Zeytinyağı sektöründe son dönemde öne çıkan yeni bir ifade var: “gece hasadı”. Bazı markalar bu yöntemin, zeytinin daha düşük sıcaklıkta toplanmasını sağlayarak kaliteyi artırdığını öne sürüyor. Hatta piyasada bu etiketle satılan ürünlerin fiyatı, standart natürel sızma zeytinyağlarına göre yaklaşık iki kat daha fazla satışa sunuluyor.
Daha az oksidasyon, daha yüksek kalite iddiası
Gece hasadı zeytinyağı ürününü satışa sunan markalardan biri Manisa'da üretim yapan Ahsaf. Frimanın internet sitesinde “gece hasadı”nın faydaları şöyle anlatılmış: "Gece yapılan zeytin hasatı, zeytinde bulunan sağlık bileşenlerinin korunmasına büyük katkı sağlar. Hasatın ardından hızlı bir şekilde zeytinyağına dönüşen zeytin, antioksidan açısından zengin bir kaynak sunar. Bu yöntem, özellikle kalp sağlığını destekleyen ve kansere karşı koruyucu özellikleri olan zeytinyağlarının üretiminde önemlidir."
GÜNEŞ VE SICAKLIK ETKİSİ AZ DENİLİYOR AMA
Gece hasadını savunan üreticilere göre, düşük sıcaklıkta hasat daha az oksidasyon sağlıyor, güneş altında oluşan “kızışma” engelleniyor ve antioksidan bileşenler daha iyi korunuyor. Bu iddialar, özellikle fenolik bileşiklerin korunması ve aroma kalitesi üzerinden pazarlanıyor.
KRİSTAL GECE HASADININ FARKI NE?
Kristal markası ise, yarım litresini markette 600 TL'ye sattığı “Gece Hasadı” ürününün hasat aşamasını QR kodla müşterilere izletiyor. Çekilen videoda, özel bir lezzet elde etmek için gündüzün geceye kavuşmasını beklediklerini belirterek, güneşin yakıcılığından uzakta daha yakıcı ve meyvemi zeytinyağı elde etmek için zamanla yarıştıkları ve özel gecenin mahsulünün aynı gece sıkıldığı ifade ediliyor.
GECE HASADI ZEYTİNYAĞI KALİTESİNDE NE KADAR ETKİLİ?
Zeytinyağı kalitesini belirleyen temel faktörler bilimsel olarak oldukça net. Hasat edilen zeytinin bekletilmeden işlenmesi, sıkım sırasında düşük sıcaklık (soğuk sıkım), zeytinin hasat zamanı (erken hasat / olgunluk) ve Hasat yöntemi ve taşıma koşulları zeytinyağının kalitesini etkiliyor. Bu çerçevede, gece hasadı tek başına belirleyici bir kriter olarak öne çıkmıyor.
ZEYTİN HASADI SICAKTA YAPILMIYOR
Üstelik Türkiye’de zeytin hasadı genellikle Ekim sonu–Kasım döneminde, yani zaten yüksek sıcaklıkların olmadığı bir sezonda yapılıyor. Bu da “gece–gündüz farkının” etkisini sınırlı hale getiriyor.
Ancak sıcak bölgelerde gündüz hasadı çok sıcak saatlere denk geliyorsa, hasat sonrası bekleme süresi uzunsa, zeytinler güneş altında uzun süre kalıyorsa, ısı bozulma nedeni olabilir.
Bazı markalar gece hasadının, kalp sağlığına katkı, antioksidan zenginliği, kanser riskine karşı koruma gibi etkiler sunduğunu öne sürüyor. Ancak bu tür faydalar, gece hasadına özel değil, genel olarak yüksek kaliteli natürel sızma zeytinyağı için geçerli bilimsel özelliklerdir.
Fiyat neden yükseliyor?
Gece hasadı uygulaması, daha fazla iş gücü, daha sınırlı üretim, lojistik zorluk gibi nedenlerle maliyeti artırabilir. Ancak raf fiyatındaki artışın önemli bir kısmı, ürünün “premium” konumlandırılmasıyla da ilişkili.
