Yaz tatilinin sona ermesiyle birlikte milyonlarca öğrenci için okul maratonu yeniden başlıyor. 2026-2027 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı takvimine göre birinci dönem 14 Eylül 2026 Pazartesi günü başlayacak. Okul öncesi ve ilkokul 1. sınıf öğrencileri için uyum eğitimleri ise 7-11 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek.
Okula dönüş, yalnızca kırtasiye ve okul kıyafeti hazırlığı anlamına gelmiyor. Çocukların gün boyunca ne yiyeceği, yeterli su tüketip tüketmediği, beslenme çantasının nasıl hazırlanacağı ve kantinden hangi ürünleri tercih edeceği de yeni dönemin önemli başlıkları arasında.
Çünkü okul çağı, çocukların büyüme ve gelişimlerinin devam ettiği, aynı zamanda yaşam boyu sürebilecek beslenme alışkanlıklarının şekillendiği önemli bir dönem.
Sağlık Bakanlığı da okul çağında yeterli ve dengeli beslenmenin büyüme-gelişmenin yanı sıra sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kazanılması açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Beslenme çantası sadece “doyurucu” değil, dengeli olmalı
Çocuğun beslenme çantasını hazırlarken yalnızca açlığını giderecek bir yiyecek koymak yeterli değil. Farklı besin gruplarından seçim yapmak ve gün içinde çeşitliliği sağlamak gerekiyor.
Sağlık Bakanlığı'nın okul çağı çocuklarına yönelik önerilerinde süt ve süt ürünleri, et-yumurta-kurubaklagiller ve yağlı tohumlar, sebze-meyve ile ekmek ve tahıl gruplarından yararlanılması öneriliyor.
Beslenme çantasında neler olabilir?
Protein kaynağı:
Yumurta, peynir, tavuk, et, köfte veya uygun seçeneklerde kuru baklagiller
Tahıl grubu:
Tam tahıllı veya tam buğday ekmeği, sandviç, yulaf gibi seçenekler
Sebze:
Salatalık, havuç, domates, biber veya çocuğun severek tükettiği mevsim sebzeleri
Meyve:
Elma, armut, muz, mandalina veya mevsiminde bulunan diğer meyveler
Süt grubu:
Süt, yoğurt veya ayran
İçecek:
Öncelikle su
Sağlık Bakanlığı'nın rehberinde, okulda öğle yemeği verilmeyen çocuklar için beslenme çantasının temel besin gruplarından seçimlerle hazırlanabileceği; sandviçin yanına iyi yıkanmış sebze veya meyve, içecek olarak da ayran veya sütün tercih edilebileceği belirtiliyor.
5 günlük örnek beslenme çantası menüsü
Aşağıdaki liste çocukların yaşına, günlük enerji ihtiyacına, fiziksel aktivitesine ve özel beslenme gereksinimlerine göre uyarlanabilecek örnek bir haftalık menü olarak değerlendirilmeli.
Pazartesi
Peynirli tam tahıllı sandviç
Salatalık ve domates
Mevsim meyvesi
Ayran
Su
Salı
Haşlanmış yumurta
Tam tahıllı ekmek
Peynir
Havuç
Elma
Su
Çarşamba
Yoğurt
Yulaf ve meyve
Küçük bir peynirli sandviç
Salatalık
Su
Perşembe
Ev yapımı peynirli veya sebzeli sandviç
Mevsim meyvesi
Ayran
Uygun porsiyonda yağlı tohum veya kuruyemiş
Su
Cuma
Ev yapımı küçük bir gözleme veya peynirli/tam tahıllı bir seçenek
Yoğurt veya ayran
Meyve
Sebze
Su
Beslenme çantasında gıda güvenliği nasıl sağlanır?
Çocuğun çantasına ne koyduğumuz kadar, yiyeceğin okula nasıl ulaştığı da önemli.
Özellikle süt ürünleri, yumurta, et ve tavuk içeren yiyecekler hazırlanırken ve taşınırken gıda güvenliği kurallarına dikkat edilmeli. Sıcak havalarda bozulmaya daha duyarlı yiyeceklerin taşınmasında uygun soğuk muhafaza koşulları değerlendirilmeli.
Sağlık Bakanlığı, beslenme çantasının her gün temizlenmesini, sebze ve meyvelerin iyi yıkanmasını ve su mataralarının da düzenli temizlenmesini öneriyor.
Beslenme çantası için altın kurallar nelerdir?
