Ticaret Bakanlığı'nın lavabo açıcılarla ilgili ilk güvenlik uyarısı Mart 2024'e dayanıyor. Ancak Haziran 2025 tarihinden itibaren art arda güvensiz ürün uyarısı yapılıyor. GÜBİS'te son 6 ayda tam 12 marka hakkında uyarı yer alıyor. Mart 2024'deki uyarıyla birlikte toplam 13 lavabo açıcı hakkında bildirim yapılıyor.
Bu ürünler, ambalajlarında eksik güvenlik uyarıları, çocuk kilidi mekanizması bulunmaması, yaralanma ve yanık riskleri gibi ciddi nedenlerle güvensiz ilan edildi. Bakanlık, tüketicileri bu tip güvenlik standartlarını karşılamayan temizlik ürünlerini kullanmamaları konusunda uyardı.
Toplatılan Markalar ve Nedenleri
Bakanlığın ifşa ettiği güvensiz lavabo açıcı markaları arasında Hypo, Pratix Çözüm, Metan, Roy, Meltem, Cosmiq, Gojo, Ceb, Oxfo Proboom, Üniversal, Doa, First Master ve Sır bulunuyor. Bu ürünlere yönelik alınan piyasa arzını durdurma ve toplatma kararlarının teknik gerekçeleri incelendiğinde, hemen hepsinde ortak noktalar göze çarpıyor:
Çocuk emniyetli kapak eksikliği
Birçok üründe, tehlikeli kimyasallar için zorunlu olan çocuk güvenlikli kapak düzeneğinin bulunmadığı tespit edildi. Bu eksiklik, çocukların ürünü kolayca açıp içeriğine maruz kalma riskini artırdığı için büyük bir güvenlik açığı olarak değerlendirildi.
Dokunsal (dokunarak algılanabilir) uyarı işaretlerinin eksikliği
Yine pek çok üründe, görme engelli tüketicilerin tehlikeli maddeyi hissetmesine yarayan kabartmalı dokunsal tehlike uyarısı bulunmadığı belirlendi. Bu yasal uyarı işaretleri olmadığında, ürün şişesi/ambalajı el yordamıyla incelendiğinde içerdiği kimyasalın tehlikeli olduğu anlaşılmıyor.
Her iki kritik önlemin bulunmadığı ürünler
Özellikle Pratix Çözüm, Cosmiq, Cer, Oxfo gibi markalara ait ürünler, hem çocuk kilidi hem dokunsal uyarı açısından yetersiz bulunarak güvensiz ilan edildi. Bu kombinasyon, ciddi bir mevzuat ihlali olarak değerlendiriliyor.
Ciddi yaralanma ve kimyasal yanık riski
Bazı ürünler için ayrıca ciddi yaralanma ve kimyasal yanık riski taşıdığı yönünde bulgular paylaşıldı. Örneğin, jel formda bir lavabo açıcı ürünün kullanımı sırasında ciltte yanma ve göz hasarı tehlikesi oluşturduğu tespit edildi. Bu tip ürünlerin, ilgili teknik düzenlemelere aykırı şekilde piyasaya sürüldüğü vurgulandı. Bakanlık, söz konusu ürünlerin mevcut haliyle tüketici güvenliğini tehdit ettiğini açıkladı.
Lavabo Açıcı Kimyasallardaki Temel Sorun Nedir?
Lavabo açıcı ürünlerin esas sorunu, içeriklerindeki yüksek derecede kostik ve yakıcı kimyasallardan kaynaklanıyor. Bu ürünler genellikle tıkanmış giderleri açmak için formüle edilmiş güçlü kostik soda (sodyum hidroksit) veya benzeri aşındırıcı maddeler içerir.
Uygun kullanılmadığında ya da güvenlik önlemleri alınmadığında, bu kimyasallar ciltte ve gözde ciddi yanıklara yol açabilir. Özellikle toz veya granül haldeki lavabo açıcılar su ile temas ettiğinde ani ve şiddetli tepkime meydana getirerek sıçrama veya patlama etkisi yaratabilir; bu da kullanıcıların yüzünde ve ellerinde kimyasal yanık riski oluşturur.
