PAN Europe (Avrupa Pestisit Eylem Ağı) ile Avrupa'nın farklı ülkelerindeki çevre kuruluşlarının ortak yürüttüğü yeni araştırma, Avrupa'da tüketilen çileklerde pestisit kalıntılarının yaygın olduğunu ortaya koydu. 11 Avrupa ülkesinden market ve satış noktalarından toplanan çilek örneklerinin analiz edildiği çalışmada, özellikle PFAS olarak bilinen "sonsuz kimyasallar" ile yüksek riskli pestisitlerin yaygınlığına dikkat çekildi. Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise İspanya'dan alınan çileklerin Avrupa'nın en temiz örnekleri arasında yer alması oldu.
Araştırma Avusturya, Belçika, Hırvatistan, Fransa, Almanya, Macaristan, İrlanda, İtalya, Hollanda, Slovenya ve İspanya'da gerçekleştirildi. Toplam 41 çilek örneğinin analiz edildiği çalışmada 36 konvansiyonel, 4 organik ve 1 "pestisitsiz" etiketli ürün incelendi.
Avrupa çileklerinde pestisit tablosu endişe verici
Araştırmaya göre;
- İncelenen konvansiyonel çileklerin yüzde 78'inde en az bir pestisit kalıntısı bulundu.
- Örneklerin yüzde 61'inde birden fazla pestisit tespit edildi.
- Çileklerin yüzde 58'inde PFAS grubundaki pestisitlere rastlandı.
- Tespit edilen pestisitlerin yüzde 56'sı, Avrupa Birliği'nin yüksek riskli kabul ettiği ve kullanımının azaltılması hedeflenen "ikame adayı" maddeler arasında yer aldı.
- Bazı çilek örneklerinde aynı anda 9 farklı pestisit kalıntısı tespit edildi.
Araştırmacılar özellikle çocukların çileği yoğun tüketmesi nedeniyle, farklı pestisitlerin birlikte oluşturabileceği "kokteyl etkisinin" daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini vurguluyor.
İspanyol çilekleri dikkat çekti
Araştırmada İspanya'dan alınan iki konvansiyonel çilek örneğinin yalnızca birinde iki farklı pestisit kalıntısı tespit edildi. Bu maddelerin her ikisinin de Avrupa Birliği'nde kullanımına izin verilen aktif maddeler olduğu ve kalıntı seviyelerinin yasal limitlerin oldukça altında bulunduğu belirtildi.
Araştırmayı hazırlayan uzmanlar, bu sonucun pestisit kullanımının azaltılmasının mümkün olduğunu gösterdiğini ifade ederken, organik üretimin ise en güvenli seçenek olmaya devam ettiğini vurguladı.
Organik çileklerde kalıntıya rastlanmadı
Araştırmada analiz edilen tüm organik çilek örneklerinde ölçülebilir pestisit kalıntısı bulunmadı.
Raporda, organik üretimin tüketicilerin pestisit maruziyetini azaltmada en güvenli yöntem olduğu belirtilirken, mevcut pestisit mevzuatının gevşetilmesi yerine daha etkin uygulanması gerektiği ifade edildi.
Türkiye bu çilekleri tüketiyor mu?
Araştırmanın ardından akıllara gelen ilk sorulardan biri de "Türkiye bu ülkelerden çilek ithal ediyor mu?" oldu.
Uzmanlara göre hayır. Türkiye, Avrupa'nın önemli çilek üreticileri arasında yer alıyor ve büyük ölçüde kendi üretimini tüketiyor. Aynı zamanda Rusya, Romanya, Irak ve Körfez ülkeleri başta olmak üzere birçok ülkeye taze çilek ihraç ediyor.
Bu nedenle araştırmada yer alan İspanya, Hollanda, Fransa, Belçika, İtalya, Almanya, Avusturya, Slovenya, Hırvatistan, Macaristan ve İrlanda gibi ülkelerden Türkiye'ye düzenli ve yüksek miktarda taze çilek ithalatı yapılmıyor. İthalat gerçekleştiğinde ise bu genellikle sezon dışı dönemlerde veya özel çeşitlere yönelik sınırlı miktarlarda oluyor.
