İklim krizine çözüm aranan Antalya’daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı, özel jet tartışmasıyla da gündemde. Oxfam International’ın 11 Kasım’da yayımladığı açıklamaya göre, PolluterJet verileri üzerinden yapılan hesaplamada 7 Kasım’dan itibaren Antalya Havalimanı’na 87 özel jet inişi kaydedildi.
Kuruluş, bu uçuşların tahmini karbon salımını 777 ton olarak açıkladı. Oxfam’ın yazılı açıklamasında geçen yıl Brezilya’nın Belém kentindeki COP30 için kaydedilen özel jet yolculuğu sayısı ise 66 olarak aktarıldı.
Öte yandan zirve dönemindeki havalimanı hareketlerini ortaya koyan verilerde yer alan özel jetlerin kaç tanesinin COP31 katılımcılarını taşıdığı ise Ozfam tarafından açıklanmadı.
Tarıma iklim parasının yüzde 7,2’si
Zirvenin 9–11 Kasım arasındaki ilk üç gününde tarım açısından temel başlıklardan biri, iklim finansmanının üreticiye nasıl ulaşacağı oldu.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP), FAO ile ortak düzenlediği 11 Kasım etkinliği için paylaştığı bilgiye göre, tarım-gıda sistemleri küresel iklim finansmanının yalnızca yüzde 7,2’sini alıyor. Oturumun gündeminde tarımsal ormancılık, ekosistemlerin onarılması ve bu uygulamalara kamu ve özel sektör yatırımlarının artırılması bulunuyordu.
Aynı günkü tarım ve gıda güvenliği toplantısında küçük üreticilerin doğrudan finansman alabilmesi, genç çiftçilere işletme sermayesi sağlanması ve kredilerin çiftliklerin koşullarına uygun düzenlenmesi çağrıları yapıldı. Küçük çiftçi temsilcileri, iklim çözümlerini sahada uygulayan üreticilere kaynakların ulaşmadığını dile getirdi.
Sıcaklık artışı tarladaki verimi tehdit ediyor
11 Kasım’daki aşırı sıcaklar ve El Niño oturumunda, üretimin karşı karşıya olduğu riskler ele alındı. FAO İklim Politikası Koordinatörü Krystal Nicole Crumpler, küresel sıcaklıktaki her 1 derecelik artışın başlıca temel ürünlerde verimi yüzde 6’ya kadar azaltabileceğine dikkat çekti.
Dünya Gıda Programı temsilcisi Richard Choularton ise finansmanın miktarı kadar zamanlamasının da önemli olduğunu vurguladı. Kuraklık yaşanmadan sulama sistemlerinin onarılması gibi önleyici çalışmalar için önceden hazırlanmış kaynaklara ihtiyaç olduğunu belirtti. Kadın çiftçilerin finansmana erişimi de oturumun öne çıkan başlıkları arasındaydı.
Su ve gıda politikaları birlikte ele alınıyor
Türkiye Pavilyonu’nda gıda, su ve iklim politikalarının birlikte planlanmasına yönelik bir oturum yer aldı. BM Gıda Sistemleri Koordinasyon Merkezi, Türkiye ile yürüttüğü çalışmaların su kullanımı, gıda üretimi ve iklim hedefleri arasındaki bağlantıyı güçlendirmeye odaklandığını bildiriyor.
Zirvenin başında sunulan bir diğer girişim, ormansızlaşmayı ve orman bozulmasını 2030’a kadar durdurup tersine çevirmeye yönelik yol haritası oldu. Brezilya’nın COP30 başkanlığınca hazırlanan çerçeve; tarımsal ormancılık, ormanların onarılması ve ormansızlaşmaya yol açmayan üretimi destekliyor. Ancak yol haritası gönüllü ve bağlayıcı değil; ülkelere yeni yükümlülük getirmiyor.
Gıda israfı da zirvenin gündeminde
COP31’de gıda kaybı ve israfının azaltılması da ele alındı. 11 Kasım’daki tarım ve gıda güvenliği toplantısında, gıda bankaları israfı önlemeye yönelik uygulamalar arasında gösterildi. 12 Kasım programında ise gıdanın değerinin korunması ve kayıp-israfın azaltılmasına odaklanan ayrı bir oturuma yer verildi.
