Türkiye’de çiğ süt üreticilerinin fiyat güncellemesi beklentisi ekim ayının son günlerinde yeniden gündeme geldi. Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru, eylül ayı itibarıyla 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyetinin 29,34 TL’ye yükseldiğini belirterek Ulusal Süt Konseyine kasım ayında fiyat güncellemesi çağrısında bulundu.
TÜSEDAD’ın maliyet hesaplamalarına göre ağustos ayında 28,50 TL olan litre başına üretim maliyeti, eylülde 84 kuruş artış gösterdi. Böylece mevcut 24,30 TL’lik çiğ süt tavsiye satış fiyatı ile TÜSEDAD’ın açıkladığı üretim maliyeti arasındaki fark 5,04 TL’ye ulaştı.
Derneğin hesaplamasında maliyet artışında mazot ve kesif yem fiyatlarındaki yükseliş öne çıktı. Ağustos ayına göre litre başına maliyetin 84 kuruş artmasında mazota gelen yüzde 20,8’lik zam ile kesif yem fiyatlarındaki artışın etkili olduğu bildirildi.
Çiğ süt tavsiye fiyatı 7 aydır 24,30 TL
Ulusal Süt Konseyi, 30 Nisan 2026 tarihli kararıyla yüzde 3,6 yağ ve yüzde 3,2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü için tavsiye satış fiyatını, üreticinin eline net geçecek şekilde litre başına 24,30 TL olarak belirledi. Fiyat 1 Mayıs 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Konsey, 16 Temmuz 2026 tarihli açıklamasında mevcut piyasa koşulları ve maliyetleri değerlendirdiğini, 24,30 TL’lik tavsiye fiyatın uygulanmasına devam edilmesine karar verildiğini duyurdu. Açıklamada fiyatın ekim ayında yeniden değerlendirileceği de belirtildi.
USK’nın tavsiye fiyatı, çiğ süt desteği hariç üreticiye net ödenecek tutarı ifade ediyor. Soğutma, nakliye ve diğer cari giderlerin üretici örgütü tarafından karşılanması durumunda bu giderler için litre başına 1,80 TL ilave ödeme öngörülüyor.
TÜSEDAD ile USK’nın maliyet hesabı neden farklı?
Çiğ süt üretiminde maliyet tartışmasının dikkat çeken başlıklarından biri, iki kurumun aynı dönem için açıkladığı rakamlar arasındaki fark.
Eylül 2026 verilerine göre TÜSEDAD 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyetini 29,34 TL olarak hesaplarken, Ulusal Süt Konseyinin maliyet hesabı 23,18 TL seviyesinde bulunuyor.
Böylece iki kurumun hesaplamaları arasında litre başına 6,16 TL fark oluşuyor.
Bu ayrışmanın önemli nedenlerinden biri, maliyet hesaplamalarında esas alınan işletme modeli ve üretim kabulleri.
TÜSEDAD, maliyet hesabını 100 baş sağmal hayvan bulunan ve günlük ortalama 30 litre süt verimine sahip bir işletme modeli üzerinden gerçekleştiriyor. Hesaplamada güncel yem fiyatlarının yanı sıra işletmenin gider ve gelir kalemleri de dikkate alınıyor.
USK’nın maliyet modelinde ise günlük 20 litre süt verimi esas alınan bir hayvan üzerinden rasyon ve diğer işletme giderleri hesaplanıyor. Buzağı geliri de toplam giderlerden düşülerek litre başına maliyet belirleniyor.
Dolayısıyla iki kurumun açıkladığı maliyetler, farklı işletme ve verimlilik kabulleri üzerinden oluşturuluyor.
24,30 TL’lik fiyat iki farklı maliyet tablosunda ne ifade ediyor?
Eylül 2026 verileri üzerinden yapılan karşılaştırmada, mevcut tavsiye fiyatının iki kurumun maliyet hesaplarına göre farklı bir konumda olduğu görülüyor.
| Gösterge | TL/litre1 |
| TÜSEDAD üretim maliyeti | 29,34 |
| USK üretim maliyeti | 23,18 |
| USK tavsiye satış fiyatı | 24,30 |
| TÜSEDAD maliyeti ile fiyat arasındaki fark | 5,04 |
| USK maliyeti ile fiyat arasındaki fark | +1,12 |
TÜSEDAD’ın hesaplamasında mevcut tavsiye fiyat üretim maliyetinin 5,04 TL altında kalırken, USK’nın maliyet hesabında tavsiye fiyat maliyetin 1,12 TL üzerinde bulunuyor.
Bu nedenle litre başına 5,04 TL’lik fark, bütün süt işletmelerinin gerçekleşmiş zararını değil, TÜSEDAD’ın hesapladığı maliyet ile USK’nın tavsiye fiyatı arasındaki farkı gösteriyor.
Süt üreticileri kasım ayında fiyat güncellemesi bekliyor
TÜSEDAD Başkanı Müslüm Doğru, çiğ süt fiyatlarının üretim maliyetlerinin gerisinde kaldığını belirterek kasım ayında yeni bir referans fiyat açıklanmasını beklediklerini bildirdi.
Doğru, üreticilerin gelirlerinin artmadığı bir dönemde süt ve süt ürünlerinin raf fiyatlarında yükselişin sürdüğüne dikkat çekti. Enflasyonla mücadele kapsamında üretici fiyatlarının baskılanmasının beklenen sonucu vermediğini savunan Doğru, bu durumun üreticinin sektörden çekilme riskini artırdığını ifade etti.
Doğru’nun paylaştığı bilgilere göre, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yem satışlarında yaklaşık yüzde 15-20 gerileme yaşandı. Birçok işletmenin üretimini artırmak yerine mevcut faaliyetlerini sürdürebilmeye odaklandığını belirten Doğru, fiyat güncellemesinin geciktirilmemesi gerektiğini söyledi.
TÜSEDAD, üretim maliyetlerini karşılayacak bir fiyat politikası oluşturulması gerektiğini belirterek mevcut fiyatın kasım ayında yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.
