Gıda alerjisiyle yaşamak özellikle çocuklar ve aileleri için günlük hayatı zorlaştırabiliyor. Okulda, restoranda veya arkadaş ziyaretlerinde tüketilen yiyeceklerin içeriğine dikkat etmek gerekirken, bazı çocukların ciddi alerjik reaksiyonlara karşı otomatik adrenalin enjektörü taşıması gerekebiliyor.
Ancak uzmanlara göre çocukluk döneminde görülen bazı gıda alerjileri zamanla kendiliğinden ortadan kalkabiliyor. İnek sütü, yumurta, buğday ve soya alerjileri bunların başında geliyor.
Çocuklarda gıda alerjisi geçer mi?
Bazı çocuklarda gıda alerjileri yaş ilerledikçe ortadan kalkabiliyor. Manchester Üniversitesi'nden moleküler alerji profesörü Clare Mills, özellikle inek sütü ve yumurta alerjilerinin çocukluk döneminde düzelme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor. Bu gruba buğday ve soya alerjileri de dahil ediliyor.
Uzmanların aktardığı bir doğum kohort çalışmasında, bebeklik döneminde yaklaşık yüzde 1,5 oranında görülen inek sütü alerjisinin okul çağına gelindiğinde takip edilen çocuklarda artık görülmediği belirtildi.
Bu nedenle bir çocuğa bebeklik döneminde gıda alerjisi tanısı konulması, bunun mutlaka hayat boyu devam edeceği anlamına gelmiyor.
Hangi gıda alerjileri çocuklukta geçebilir?
Uzmanlara göre çocukların zamanla kurtulma ihtimalinin daha yüksek olduğu gıda alerjileri arasında şunlar bulunuyor:
İnek sütü alerjisi
Yumurta alerjisi
Buğday alerjisi
Soya alerjisi
Özellikle inek sütü alerjisinin yetişkinlerde görülmesi mümkün olsa da bunun nadir olduğu belirtiliyor.
Ancak burada önemli bir nokta var: Alerjisi geçen bir çocuğun bunu kendi kendine denememesi gerekiyor. Gıdanın yeniden tüketilmeye başlanıp başlanamayacağı, çocuğun alerjisinin türüne ve geçmişte yaşadığı reaksiyonlara göre uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Hangi gıda alerjileri ömür boyu sürebilir?
Bazı gıda alerjilerinin çocukluk döneminde ortadan kalkma ihtimali ise daha düşük.
King's College London'da çocuk alerjisi profesörü Alexandra Santos'a göre özellikle şu gıdalara karşı gelişen alerjiler daha kalıcı olabiliyor:
Yer fıstığı
Ağaç yemişleri
Susam
Balık
Kabuklu deniz ürünleri
Bu nedenle çocuklarda bu tür alerjiler söz konusu olduğunda ailelerin çok daha dikkatli olması gerekiyor.
Gıda alerjisi belirtileri nelerdir?
Gıda alerjisinin belirtileri tüketilen gıdadan kısa süre sonra ortaya çıkabileceği gibi bazı durumlarda daha geç de görülebiliyor.
En sık dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında:
Hırıltılı solunum
Öksürük
Nefes darlığı
Yüz, dudak veya boğazda şişme
Yutma güçlüğü
Ağızda karıncalanma
Ciltte döküntü ve kaşıntı
Kusma
İshal bulunuyor.
Gıda alerjisi ve gıda intoleransı aynı mı?
Gıda alerjisi ile gıda intoleransı sıklıkla birbirine karıştırılıyor. Ancak ikisi aynı durum değil. Gıda alerjisinde bağışıklık sistemi devreye giriyor. Vücut, normalde zararsız olan bir gıdanın içindeki proteini tehdit olarak algılayarak reaksiyon oluşturuyor.
Gıda intoleransında ise bağışıklık sisteminin aynı şekilde devreye girmediği belirtiliyor. Laktoz intoleransı buna en bilinen örneklerden biri.
İntolerans; şişkinlik, mide rahatsızlığı, döküntü ve kaşıntı gibi şikâyetlere neden olabilir. Ancak gıda alerjisinin aksine genellikle yaşamı tehdit eden ani reaksiyonlara yol açmıyor.
Çocuğumun gıda alerjisi olduğunu nasıl anlarım?
Çocukta belirli bir gıdayı tükettikten sonra tekrar tekrar benzer belirtiler ortaya çıkıyorsa gıda alerjisinden şüphelenilebilir. Ancak yalnızca belirtilere bakarak kesin tanı koymak mümkün değil.
Uzmanlara göre kişilerin kendilerinde gıda alerjisi olduğunu düşünmesi, gerçekten alerji tanısı konulmasından daha yaygın.
Bu nedenle özellikle çocuklarda doktor değerlendirmesi büyük önem taşıyor. Ailelerin kendi kararıyla çok sayıda gıdayı çocuğun beslenmesinden çıkarması da doğru bir yaklaşım değil.
Egzaması olan çocuklarda gıda alerjisi riski var mı?
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer konu ise egzama ve gıda alerjisi arasındaki ilişki. Özellikle şiddetli egzaması bulunan küçük çocukların gıda alerjisi geliştirme riski daha yüksek olabilir.
Alerji UK'den klinik hizmetler başkanı Amena Warner, cilt bariyerinin bozulmasının alerjenlerin cilt yoluyla vücuda temas etmesini kolaylaştırabileceğini belirtiyor. Bu durumun bağışıklık sisteminde gıdalara karşı hassasiyet gelişmesine katkıda bulunabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle çocuklarda egzamanın kontrol altında tutulması da önem taşıyor.
Uzmanlara göre egzaması bulunan çocuklarda ve yumurta alerjisi olanlarda yer fıstığı alerjisi geliştirme riski de daha yüksek olabilir. Ailede alerji öyküsünün bulunması da çocuklarda gıda alerjisi açısından dikkate alınması gereken risk faktörlerinden biri.
