Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 1,71, yıllık bazda ise yüzde 32,61 arttı.
Enflasyon genel olarak yükselmeye devam ederken, gıda fiyatlarında ortaya çıkan tablo dikkat çekti. TÜİK verilerine göre gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,48 geriledi.
Bu sonuç, son yıllarda vatandaşın bütçesini en çok zorlayan kalemlerden biri olan mutfak enflasyonunda uzun süredir görülmeyen bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Mutfak enflasyonu ilk kez eksiye düştü
Son yıllarda sebze, meyve, et, süt ve temel gıda ürünlerinde yaşanan sert fiyat artışları nedeniyle tüketicilerin en çok şikayet ettiği konu mutfak harcamaları olmuştu.
Mayıs ayında ise tablo tersine döndü.
TÜİK verilerine göre gıda grubundaki düşüş, aylık enflasyonu da aşağı çeken başlıca unsurlardan biri oldu. Gıda grubunun genel enflasyona katkısı eksi 0,12 puan olarak hesaplandı.
Ancak bu gerilemeye rağmen yıllık gıda enflasyonu halen oldukça yüksek seviyelerde bulunuyor. TÜİK verilerine göre gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 34,86 olarak gerçekleşti.
GIDA ENFLASYONUNDA YağışlarIN ETKİSİ
Mayıs ayında gıda fiyatlarındaki düşüşün en önemli nedenlerinden biri, ilkbaharda etkili olan yağışlar sayesinde tarımsal üretimde yaşanan toparlanma olarak gösteriliyor.
Özellikle sera üretiminin yoğun olduğu bölgelerde sebze arzının artmasıyla birlikte domates, biber, patlıcan ve salatalık gibi ürünlerde fiyatlar gerilemeye başladı.
Son günlerde Antalya ve Mersin hallerinde domates fiyatlarının 25 TL, salatalık fiyatlarının 5TL seviyelerine kadar düştüğü görülürken, bazı üreticiler düşük fiyat nedeniyle ürünlerini hasat etmek yerine seradan sökmeye başladı.
Bu tablo, tüketici açısından fiyat baskısını azaltırken, üretici tarafında yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.
TEPAV da düşüşe işaret etti
TÜİK verileri, bağımsız araştırmalarla da destekleniyor. TEPAV Gıda Fiyat Endeksi'ne (TEGE) göre mayıs ayında aylık gıda enflasyonu yalnızca yüzde 0,24 oldu. Böylece son 11 ayın en düşük aylık gıda enflasyonu kaydedildi.
TEPAV'ın verilerine göre mayısta çarliston biber, diğer biber çeşitleri ve patlıcanda dikkat çekici fiyat düşüşleri yaşanırken, kuru soğan, limon ve patates fiyatlarında ise artış görüldü.
Taze meyve ve sebze dışındaki ürünlerde en yüksek fiyat artışı balık ürünleri, tuz ve kuru kayısıda gerçekleşti.
Enflasyon tartışması sürüyor
Öte yandan enflasyon konusunda farklı hesaplamalar da dikkat çekiyor. Akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), mayıs ayında aylık enflasyonu yüzde 2,16, yıllık enflasyonu ise yüzde 53,13 olarak hesapladı.
CHP Sakarya Milletvekili Ümit Dikbayır da aynı marketten aynı ürünleri her ay satın alarak yaptığı hesaplamada, mayıs ayında "halkın enflasyonunu" yüzde 3,9 olarak bulduğunu açıkladı. Dikbayır'ın hesabına göre yılın ilk beş ayında market sepetindeki toplam artış yüzde 32,17'ye ulaştı.
Gıda fiyatları gerçekten düşüyor mu?
Uzmanlara göre mayıs ayında görülen düşüş, gıda fiyatlarının genel olarak ucuzladığı anlamına gelmiyor.
Veriler daha çok sebze ve meyvede artan arzın fiyatları geçici olarak aşağı çektiğini gösteriyor. Et, süt ürünleri, işlenmiş gıdalar ve birçok temel tüketim ürününde yüksek fiyat seviyeleri korunuyor.
Buna rağmen mayıs verileri, uzun süredir sürekli yükselen mutfak enflasyonunda ilk kez frene basıldığına işaret ediyor.