- Çantayı her gün temizleyin.
- Sebze ve meyveleri iyi yıkayın.
- Bozulabilir yiyeceklerin uygun koşullarda taşınmasına dikkat edin.
- Çocuğun kendi su matarası olsun.
- Yiyecekleri çocuğun okulda geçirdiği süreyi dikkate alarak hazırlayın.
- Okulun alerji ve beslenme politikalarını mutlaka öğrenin.
- Kahvaltıyı atlamak yerine pratikleştir
OKUL KANTİNİNDEN NELER ALINABİLİR?
Su başta olmak üzere süt ve ayran gibi seçenekler; uygun içerikte sandviçler, meyve ve diğer daha dengeli alternatifler tercih edilebilir.
Sağlık Bakanlığı'nın okul çağı önerilerinde şeker ve şekerli ürünler, cips gibi yağ ve tuz içeriği yüksek yiyecekler ile gazlı içeceklerin yerine süt, yoğurt, ayran, meyve, peynirli sandviç ve uygun yağlı tohumların tercih edilmesi öneriliyor.
OKUL KANTİNİNDEN ALIŞVERİŞ YAPARKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?
1. Ambalaj sağlam mı?
Şişmiş, yırtılmış, delinmiş veya hasarlı ambalajlı ürünler alınmamalı.
2. Son tüketim tarihi geçmiş mi?
Tarihi geçmiş ürünler kesinlikle tüketilmemeli.
3. Ürün nasıl saklanıyor?
Soğukta tutulması gereken ürünlerin uygun koşullarda muhafaza edilip edilmediğine dikkat edilmeli.
4. İçindekiler listesinde neler var?
Özellikle sık tüketilen ürünlerde içindekiler ve beslenme bildirimi incelenebilir.
5. Şeker ve tuz miktarı ne kadar?
Benzer ürünler arasında karşılaştırma yapılabilir.
6. Alerjen var mı?
Süt, yumurta, yer fıstığı, sert kabuklu yemişler ve diğer bildirimi gereken alerjenler kontrol edilmeli.
7. Açıkta satılan ürüne dikkat!
Sağlık Bakanlığı, özellikle okul çevresinde açıkta satılan ve uygun koşullarda muhafaza edilmediği için bozulma riski taşıyan yiyeceklerden kaçınılmasını öneriyor.
Kantinde “Okul Gıdası” logosuna dikkat
2026-2027 eğitim öğretim yılı öncesinde kantinlerle ilgili önemli bir gelişme daha var.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın güncel “Okul Gıdası” sayfasında, Okul Kantinlerine Dair Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, Okul Gıdası Hakkında Tebliğ, okul kantinlerinde satılacak gıdalara ilişkin genelge ve 17 Ağustos 2026 tarihli Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu kararları birlikte yer alıyor. Bakanlık ayrıca 18 Ağustos 2026 itibarıyla “Okul Gıdası” onayı verilmiş firma ve ürünlerin listesini yayımlamış durumda.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 11 Haziran 2026 tarihli il müdürlüğü bilgilendirmesinde ise 14 Eylül 2026 itibarıyla okul kantini, kafeterya, büfe ve benzeri işletmelerde öğrencilere doğrudan satışa sunulan hazır ambalajlı ürünlerde Okul Gıdası onayı ve ambalaj üzerinde Okul Gıdası logosu bulunması gerektiği belirtiliyor.
Bu nedenle veliler, çocuklarına kantinden hazır ambalajlı bir ürün alırken Okul Gıdası logosunu da kontrol etmeyi öğretebilir.
Önemli: Okul Gıdası logosu, okul kantinlerinde öğrencilere sunulan hazır ambalajlı ürünlere yönelik bir uygulamadır. Kantindeki her ürünün ambalajlı olması gerekmez; tost, sandviç gibi ürünlerde ise hijyen, hazırlama ve muhafaza koşulları ayrıca önem taşır.
“Okul Gıdası” ne anlama geliyor?
Okul Gıdası uygulaması, Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle yürütülüyor. Hazır ambalajlı ürünlerin belirlenen kriterlere uygunluğuna ilişkin bir onay ve logo sistemi bulunuyor.
Bu nedenle çocuklara yalnızca “bu sağlıklı, bunu ye” demek yerine, “ürünün üzerinde hangi bilgileri kontrol etmelisin?” sorusunun cevabını öğretmek uzun vadede daha değerli bir gıda okuryazarlığı kazanımı sağlayabilir.
