İran, savaş ve yaptırımların gıda tedarik zinciri üzerindeki baskısına rağmen halkın en önemli ve görece uygun fiyatlı hayvansal protein kaynaklarından biri olan tavuk etinde kendi kendine yeterlilik düzeyini koruduğunu açıkladı.
İran Tarım Bakanı Gulamrıza Nuri, ülkede tavuk eti üretiminin mevcut hükümetin ilk yılında yüzde 19 arttığını, Mart 2025-Mart 2026 dönemini kapsayan ikinci yılda ise yüzde 5 büyüdüğünü bildirdi.
Nuri, “Artık tavuk eti ithal etmemize gerek kalmadı ve ihracat aşamasına geçtik” açıklamasını yaptı. Bakanlık, ülkedeki toplam gıda ihtiyacının yaklaşık yüzde 85’inin yerli üretimle karşılandığını savunuyor.
90 milyonluk ülkenin temel protein kaynağı TAVUK
Tavuk eti, 90 milyonu aşan nüfusu ve yüksek gıda enflasyonuyla karşı karşıya bulunan İran için yalnızca bir tarım ürünü değil. Kırmızı ete göre daha ulaşılabilir olması, tavuğu dar ve orta gelirli hanelerin temel hayvansal protein kaynaklarından biri haline getiriyor.
Bu nedenle üretimin savaş ve ticaret kısıtlamaları altında devam ettirilmesi, İran yönetimi tarafından gıda güvenliğinin en önemli göstergelerinden biri olarak sunuluyor.
İran Tarım Bakanlığına göre ülkedeki gıda tedarik zinciri; şiddetli kuraklık, deniz taşımacılığındaki kısıtlamalar, yükselen navlun ve sigorta maliyetleri ile ithalat güçlüklerine rağmen kesintiye uğramadı. Son tedarik sıkıntıları sırasında kuzey limanlarından yaklaşık 3 milyon ton temel ürün ve tarımsal girdinin ülkeye sokulduğu belirtildi.
Yumurta, süt ve kırmızı et üretimi de arttı
Tarım Bakanı Nuri’nin verdiği bilgilere göre yumurta üretimi hükümetin ilk yılında yüzde 8 arttı. İkinci yıl için büyüme oranı yüzde 8,5 olarak açıklandı.
Aynı dönemde çiğ süt üretiminde yüzde 3,6, kırmızı et üretiminde ise yüzde 2,5 artış kaydedildiği bildirildi. Karides yetiştiriciliğindeki artışın yüzde 37’ye, bahçecilik üretimindeki büyümenin ise yüzde 9’a ulaştığı açıklandı.
Bakanlık, sera alanlarının yüzde 16, sera üretiminin yüzde 18 ve fide üretiminin yüzde 62 arttığını da öne sürdü.
TAVUK YERLİ YEMİ İTHAL
İran Tarım Bakanlığı, Ağustos 2025’te ülkenin beyaz et üretiminde tam yeterliliğe ulaştığını ve yaklaşık 20 bin kanatlı işletmesinde yılda 3 milyon ton tavuk eti üretildiğini açıklamıştı.
Ancak tavuk üretiminin en büyük maliyet kalemini oluşturan mısır ve soya küspesi gibi yem hammaddelerinin önemli bölümü ithalatla karşılanıyor. FAO da İran’ın temel gıdalarla birlikte mısır gibi yem ürünlerinde ithalata bağımlılığının sürdüğüne dikkat çekiyor.
