Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi'ne 18 Mayıs 2026 günü yansıyan bildirimlerde, tatlı yeşil biberlerde tespit edilen Formetanat seviyesinin Avrupa Birliği limitlerini onlarca kat aştığı görüldü.
70 kat yüksek tarım zehri
İlk bildirime göre biberlerde kilogram başına 0,704 mg Formetanat kalıntısı tespit edildi. Avrupa Birliği’nde izin verilen maksimum limit ise 0,01 mg/kg seviyesinde bulunuyor. Bu da limitin yaklaşık 70 kat aşıldığı anlamına geliyor.
İkinci bildirime göre ise başka bir sevkiyatta kilogram başına 0,107 mg Formetanat tespit edildi. Bu ürünlerdeki kalıntı seviyesi de yasal limitin yaklaşık 11 kat üzerine çıktı.
Biberler sınırda durduruldu
RASFF kayıtlarında ürünlerin Bulgaristan sınır kontrol noktasında denetlendiği ve “serious risk” yani ciddi risk kategorisinde değerlendirildiği görüldü. Bildirimlerde ürünlerin piyasaya girişine izin verilmediği ve imha kararı uygulandığı bilgisi yer aldı.
Formetanat nedir, zararları neler?
Formetanat, özellikle sebze ve meyvelerde kullanılan bir insektisit-etken madde olarak biliniyor. Avrupa Birliği mevzuatında belirlenen maksimum kalıntı limitinin aşılması durumunda ürünler sınırdan geri çevrilebiliyor veya imha ediliyor.
Son yıllarda Türkiye’den Avrupa’ya gönderilen biberlerde pestisit kaynaklı çok sayıda RASFF bildirimi yapılmıştı. Özellikle tatlı biber, sivri biber ve çarliston biber sevkiyatlarında farklı pestisit etken maddeleri nedeniyle geri çevirmeler yaşanıyor.
Bir dönem kilosu 300 TL’yi aşmıştı
Pestisit alarmı verilen ürünlerin Türkiye’deki fiyat hareketleri ise dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.
Son iki yılda yaşanan don olayları, üretim maliyetleri ve arz sıkıntısı nedeniyle biber fiyatlarında sert yükselişler yaşanmıştı. Özellikle bazı dönemlerde tatlı biberin kilogram fiyatı market ve pazarlarda 300 TL seviyelerine kadar çıkmış, kıl biber ise 500 TL’ye yaklaşan fiyatlarla satılmıştı.
BİBER UCUZLADI
Ancak Mayıs 2026 itibarıyla tablo tersine döndü. 20 Mayıs 2026 tarihli Antalya Kumluca Hal verilerine göre çarliston biber üreticiden kilogram başına yaklaşık 15 TL’ye alınıyor. Aynı ürünün market ve pazarlarda ise yaklaşık 30-40 TL bandında satıldığı görülüyor.
Fiyatların sert şekilde gerilemesine rağmen Avrupa’ya gönderilen ürünlerde pestisit alarmı çıkması, üretimde kullanılan kimyasallar ve denetim süreçlerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Pestisit kullanımı soru işareti
Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine gönderilen sebze ve meyveler, AB sınır kapılarında düzenli olarak pestisit analizinden geçiriliyor. Limit üstü kalıntı tespit edilmesi halinde ürünler geri çevriliyor, imha ediliyor veya piyasadan toplatılıyor.
Son RASFF bildirimleriyle birlikte tatlı yeşil biberler de Avrupa sınırında yüksek pestisit kalıntısı nedeniyle imha edilen ürünler arasına girmiş oldu.
