Türkiye’de yüksek katma değerli tarımsal ürünler arasında gösterilen kuzugöbeği mantarında yeni bir üretim modeli geliştirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, doğada sınırlı süre bulunan kuzugöbeği mantarının (Morchella spp.) sera koşullarında yetiştirilebildiği açıklandı.
Gastronomi dünyasında oldukça değerli kabul edilen ve doğadan toplanan ürünlerde kilosu 3-5 bin TL’ye kadar alıcı bulan kuzugöbeği mantarında enstitüde ilk hasat gerçekleştirildi. Böylece mantarın doğadan toplanmasına dayalı üretim modelinin yanında kontrollü yetiştiriciliğe dayalı yeni bir üretim alanının önü açılmış oldu.
5 yıllık araştırma üretim aşamasına geldi
Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Nihal Denli, yaklaşık 5 yıl önce başlatılan üretim projesinin olumlu sonuç verdiğini belirterek, kuzugöbeği mantarının artık çiftçiler tarafından sera koşullarında yetiştirilebileceğini söyledi.
Denli, özellikle yurtdışındaki gurme restoranların menülerinde yer alan bu mantarın ekonomik değerinin oldukça yüksek olduğunu belirterek, üretim yapmak isteyen çiftçilerin enstitüden teknik bilgi ve eğitim alabileceğini ifade etti.
Üretim süreci laboratuvardan başlıyor
Enstitüde yürütülen çalışmaları koordine eden Kuzugöbeği Mantarı Üretim Tesisi sorumlusu Dr. Atilla Ata, üretim sisteminin iki aşamadan oluştuğunu söyledi.
İlk aşamada laboratuvar ortamında spor izolasyonu yapılarak anaç misel geliştiriliyor ve üretimde kullanılacak tohumluk miseller hazırlanıyor. Daha sonra bu miseller kasım-aralık aylarında üretim alanına ekiliyor. Ekimden yaklaşık 10-15 gün sonra misel gelişimini desteklemek amacıyla ek besin torbaları uygulanıyor ve üretim süreci başlatılıyor.
Denemelerde iki farklı türe ait toplam 5 farklı Morchella izolatı kullanıldı. Yapılan çalışmalarda bir izolatta dekara 800 kilogramın üzerinde verim elde edildiği bildirildi. Hasat çalışmalarının ise halen devam ettiği belirtildi.
Yeni yatırım fırsatı olabilir
Uzmanlara göre kuzugöbeği mantarı yarı gölgelik alanlarda yetişen ve yüksek aroması nedeniyle özellikle lüks restoranlarda tercih edilen bir ürün. Türkiye’de bu mantarın ihracatının yaklaşık 5 milyon dolar seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
Araştırmacılar, mantarın 0 ile 2 bin metre rakım arasında üretilebildiğini ve Türkiye’nin birçok bölgesinde yetiştiricilik için uygun koşullar bulunduğunu ifade ediyor.
Serada üretim modelinin geliştirilmesiyle birlikte kuzugöbeği mantarının, yüksek katma değerli yeni bir tarımsal yatırım alanı ve girişim fırsatı olarak üreticilerin gündemine girmesi bekleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, üretim yapmak isteyen çiftçilere eğitim ve teknik destek sağlamayı planlıyor.
