Mart ayında sebze ve meyvedeki sert yükseliş dikkat çekti. Karnabahar yüzde 119, sivri biber yüzde 91, domates yüzde 75 arttı. Üretici ile market arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 275’i geçti.
tarladan sofraya fiyat zinciri koptu
Türkiye’de gıda ürünlerinde fiyat artışı yalnızca üretim maliyetleriyle sınırlı kalmıyor. Ürünler tarladan çıktıktan sonra hal, pazar ve market aşamalarında katlanarak artıyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin yayınladığı mart ayı verilerine göre, bazı ürünlerde üretici ile market fiyatı arasındaki fark 3 ila 4 katına kadar çıktı.
fiyat farkında zirve: karnabahar ve portakal
En çarpıcı farklar sebze ve meyvede görüldü. Mart ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 275,8 ile karnabaharda görüldü. Üreticinin tarlada kilosunu 23,76 TL'ye sattığı karnabahar, markette ortalama 89,29 TL'ye satıldı.
Karnabahardaki fiyat farkını yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon, yüzde 187,2 ile maydanoz takip etti.
Karnabahar 3,8 kat, portakal 3,6 kat, pırasa ise 3,4 kat, limon ise 3,1 kat fazlaya satıldı.
FİYATI EN ÇOK ARTAN ÜRÜNLERDEN BİRİ SİVRİ BİBER
Mart ayında fiyatı en fazla artan ürün markette karnabahar, üreticide sivri biber olurken, fiyatı en fazla düşen ürün hem markette hem de üreticide kabak oldu.
Mart ayında market raflarında fiyatı en hızlı artan ürünler şöyle sıralandı:
Karnabahar: %119,1
Sivri biber: %91,3
Domates: %75,2
Patlıcan: %61,2
Marul: %48,7
Özellikle sebze grubunda yaşanan bu artışlar, tüketicinin mutfak harcamalarını doğrudan etkiliyor.
üreticide de artış var ama tablo farklı
Üretici tarafında da fiyat artışları yaşanıyor ancak artışın boyutu zincirin sonraki halkalarına göre daha sınırlı kalıyor. Üreticide fiyatı en çok artan ürünlerde de başı sivri biber ile karnabahar çekti:
Sivri biber: %93,1
Karnabahar: %92,2
Marul: %70,9
Domates: %64,3
arz daralması fiyatları tetikledi
Rapora göre, fiyat artışlarının arkasında birden fazla neden var. Sel ve su baskınları nedeniyle arz düşüşü, mevsimsel geçişler ve bazı ürünlerde hasat sıklığının azalması fiyat artışlarında etkili oldu. Buna karşılık kabak ve salatalık gibi ürünlerde arz artışı yaşandığı için fiyatlar geriledi.
Gübrede yüzde 25 mazotta yüzde 22 artış
Raporda, tarladan başlayan maliyet baskısı da dikkat çekti. Buna göre mart ayında İran'da yaşanan savaşın da etkisiyle gübre ve mzot fiyatlarında büyük artışlar yaşandı. Rapora göre, çiftçilerin kullandığı gübrede %20-26 arası artış, mazotta aylık %22 artış, yem ve tarım kimyasalları fiyatlarında da yükseliş yaşandı.
