Avrupa'da 2026 yazının peş peşe gelen sıcak hava dalgaları yalnızca insan hayatını değil, gıda üretimini de ağır biçimde etkiliyor.
İngiliz The Guardian gazetesinin 17 Ağustos'ta yayımladığı ve Avrupa'nın önemli tarım ülkelerinden gelen son verileri derlediği habere göre; Fransa, İtalya ve İspanya'da tahıldan sebzeye, sütten yumurtaya kadar birçok temel gıda ürününde ciddi üretim kayıpları yaşanıyor.
Avrupalı üreticiler mevcut durumu bazı sektörler açısından "benzeri görülmemiş" ve "tarihi" bir kriz olarak nitelendiriyor.
FRANSA'DA SICAK HAVA DALGASINDA 5 BİN 764 FAZLA ÖLÜM
Sıcakların insan sağlığı üzerindeki etkisini gösteren en çarpıcı verilerden biri Fransa'dan geldi.
Fransa Halk Sağlığı Kurumu'nun (Santé publique France) açıkladığı ön verilere göre, 17 Haziran-2 Temmuz 2026 arasındaki sıcak hava dalgasından ülke nüfusunun yüzde 98,5'inin yaşadığı 92 bölge etkilendi.
Bu bölgelerde ve sıcak hava dalgasının etkili olduğu dönemlerde normal koşullarda beklenenden en az 5 bin 764 daha fazla ölüm gerçekleşti. Bu, beklenen ölüm sayısının yüzde 36 aşılması anlamına geliyor.
SICAKLARIN ETKİSİ TARLADA DA ORTAYA ÇIKTI
Aynı sıcaklık ve kuraklık koşulları şimdi Avrupa'nın gıda üretiminde ciddi kayıplara neden oluyor.
The Guardian'ın aktardığı verilere göre Fransa'da mısır hasadının 2025'e kıyasla yüzde 35 azalarak yaklaşık 9 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
Bu miktar ülkenin mısır üretimini yaklaşık 46 yıl önceki seviyelere taşıyor. Fransa'da yaklaşık 9 milyon tonluk mısır üretimi en son 1980 yılında görülmüştü.
Düşüşün tamamı sıcaklık kaynaklı değil; çiftçilerin ayçiçeği gibi başka ürünlere yönelmesi de ekim alanlarını etkiledi. Ancak aşırı sıcakların mısırın gelişiminin kritik dönemlerine denk gelmesi üretim kaybını ağırlaştırdı.
SEBZEDE KAYIP YÜZDE 100'E KADAR ÇIKIYOR
Fransa'da sebze üreticilerinin açıkladığı rakamlar durumun boyutunu daha net gösteriyor.
Geçmiş yıllara kıyasla üretim kayıpları kabakta yüzde 25, marulda yüzde 35, bezelyede yüzde 40 ve brokolide yüzde 60 seviyesine ulaşıyor.
Enginarda ise bazı üreticilerin kaybının yüzde 50 ile yüzde 100 arasında olduğu bildiriliyor.
Brittany'de 1.300'den fazla sebze üreticisini temsil eden Prince de Bretagne, sebze sektörünün "tarihi bir krizle" karşı karşıya olduğunu belirterek acil önlem çağrısında bulundu.
İNEKLER ISI STRESİNE GİRDİ: SÜT VERİMİ YÜZDE 15'E KADAR DÜŞTÜ
Aşırı sıcaklık yalnızca tarladaki ürünleri etkilemiyor.
Hayvancılıkta da sıcaklık stresi nedeniyle üretim kayıpları bildiriliyor. Fransa'daki üreticilere göre ineklerde yaşanan ısı stresi süt veriminin yüzde 10-15 azalmasına neden oldu.
Üstelik hayvancılık sektörünün önündeki sorun yalnızca mevcut süt üretimindeki düşüş değil.
Fransa Tarım Bakanlığı'nın istatistik servisi Agreste verilerine göre, hayvanların kış aylarında beslenmesinde kullanılacak saman üretimi de 1989-2018 dönemi ortalamasının yaklaşık yüzde 30 altında bulunuyor.
Dolayısıyla yaz aylarındaki kuraklığın etkisinin kışın hayvan yemi maliyetlerinde de hissedilmesi riski bulunuyor.
SICAKLAR TAVUKLARI DA VURDU: GÜNDE 1MİLYON YUMURTA KAYBI
Sıcak hava dalgasının gıda üretimindeki en dikkat çekici etkilerinden biri de kanatlı sektöründe ortaya çıktı.
Özellikle haziran ayındaki aşırı sıcaklarda kümes hayvanı ölümlerinin arttığı bildirildi.
Fransa'nın ulusal yumurta sektöründen aktarılan verilere göre, ülkedeki yumurta üretimi normal seviyenin günde yaklaşık 1 milyon adet altında seyrediyor.
İTALYA'DA TARIMSAL KAYIP 3 MİLYAR EUROYU AŞTI
Avrupa'nın önemli tarım üreticilerinden İtalya'da da durum ağır.
İtalyan çiftçi örgütü Coldiretti'nin verilerine göre ülkenin tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60'ı farklı şiddetlerde kuraklıktan etkileniyor.
Mısır, pirinç ve soya başta olmak üzere birçok üründe kayıplar yaşanırken süt üretiminde de düşüş bildiriliyor.
Kuraklık, orman yangınları ve şiddetli hava olaylarının tarım sektöründe oluşturduğu toplam zararın 3 milyar Euro'yu geçtiği hesaplanıyor.
Özellikle İtalya'nın pirinç üretiminin yaklaşık yüzde 80'ini gerçekleştiren Po Vadisi'ndeki su sıkıntısı kritik seviyeye ulaşmış durumda. Üreticiler su kaynaklarını koruyabilmek amacıyla bazı pirinç tarlalarını artık her hafta yerine dönüşümlü haftalarda suluyor.
İSPANYA'DA TAHIL VE ŞARAP ÜRETİMİ DE DÜŞÜYOR
İspanya'da tahıl hasadı geçen yıla göre Castilla y León'da yüzde 35, Madrid bölgesinde yüzde 49, Endülüs'te ise yüzde 24 geriledi.
Koyun sütü üretimindeki düşüş yüzde 6,5, keçi sütündeki düşüş ise yüzde 10,8 olarak bildirildi.
İspanya Ulusal Şarap Federasyonu da 2026 şarap üretiminde yüzde 20 azalma öngörüyor. Kuraklık nedeniyle üzümlerin yeterince büyüyememesi üretim kaybının önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
TuvuklarKaynak: The Guardian, 17 Ağustos 2026; Santé publique France, 22 Temmuz 2026.
