Gıdalarda ağır metal riski yeniden gündemde. Fransa Gıda, Çevre ve İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı’nın (ANSES) yayımladığı son değerlendirme, kadmiyum maruziyetinin toplum genelinde “endişe verici” seviyelere ulaştığını ortaya koydu. Üstelik bu maruziyetin büyük bölümü doğrudan gıdalar yoluyla gerçekleşiyor.
KANSER VE BÖBREK HASARI UYARISI
ANSES’e göre kadmiyum, doğal olarak çevrede bulunan bir metal olmasına rağmen, insan faaliyetleri nedeniyle çevredeki miktarı giderek artıyor. Özellikle uzun süreli maruziyet durumunda bu metalin kanserojen, mutajenik ve üreme sistemi üzerinde toksik etkiler oluşturduğu biliniyor. Ajans, kadmiyumun böbrek hasarı ve kemik kırılganlığına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
SİGARADAN SONRA GIDA
Raporda en dikkat çeken noktalardan biri ise maruziyetin kaynağı. Sigara içmeyen bireylerde kadmiyuma maruziyetin yüzde 98’e kadarının gıdalardan geldiği belirtiliyor. Yani farkında olmadan her gün tüketilen birçok temel gıda, bu ağır metalin vücuda girişinde başlıca rolü oynuyor.
HANGİ GIDALARDA KADMİYUM ORANI YÜKSEK
Peki hangi gıdalar riskli? ANSES’in analizine göre kahvaltılık gevrekler, ekmek, hamur işleri, kek ve tatlı bisküviler başı çekiyor.
Bunun yanında makarna, pirinç, buğday ve patates gibi temel gıdalar ile bazı sebzeler de kadmiyum açısından öne çıkan ürünler arasında yer alıyor.
Sigara kullananlar için risk daha da büyüyor. Çünkü kadmiyum yalnızca gıdalarla değil, sigara ve elektronik sigara yoluyla da vücuda alınabiliyor. Bu da toplam maruziyetin ciddi şekilde artmasına neden oluyor.
TEMEL NEDEN TOPRAK KİRLİLİĞİ VE GÜBRE
Kadmiyumun kaynağında kontrol altına alınması gerektiğine dikkat çeken ANSES, özellikle tarım toprakları ve gübrelerin kritik rol oynadığını belirtiyor. Fosfatlı gübreler, hayvansal atıklar ve kanalizasyon çamuru gibi kaynaklar, toprağa kadmiyum taşınmasına neden olabiliyor.
GÜBRELERDE KADİYUM ORANINA SINIR GETİRİLMELİ
Bu nedenle ajans, gübrelerdeki kadmiyum limitlerinin düşürülmesi çağrısında bulunuyor. Öneriye göre fosfatlı mineral gübrelerde kilogram başına maksimum 20 mg kadmiyum sınırı uygulanmalı. Oysa mevcut sınır Fransa’da 90 mg, Avrupa Birliği genelinde ise 60 mg seviyesinde.
ANSES incelemesini koordine eden Géraldine Carne, mevcut durumun ciddiyetine dikkat çekerek “Mevcut maruziyet seviyeleri devam ederse ve hiçbir önlem alınmazsa, uzun vadede nüfusun daha büyük bir kesiminde olumsuz etkiler görülebilir” uyarısında bulundu.
