Fındıkta hasat sürerken üreticinin eline geçen fiyat ile tüketicinin rafta karşılaştığı rakam arasındaki fark tartışma yarattı. Toprak Mahsulleri Ofisi 2026 ürünü Giresun kalite fındık için kilogram başına 255 lira, Levant kalite için 250 lira alım fiyatı açıklarken serbest piyasa bu seviyelerin oldukça altında kaldı.
Sakarya’da serbest piyasa fiyatı 165-175 liraya kadar gerilerken FİSKOBİRLİK’in ortak üreticiden 195, ortak olmayan üreticiden ise 185 liraya alım yaptığı bildirildi. Ordu’da fiyatların 180-200 lira, Giresun’da ise yaklaşık 210 lira seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Tüketici tarafında ise kavrulmuş iç fındığın kilogram fiyatı 1.200 liradan başlayıp bazı ürünlerde 1.600 liraya ulaşıyor.
Fındık üreticiden kaça alınıyor, rafta kaça satılıyor?
| Satış aşaması veya ürün | Açıklanan/görülen fiyat | Kilogram karşılığı |
|---|---|---|
| Serbest piyasa – Sakarya, kabuklu | 165-175 TL/kg | 165-175 TL |
| Serbest piyasa – Ordu, kabuklu | 180-200 TL/kg | 180-200 TL |
| Serbest piyasa – Giresun, kabuklu | Yaklaşık 210 TL/kg | 210 TL |
| FİSKOBİRLİK – ortak üretici alımı | 195 TL/kg | 195 TL |
| FİSKOBİRLİK – ortak olmayan üretici | 185 TL/kg | 185 TL |
| TMO – Levant kalite | 250 TL/kg | 250 TL |
| TMO – Giresun kalite | 255 TL/kg | 255 TL |
| FİSKOBİRLİK yeni mahsul kavrulmuş fındık | 500 gramı 610 TL | 1.220 TL |
| FİSKOBİRLİK vakumlu kavrulmuş fındık – çevrim içi pazar | 1 kg 1.200 TL | 1.200 TL |
| Farklı marka kavrulmuş Giresun fındığı – çevrim içi satış | 500 gramı 800 TL | 1.600 TL |
Fiyatlar 8-9 Eylül 2026 tarihli haberler ve çevrim içi satış sayfalarından derlenmiştir. Kampanya, şehir, kalite ve randımana göre değişebilir.
Bir kilo iç fındık için iki kilo kabuklu fındık gerekiyor
Kabuklu fındığın üretici fiyatıyla kavrulmuş iç fındığın raf fiyatını bire bir karşılaştırmak için randıman hesabına bakılıyor.
“50 randıman” fındıkta 100 kilogram kabuklu üründen yaklaşık 50 kilogram iç fındık elde ediliyor. Başka bir ifadeyle bir kilogram iç fındık için yaklaşık iki kilogram kabuklu fındık gerekiyor.
Bu hesapla bir kilogram iç fındığın yalnızca kabuklu hammadde karşılığı şöyle oluşuyor:
| Kabuklu fındığın alındığı fiyat | 1 kg iç fındığın yaklaşık hammadde bedeli |
|---|---|
| 165 TL/kg | 330 TL |
| 175 TL/kg | 350 TL |
| 195 TL/kg | 390 TL |
| 250 TL/kg | 500 TL |
| 255 TL/kg | 510 TL |
Serbest piyasadaki 165-175 liralık fiyat esas alındığında, rafta 1.220-1.600 liraya satılan bir kilogram kavrulmuş fındığın fiyatı kabuklu hammadde bedelinin yaklaşık 3,5 ila 4,8 katına ulaşıyor. TMO fiyatı esas alındığında bile fark yaklaşık 2,4 ila 3,2 kat arasında.
Bu farkın tamamı kâr değil. Kırma ve ayıklama kayıpları, düşük randıman, kavurma, işçilik, paketleme, nakliye, depolama, vergi, perakende giderleri ve fire raf fiyatına ekleniyor.
Ancak üreticiler, bu maliyetlerin tarladaki fiyatla raftaki fiyat arasındaki makası açıklamak için yeterli olup olmadığının şeffaf biçimde ortaya konulmasını istiyor.
“170 liraya alınan fındık 1.300 liraya satılıyor”
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, serbest piyasada 170 liraya alınan kabuklu fındığın kavrulmuş olarak 1.200-1.300 liraya satıldığını belirterek aradaki farkı “fahiş fiyatın daniskası” sözleriyle eleştiriyor.
Akça, kırtasiye gibi sektörlerde fahiş fiyat denetimi yapılırken fındık piyasasındaki fiyat makasının incelenmediğini savunarak, “Fahiş fiyat uygulayan her işletme denetlensin” çağrısında bulundu.
Sakaryalı üreticiler de FİSKOBİRLİK’in 500 gramlık 2026 mahsulü kavrulmuş fındığı önce 850 liradan satışa çıkarmasına tepki gösterdi. Tepkilerin ardından fiyatın 610 liraya indirildiği bildirildi. Üreticiler, “Mahsulümüzü ucuza alıyor, paketlisini pahalıya satıyorlar. Bu işte kim kârlı?” diye soruyor.
