Mayıs ayının ilk haftasında Türkiye'den ihraç edilen sebze meyvelere yönelik analizlerin sonuçları; domates, biber ve özellikle limonda ciddi bir sağlık riski yaşanabileceğini ortaya koydu.
Limonda 30 kat pestisit alarmı
En dikkat çekici bildirim Türkiye’den gönderilen limonlarla ilgili oldu. Analizlerde mantar ilacı olarak kullanılan Prochloraz maddesi 0,913 mg/kg seviyesinde tespit edildi. Avrupa Birliği’nde aynı ürün için izin verilen maksimum limitin 0,03 mg/kg olduğu görüldü.
Buna göre limit yaklaşık 30 kat aşılmış oldu. Bulgaristan sınır kontrol noktası ürünler için geri gönderim kararı verdi.
Prochloraz SAĞLIK ETKİLERİ
Prochloraz, tarımda mantar hastalıklarına karşı kullanılan bir fungisit. Ancak özellikle hormonal sistem üzerindeki olası etkileri nedeniyle Avrupa’da uzun süredir tartışma konusu.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) değerlendirmelerinde Prochloraz’ın endokrin bozucu özellik gösterebileceği ve özellikle karaciğer ile üreme sistemi üzerinde risk oluşturabileceği belirtilmişti. Avrupa Birliği’nde bu etken maddenin onayı yenilenmemiş ve kullanım alanları ciddi şekilde sınırlandırılmıştı.
Biberlerde imha kararı
4 Mayıs tarihli bir diğer bildirimde ise Türkiye’den gönderilen taze biberlerde Fosthiazate kalıntısı tespit edildi. Analiz sonucunda 0,194 mg/kg seviyesinde kalıntı bulunduğu, limitin ise 0,02 mg/kg olduğu açıklandı.
Böylece limit yaklaşık 9,7 kat aşılmış oldu. Bulgaristan sınırında ürünler için “destruction” yani imha kararı uygulandı.
Fosthiazate ne için kullanılıyor?
Fosthiazate, özellikle nematodlarla mücadelede kullanılan bir tarım kimyasalı olarak biliniyor. Toprak kaynaklı zararlılara karşı kullanılan madde, toksik etkileri nedeniyle birçok ülkede yakın takibe alınmış durumda.
Bilimsel çalışmalarda yüksek maruziyetin sinir sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği, uzun süreli maruziyetin ise nörolojik riskler doğurabileceği tartışılıyor.
Domateste indoksakarb limiti 11 kat aştı
Türkiye’den gönderilen kiraz domateslerde ise İndoksakarb kalıntısı tespit edildi. Analizde 0,114 mg/kg seviyesinde çıkan kalıntının, Avrupa Birliği limitinin yaklaşık 11,4 kat üzerinde olduğu belirlendi.
Bulgaristan sınırında domatesler için de imha kararı verildi.
İndoksakarb hangi ürünlerde kullanılıyor?
İndoksakarb, böceklere karşı kullanılan insektisit grubunda yer alıyor. Özellikle tırtıl ve yaprak zararlılarına karşı sebze üretiminde yaygın şekilde tercih ediliyor.
Bazı toksikolojik çalışmalarda yüksek doz maruziyetin sinir sistemi üzerinde etkiler oluşturabileceği ve özellikle çocuklarda dikkatli değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Avrupa Birliği’nde bazı kullanım alanları sınırlandırılırken, kalıntı limitleri de sıkı şekilde denetleniyor.
RASFF bildirimleri neden önemli?
RASFF sistemi, Avrupa Birliği ülkelerinde riskli bulunan gıda ve yem ürünlerinin hızlı şekilde kayıt altına alınmasını sağlıyor. Sistemde yer alan “geri gönderim” ve “imha” kararları, ürünlerin ciddi mevzuat ihlali taşıdığı durumlarda uygulanıyor.
