Türkiye’nin ormanlık alanlarında doğal olarak yetişen defne, kırsalda yeni bir kazanç kapısı olarak öne çıkıyor. Baharat olarak mutfaklarda kullanılan defne yaprağı; gıda, kozmetik, sabun, parfüm ve uçucu yağ sanayisinde de değerlendiriliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye ile Çin arasında defne yaprağı ihracatına ilişkin protokol imzalandığını açıkladı. Bakan İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin yıllık defne yaprağı ihracatının yaklaşık 60 milyon dolar olduğunu bildirdi.
Buradaki 60 milyon dolar yalnızca Çin’e yapılan satışı değil, Türkiye’nin bütün ülkelere gerçekleştirdiği toplam ihracatı ifade ediyor. Ege İhracatçı Birliklerinin verilerine göre Türkiye, 2024 yılında defne ihracatından 61 milyon dolar, 2025’te ise 51 milyon dolar gelir elde etti.
Çin defne yaprağına 15 milyon dolar ödedi
Çin, Türkiye’nin defne yaprağı ihracatında daha önce en büyük pazar konumuna kadar yükseldi. Çin’e yapılan ihracat 2022 yılında 15 milyon dolarla zirveye ulaştı. Ancak 2025 yılında bu ülkeye ihracat durdu.
Yeni protokolle Çin pazarının yeniden açılması, hem ihracatçıların hem de defnenin doğal olarak yetiştiği bölgelerde yaşayan orman köylülerinin gelirini artırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Sektörün toplam defne ihracatındaki yeni hedefi ise 75 milyon dolar.
Defne yaprağı fiyatı ne kadar?
Defne yaprağının fiyatı ürünün yaş, kuru, temizlenmiş veya ihracatlık olmasına göre değişiyor.
Kadirli Ticaret Borsasının 15 Nisan 2026 tarihli bülteninde 11 bin 970 kilogram kuru defne yaprağı, kilogramı 135 ile 139,23 lira arasında işlem gördü.
Gaziantep Ticaret Borsasının 12 aylık tescil ekranında ise kuru defne yaprağının kilogram fiyatı 310 lira olarak kaydedildi.
Kastamonu Defne Değer Zinciri Analizi’ne göre kaliteli ve işlenmiş kuru yaprağın tesis çıkış fiyatı 350-400 liraya ulaşabiliyor.
Ancak bu rakam doğrudan toplayıcının eline geçen para anlamına gelmiyor. Yaş ve dallı ürünün alım fiyatı daha düşük olurken kurutma, temizleme, sınıflandırma ve paketleme ürünün değerini yükseltiyor.
Yaklaşık 5,5 kilogram yaş defne yaprağından 1 kilogram kuru ürün elde ediliyor.
Defne yaprağı toplamak yasak mı?
Devlet ormanlarında doğal olarak yetişen defne yaprakları izinsiz şekilde ticari amaçla toplanamıyor.
6831 sayılı Orman Kanunu, devlet ormanlarındaki tıbbi ve sınai bitkilerin toplanıp götürülmesini orman idaresinin iznine bağlıyor. Bu nedenle ormanda defne bulunan herkes istediği alana girerek toplama yapamıyor.
Üretim yapılacak bölge, miktar, toplama yöntemi ve dönem ilgili Orman İşletme Müdürlüğü tarafından belirleniyor.
Defne yaprağı toplama izni nasıl alınır?
Defne toplamak isteyenlerin öncelikle bulundukları yerdeki Orman İşletme Şefliği veya Orman İşletme Müdürlüğüne başvurması gerekiyor.
Üretim çoğunlukla belirlenen bölümlerde yaşayan orman köylüleri, köy tüzel kişilikleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri veya izin verilen üreticiler aracılığıyla yapılıyor. Toplayıcıya üretim sahası gösteriliyor; toplanabilecek miktar ve uygulanacak kesim yöntemi bildiriliyor. Ürün, belirlenen tarife bedelinin ödenmesi ve gerekli taşıma belgesinin düzenlenmesinin ardından ormandan çıkarılabiliyor.
Her il ve işletmede uygulama farklılaşabileceği için defne toplamaya başlamadan önce yerel orman idaresinden bilgi alınması gerekiyor.
Defne yaprağı toplama zamanı ne zaman?
Defne yaprağı hasadı bölgenin iklimine ve Orman İşletme Müdürlüğünün üretim programına göre değişiyor. Toplama genellikle yaprakların olgunlaştığı yaz sonu ile sonbahar aylarında yapılıyor.
Üretimde çoğunlukla defne ocaklarının 2-3 yaşındaki sürgünleri tercih ediliyor. Bitkinin bütün dallarının kesilmemesi, kökten sökülmemesi ve yeniden sürgün verecek bölümlerin korunması gerekiyor.
Toplanan dallar gölgeli ve havadar yerde kurutuluyor. Doğrudan güneşte kurutma, yaprakların sararmasına ve ticari değerinin azalmasına neden olabiliyor.
İzinsiz defne toplamanın cezası ne kadar?
Orman Kanunu’nun 94’üncü maddesinde, devlet ormanlarında izinsiz olarak orman örtüsü ile tıbbi ve sınai bitki toplayanlar için idari para cezası öngörülüyor. Kanunda yazılı temel tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için uygulanacak güncel ceza olay tarihine göre hesaplanıyor.
İzinsiz toplamanın yanında defne dallarının kesilmesi, bitkinin sökülmesi, ağaca zarar verilmesi veya ürünün belgesiz taşınması halinde farklı ve daha ağır yaptırımlar uygulanabiliyor. Toplanan ürüne de el konulabiliyor. Bu nedenle “cezasını ödeyip toplamak” şeklinde bir uygulama bulunmuyor; ticari üretim için önceden izin alınması gerekiyor.
Defne yaprağı ne işe yarar?
Defne yaprağı en çok çorba, et, balık, bakliyat, turşu ve soslara aroma vermek amacıyla kullanılıyor. Yaprakları uçucu yağ içerdiği için sabun, parfüm, kozmetik ve gıda sanayisinde de değerlendiriliyor.
Defnenin uçucu yağ bileşenleri üzerine yapılan araştırmalarda antioksidan ve antimikrobiyal özellikler inceleniyor. Ancak bu çalışmalar defne yaprağının herhangi bir hastalığı tedavi ettiği anlamına gelmiyor. Sağlık amacıyla yoğun şekilde tüketilmesi veya uçucu yağının doğrudan kullanılması uzman görüşü gerektiriyor.
Defne yaprağı nasıl kullanılır?
Kurutulmuş defne yaprağı yemeklere genellikle bütün halde ekleniyor ve servis öncesinde yemekten çıkarılıyor. Sert yapısı nedeniyle yaprağın bütün olarak yenilmesi önerilmiyor.
Defne yaprağı çay ve baharat karışımlarında da kullanılabiliyor. Uçucu defne yağı ise çok yoğun olduğu için doğrudan içilmemeli veya seyreltilmeden cilde sürülmemeli.
Çin pazarının yeniden açılmasıyla birlikte defne yaprağında yalnızca toplama değil; kurutma, temizleme, sınıflandırma, paketleme ve uçucu yağ üretimi gibi katma değerli iş alanlarının da hareketlenmesi bekleniyor.
