AB Gıda Alarm Sistemi'ne yansıyan ilk biber bildiriminde fosthiazate kalıntısı 0,087 mg/kg olarak ölçüldü. Yasal sınır 0,02 mg/kg olduğu için limit yaklaşık 4,4 kat aşıldı. Aynı partide etoxazole kalıntısı ise 0,071 mg/kg çıktı.
BİBERDE PEŞ PEŞE PESTİSİT UYARISI
Bunun limiti 0,01 mg/kg olduğundan aşım oranı yaklaşık 7,1 kat oldu. Bu parti için imha kararı verildi.
Bir gün sonra yayımlanan ikinci biber bildiriminde ise yalnızca fosthiazate tespit edildi. Analiz sonucu 0,130 mg/kg olarak kayda geçti. Bu da 0,02 mg/kg’lık sınırın yaklaşık 6,5 kat aşıldığı anlamına geliyor. Bildirimde yer alan bilgiye göre bu parti için de imha kararı verildi.
Narda hangi pestisitler çıktı?
Nar bildiriminde iki farklı aktif madde dikkat çekti. Prochloraz 0,699 mg/kg düzeyinde bulundu. Yasal limit 0,03 mg/kg olduğu için aşım oranı yaklaşık 23,3 kat oldu.
Imazalil ise 0,611 mg/kg çıktı; bunun limiti 0,01 mg/kg olduğu için aşım oranı yaklaşık 61,1 kat olarak hesaplandı. Bu parti için de imha kararı verildi.
RASFF kaydı, bildirimin Bulgaristan tarafından yapıldığını ve ürünün sınır kontrolünde tutulduğunu gösteriyor.
Fosthiazate nedir?
Fosthiazate, organofosfat sınıfında bir nematisit. ABD Çevre Koruma Ajansı’na göre bu grup pestisitler ortak bir toksisite mekanizmasına sahip ve fosthiazate kolinesteraz enzimini baskılayabiliyor.
Ürün etiketlerinde, maruziyet halinde salivasyon, terleme, baş ağrısı, mide bulantısı, kas seğirmesi, bulanık görme ve karın krampları gibi belirtiler görülebileceği belirtiliyor.
Fosthiazate zararları nelerdir?
Bu aktif madde için gıdada görülen kalıntının tek başına akut zehirlenme yaratacağını söylemek mümkün değil; bunu maruziyet düzeyi belirliyor.
Ancak organofosfatlar sinir sistemiyle ilişkili etkileri nedeniyle yakından izleniyor. Bu nedenle RASFF kayıtlarında üst üste gelen aşım bildirimleri, özellikle düzenli maruziyet ve kümülatif risk açısından önem taşıyor.
Etoxazole nedir?
Etoxazole, özellikle akar ve benzeri zararlılara karşı kullanılan bir pestisit. EPA kayıtlarında akut toksisitesinin görece düşük olduğu belirtilse de, sucul omurgasızlar için çok yüksek toksisite gösterdiği vurgulanıyor. Bu nedenle çevresel risk başlığı altında da dikkat çeken maddeler arasında yer alıyor.
Etoxazole zararları nelerdir?
İnsan sağlığı açısından mevcut resmi veriler etoxazole’ün akut toksisitesinin düşük olduğunu gösterse de, bu durum limit aşımını önemsiz hale getirmiyor. Gıdada izin verilen düzeyin 7 kat aşılması, özellikle çocuklar ve hassas gruplar için ihtiyatlı yaklaşımı zorunlu kılıyor.
Prochloraz nedir?
Prochloraz, tarımda kullanılan bir fungisit. Bilimsel yayınlarda ve deneysel çalışmalarda bu maddenin endokrin bozucu etkileri üzerinde duruluyor. PubMed’de yer alan çalışmalar, prochlorazın üreme sistemi ve hormon ekseni üzerinde bozucu etki gösterebildiğini bildiriyor.
Bu yüzden özellikle uzun süreli maruziyet ve çocukluk dönemi gibi hassas evreler açısından dikkatle izleniyor.
Imazalil nedir?
Imazalil, narenciye ve bazı meyvelerde kullanılan bir mantar ilacı. Deneysel çalışmalarda bu madde için de endokrin sistem üzerindeki olası etkiler tartışılıyor. Özellikle hayvan modellerinde hormonal dengeyi etkileyebileceğine ilişkin bulgular yayımlandı.
Imazalil zararları nelerdir?
İmazalil için en önemli tartışma başlıklarından biri hormonal sistem ve gelişimsel etkiler. İnsanlarda doğrudan nedensellik kuran güçlü veriler sınırlı olsa da, deneysel araştırmalar dikkatli olunması gerektiğini ortaya koyuyor. Bu nedenle nardaki 61 katlık aşım, sıradan bir teknik uygunsuzluk gibi değerlendirilmiyor.
Nardaki tarım ilacı vakası neden yeniden gündemde?
Adana'da yaşayan 4 yaşındaki Saliha Çakır’ın 2019 yılında ailesine hediye edilen narlardan yedikten sonra zehirlenerek hayatını kaybetmesi, pestisit kalıntısı tartışmasını yıllar önce ülke gündemine taşımıştı.
Dava dosyasına yansıyan adli tıp raporlarında, çocuğun ölümünün nardaki tarım ilacıyla ilişkilendirilmiş ve kullanılan etken maddenin de Imazalil olduğu gündeme gelmişti.
Bu haftaki RASFF bildiriminde narda yine yüksek pestisit kalıntısı çıkması, bu yüzden ayrıca dikkat çekiyor.
Biber ve pestisit riski
RASFF verileri, Türkiye çıkışlı ürünlerde özellikle biberin son yıllarda sık bildirim alan kalemlerden biri olduğunu gösteriyor. 2025 verileri, Türkiye kaynaklı sınır reddi vakalarının önemli bölümünü taze biberlerin oluşturduğunu göstermişti. Bu haftaki iki yeni biber bildirimi de aynı sorunun sürdüğüne işaret ediyor.
