Tarım ve Orman Bakanlığı gıda güvenliği kapsamında taze meyve ve sebzelerde pestisit kalıntısını düzenli olarak denetliyor.
Bakanlık sonuçları kamuoyuyla paylaşmasa da resmi numune planına göre 30 farklı ürün grubunda pestisit analizi yapılıyor.
HANGİ SEBZE MEYVELER PESTİSİT DENETİMİNDEN GEÇİYOR?
Bu ürünler arasında domates, biber, çilek, üzüm, elma, marul ve maydanoz gibi tüketimi yaygın sebze ve meyveler de bulunuyor.
Türkiye’de sebze ve meyvelerde pestisit kalıntısı tartışmaları devam ederken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hangi ürünlerde düzenli denetim yaptığına ilişkin önemli bilgiler ortaya çıktı.
Bakanlığın Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan bir makaleye göre, taze meyve ve sebzelerde pestisit kalıntısını izlemek amacıyla 30 farklı ürün grubunda numune alınarak analiz yapılıyor.
PESTİSİT KALINTI DENETİMLERİ NASIL YAPILIYOR?
Bu analizler, üretimden satış noktalarına kadar gıda zincirinin farklı aşamalarında gerçekleştiriliyor. Pestisit denetimleri üretimden satış noktasına kadar yapılıyor. Bakanlık, pestisit kalıntısını tespit etmek amacıyla numuneleri şu aşamalardan alıyor:
Üreticilerden, paketleme ve ambalajlama tesislerinden, toptan satış noktalarından, perakende satış noktalarından, Sebze ve meyve hallerinden alınan numuneler akredite laboratuvarlarda analiz ediliyor.
80 TARIM ZEHRİNİN KALINITIS ARAŞTIRILIYOR
Analizlerde kullanılan teknoloji de oldukça geniş kapsamlı. Bakanlık laboratuvarlarında başlangıçta yaklaşık 80 pestisit etken maddesi aranırken, günümüzde bu sayı en az 450 aktif maddeye kadar çıkarılmış durumda.
Bakanlığın pestisit denetimi yaptığı 30 ürün
Resmi gıda numune alma planına göre pestisit kalıntısı açısından düzenli olarak kontrol edilen ürünler şunlar: “Armut, Ayva, Biber, Brokoli, Çilek, Domates, Elma, Erik, Fasulye, Greyfurt, Havuç, Hıyar, Ispanak, Kabak, Kayısı, Kiraz, Kivi, Kültür mantarı, Limon, Mandalina, Marul, Nar, Portakal, Şeftali, Üzüm, Vişne, Yerli muz, Trabzon hurması, Asma yaprağı.”
Bunların yanında maydanoz, nane, roka, dereotu, semizotu ve tere gibi yeşillikler de “minör ürünler” başlığı altında denetim kapsamına giriyor.
Uygunsuz ürünlere toplatma ve ceza uygulanıyor
Yapılan analizlerde pestisit kalıntısı mevzuata aykırı çıkan ürünler için çeşitli yaptırımlar uygulanıyor. Bu yaptırımlar arasında, ürünlerin piyasadan toplatılması, idari para cezası, savcılığa suç duyurusu gibi işlemler bulunuyor.
Yetkililer, pestisit kalıntısı denetimlerinin risk esaslı kontrol sistemi kapsamında yürütüldüğünü ve her yıl güncellenen numune planlarıyla sürdürüldüğünü belirtiyor.
PESTİSİT DENETİM SONUÇLARI NEDEN AÇIKLANMIYOR?
Türkiye’de pestisit kalıntısı denetimleri Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu yöntemlere dayanıyor. Numune alma yöntemleri, pestisit kalıntılarının analizi ve maksimum kalıntı limitleri Türk Gıda Kodeksi kapsamında düzenleniyor.
Bakanlık pestisit denetimlerinin kapsamını ve kontrol edilen ürünleri açıklasa da hangi ürünlerde hangi düzeyde kalıntı tespit edildiği kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılmıyor. Bu nedenle tüketiciler açısından en kritik soru hâlâ net bir yanıt bulmuş değil: Türkiye’de hangi sebze ve meyvelerde pestisit kalıntısı daha yüksek?
