çalışanlarını Mashy isimli yapay zekâ sistemiyle yönetiyor. Çalışanlar görevlerini tamamladıklarında sisteme fotoğraf yüklüyor, puan kazanıyor ve sıralamaya giriyor. Bu puanlar prim ve terfi kararlarında kullanılabiliyor.

Restoranın kurucu ortağı, yapay zekânın çalışanları işten çıkarmak için kullanılmayacağını söylese de sistemin en düşük performanslı çalışanları da sıralayabildiği belirtiliyor.

Yapay zekâ çalışanları işten çıkarabilecek mi?

Fast-food sektöründe hızla yayılan bu teknolojiler, ABD'de yeni yasal düzenlemeleri de gündeme getirdi.

Kaliforniya'da 30 Eylül 2026'da imzalanan düzenlemeler, işverenlerin çalışanları yalnızca yapay zekâ kararına dayanarak işten çıkarmasını veya disiplin cezası vermesini sınırlandırıyor.

Ayrıca çalışanların duygusal durumlarını yapay zekâyla analiz eden bazı gözetim uygulamaları da yasak kapsamına alındı.

Yorumlar
* Bu içerik ile ilgili yorum yok, ilk yorumu siz yazın, tartışalım *