Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) verilerine göre Nisan ayında toplam 73 bildirim yapılırken, bunların 72’si Türkiye kaynaklı ürünlere ait oldu. Bildirimlerin 47’si ise “ciddi risk” kategorisinde yer aldı.
Veriler, özellikle sofralık ürünlerde pestisit kalıntısının öne çıktığını gösterdi. Nisan ayında pestisit kaynaklı 16 bildirimin ürün bazlı dağılımı dikkat çekti.
TARIM ZEHRİ EN ÇOK BİBERDE
Tatlı biber 6 bildirimle ilk sırada yer alırken, domates, nar ve üzüm yaprağı üçer bildirimle öne çıkan diğer ürünler oldu. Salatalık ve kuru üzüm ise listede daha sınırlı yer buldu.
Bazı ürünlerde tespit edilen pestisit kalıntıları, Avrupa Birliği limitlerinin kat kat üzerinde çıktı.
Tatlı biberde tespit edilen abamektin kalıntısı yaklaşık 3 kat fazla ölçülürken, domateste asetamiprid kalıntısı limitin yaklaşık 4 katına ulaştı. Domateste ayrıca indoksakarb kalıntısının da 3 kat fazla olduğu belirlendi.
NARDA TARIM ZEHRİ 25 KAT YÜKSEK
Nar örneğinde ise tablo daha çarpıcı. Prochloraz kalıntısı yaklaşık 0,77 mg/kg olarak ölçülürken, bu değer Avrupa Birliği limitinin yaklaşık 25 kat üzerine çıktı.
Bir başka dikkat çeken sonuç ise İsviçre'ye giden salatalıktaki formetanat kalıntısında görüldü. Ölçülen değer, belirlenen limitin 10 katından fazla gerçekleşti.
Kritik pestisitler: Prochloraz ve formetanat
Prochloraz nedir? Prochloraz, tarımda mantar hastalıklarına karşı kullanılan bir fungisit. Uzun süreli maruziyetin hormonal sistem üzerinde etkileri olabileceği ve özellikle karaciğer üzerinde toksik etki riski taşıdığı değerlendiriliyor.
Formetanat nedir? Formetanat, böcek öldürücü bir kimyasal. Sinir sistemi üzerinde etkili olduğu bilinen bu maddenin yüksek düzeyde maruziyette baş dönmesi, mide bulantısı ve sinir sistemi etkileri oluşturabileceği belirtiliyor.
Bu iki maddede tespit edilen yüksek seviyeler, gıda güvenliği açısından dikkat çekici riskler arasında değerlendiriliyor.
Nisan ayında Türkiye'nin pestisit karnesi
| Ürün | Tespit edilen pestisit | Ölçülen değer | AB limiti | Aşım oranı |
|---|---|---|---|---|
| Tatlı biber | Abamektin | 0,096 mg/kg | 0,03 mg/kg | ~3 kat |
| Domates | Asetamiprid | 0,230 mg/kg | 0,06 mg/kg | ~4 kat |
| Domates | İndoksakarb | 0,031 mg/kg | 0,01 mg/kg | ~3 kat |
| Nar | Prochloraz | 0,77 mg/kg | 0,03 mg/kg | ~25 kat |
| Salatalık | Formetanat | 0,112 mg/kg | 0,01 mg/kg | ~11 kat |
| Biber | Etoksazol | 0,071 mg/kg | 0,01 mg/kg | 7 kat |
| Nar | Azoksistrobin | 0,026 mg/kg | 0,01 mg/kg | ~2,5 kat |
KURU İNCİRDE KÜF RİSKİ SÜRÜYOR
RASFF bildirimlerinde pestisit kalıntıları dışında mikotoksinler de öne çıkan bir diğer risk başlığı oldu. Özellikle kuru incir ve fındık ürünlerinde ochratoksin ve aflatoksin tespitleri dikkat çekti.
Ayrıca bazı takviye edici gıdalarda ilaç etken maddesi olarak kullanılan sildenafil tespit edilmesi de Nisan ayı bildirimlerinde yer aldı.
PAZARDA MARKETTE NE YİYORUZ ENDİŞESİ
Avrupa’da sınır gümrüğü ve marketlerde yapılan kontrollerde tespit edilen bu bulgular, gıda güvenliği açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Avrupa'da sınır gümrüğü ve marketlerde tespit edilen pestisit kalıntıları, iç piyasada tüketilen ürünlerin güvenilirliği konusunda endişeye neden oluyor.
