Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yemler İçin Hızlı Alarm Sistemi’ne yansıyan bildirime göre, Türkiye’den gelen taze biberlerde abamectin ve pirimiphos-methyl kalıntıları bulundu. Analiz sonucu nedeniyle ürünlerin Bulgaristan sınırında piyasaya girişine izin verilmedi. Biberler için imha kararı verildi.
biberde limit kaç kat aşıldı?
Analizlerde abamectin kalıntısı 0,064 mg/kg olarak ölçüldü. Bu madde için maksimum kalıntı limiti 0,03 mg/kg. Buna göre limit yaklaşık 2,1 kat aşıldı.
Pirimiphos-methyl kalıntısı ise 0,172 mg/kg çıktı. Bu madde için limit 0,01 mg/kg olduğu için aşım oranı yaklaşık 17,2 kat oldu.
abamectin nedir?
Abamectin, tarımda özellikle akarlar ve bazı zararlılara karşı kullanılan bir insektisit/akarisit etken maddesi. Avrupa Birliği pestisit veri tabanında abamectin “approved” yani onaylı aktif madde statüsünde görünüyor; Türkiye’de de Tarım ve Orman Bakanlığı Bitki Koruma Ürünleri veri tabanında “ruhsatlı” aktif maddeler arasında yer alıyor. Ancak Türkiye’de abamectin, B-Reçete kapsamına alınan ve reçetesiz satışı sınırlandırılan etken maddelerden biri olarak ayrıca izleniyor.
abamectin zararları nelerdir?
Abamectin için temel risk başlığı sinir sistemi etkileri. EFSA’nın pestisit risk değerlendirmesinde abamectin için akut oral ve inhalasyon toksisitesinin yüksek olduğuna dikkat çekiliyor.
Japonya Gıda Güvenliği Komisyonu’nun değerlendirmesinde de başlıca olumsuz etkiler arasında tremor, konvülsiyon ve göz bebeği büyümesi gibi nörolojik belirtiler sayılıyor.
pirimiphos-methyl nedir?
Pirimiphos-methyl, organofosfat sınıfında bir insektisit. Tamamen yasaklı değil; ancak kullanım alanı, ürün bazlı izinler ve maksimum kalıntı limitleriyle sınırlandırılmış durumda
pirimiphos-methyl klorpirifosa benziyor mu?
Evet, iki madde aynı geniş kimyasal aileye, yani organofosfat pestisitlere giriyor. Avrupa’da ve Türkiye’de kullanımı sonlandırılan klorpirifos gibi pirimiphos-methyl de sinir sistemi açısından kritik olan asetilkolinesteraz enzimi üzerinden değerlendirilir.
Ancak bu iki madde aynı kimyasal değildir ve düzenleyici statüleri de birebir aynı değildir. Klorpirifos çok daha sert yasak kararlarıyla gündeme gelirken, pirimiphos-methyl AB’de aktif madde olarak onaylı görünmektedir.
pirimiphos-methyl zararları nelerdir?
Dünya Sağlık Örgütü/FAO pestisit kalıntıları değerlendirmesinde pirimiphos-methyl için kritik etkinin sinir sisteminde asetilkolinesteraz aktivitesinin baskılanması olduğu belirtiliyor. Bu mekanizma organofosfat zehirlenmelerinin temelini oluşturur.
Klinik literatürde ağır pirimiphos-methyl zehirlenmesinde kolinerjik kriz gelişebildiğine dair vaka bildirimleri bulunuyor. Hayvan çalışmalarında da üreme sistemi üzerinde olumsuz etkiler bildirilmiş durumda.
B-REÇETE NEDİR?
Bu bildirim, Türkiye’den Avrupa’ya giden taze sebzelerde pestisit sorununun sürdüğünü gösteriyor. Daha önce biber, domates, nar ve üzüm yaprağı gibi ürünlerde de sınır aşımı bildirimleri gündeme gelmişti.
Bu kez dikkat çeken nokta, ürünlerden birinde Türkiye’de B-Reçete kapsamına alınan abamectin bulunması; diğerinde ise organofosfat sınıfındaki pirimiphos-methyl kalıntısının limitin 17 katını aşması oldu.
B-Reçete olarak bilinen "Bitki Reçetesi" Sistemi, zirai ilaçların, ziraat mühendisinin reçetesiyle alınabilmesini ve sonrasında da kimyasalın uygulama aşamalarının dijital olarak takip altında olmasını düzenleyen bir sistem.
