Gıda Bülteni Gıda Anne babalar dikkat: Bu gıdalar okul kantininde kesinlikle satılamaz!

Anne babalar dikkat: Bu gıdalar okul kantininde kesinlikle satılamaz!

Okul Gıdası Logosu ve besin skoru uygulaması 14 Eylül’de başlıyor. Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu’nun 17 Ağustos tarihli kararına göre enerji içeceklerinden baklavaya, tatlandırıcılı ürünlerden altı renklendiriciyi içeren gıdalara kadar çok sayıda ürün kantinlerde satılamayacak. Eritme peynir de yasak listesinde; kantinlerde eritme peynirle tost hazırlanamayacak. Ebeveynler, çocuklarının kantininde bu ürünlerin bulunup bulunmadığını kontrol edebilecek.

5 Dakika
OKUNMA SÜRESİ

Yeni eğitim öğretim dönemi, okul kantinlerinde önemli bir değişiklikle başlayacak. Yıllardır ertelenen Okul Gıdası Logosu uygulamasının 14 Eylül 2026 itibarıyla hayata geçirilmesi planlanıyor. Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu da uygulama öncesinde kantinlerde satılabilecek ve satılamayacak gıdaları yeniden belirledi.

Kantinde satılması yasak ürünler hangileri?

Gıda Bülteni’nin incelediği 17 Ağustos 2026 tarihli Bilim Kurulu Karar Tutanağı, yalnızca cips, kola ve şekerleme gibi bilinen ürünleri kapsamıyor. 

Eritme peynirden bitki çayına, tatlandırıcılı ürünlerden bazı renklendiricileri içeren gıdalara kadar kantinlerde sık karşılaşılabilecek çok sayıda ürün yasak listesinde yer alıyor.

Kararın en önemli özelliği, bu bölümde sayılan ürünlerin besin skoru değerlendirmesine bakılmaksızın kantinlerde satılamayacak olması. Bir başka ifadeyle ürünün diğer beslenme değerleri uygun olsa bile yasaklı grupta bulunması satışına engel olacak.

renklendiriciyi içeren ürünlere kantin yasağı

Bilim Kurulu, çocukların tüketimine sunulan gıda ve içeceklerde kullanılan altı renklendiriciyi doğrudan yasak kapsamına aldı. 

Buna göre aşağıdaki katkı maddelerinden birini içeren yiyecek ve içecekler okul kantinlerinde satılamayacak:

Sunset Yellow – E110
Kinolin Sarısı – E104
Karmosin – E122
Allura Red – E129
Tartrazin – E102
Ponzo/Ponceau 4R – E124

HANGİ RENKLENDİRİCİLER OKULDA YASAKLANDI

Yasak yalnızca şekerleme ve renkli içeceklerle sınırlı değil. Bu renklendiricilerden herhangi birini içeren kek, bisküvi, sos, tatlı veya başka bir gıda da kantinde satışa sunulamayacak. Ebeveynler, çocuklarının satın aldığı ambalajlı ürünlerin “içindekiler” bölümünde bu isimleri ve E kodlarını kontrol edebilecek.

Eritme peynirle tosta kantin yasağı

Yeni listenin en dikkat çekici ayrıntılarından biri eritme peynirlerle ilgili. Bilim Kurulu, eritme peynirlerin okul kantinlerinde satışına izin vermiyor.

Bu yasak yalnızca paketli halde satılan eritme peynirleri kapsamıyor. Kararda, kantinde hazırlanan tost ve sandviçlerde de tutanakta belirlenen kriterlere uygun ürünlerin kullanılması isteniyor. Dolayısıyla kantinlerde eritme peynir kullanılarak tost veya sandviç hazırlanamayacak.

Kantinde satılabilecek peynirin pastörize sütten üretilmesi ve porsiyonunun en fazla 60 gram olması gerekiyor. Tost için ise 30 gram kaşar veya beyaz peynir kullanılabilecek. Bir porsiyon tostun 250 kaloriyi, 5 gram doymuş yağı ve 400 miligram sodyumu aşmaması şartı bulunuyor.

“Şekersiz” olması yetmiyor: Tatlandırıcılı ürünler de okul kantininde yasak

Karara göre tatlandırıcı içeren bütün yiyecek ve içecekler kantinlerde satışı uygun olmayan ürünler arasında.

Bu nedenle bir ürünün ambalajında “şekersiz”, “şeker ilavesiz”, “diyet” veya “düşük kalorili” yazması, o ürünü otomatik olarak okul gıdası haline getirmiyor. Ürünün tatlandırıcı içerip içermediğinin de kontrol edilmesi gerekiyor.

Bilim Kurulu, şekersiz sakızların satışına izin verirken tatlandırıcı içeren sakızları ayrıca kapsam dışında bırakıyor.

Baklavanın kurusu da okul kantininde satılamayacak

Hamurlu ve şerbetli tatlıların tamamı kantin yasağı kapsamında bulunuyor. Bilim Kurulu tutanağında kuru baklavanın da bu gruba dahil olduğu özellikle belirtiliyor.

Bu kapsamda baklava ve benzeri şerbetli tatlılar okul kantinlerinde satılamayacak. Yaş pasta, ekler, kruvasan, donut, parfe, mozaik pasta, muffin ve cupcake gibi krema, çikolata dolgusu veya jöle içeren ürünler de yasak listesinde.

Sade kek ise yasak değil; ancak bir büyük dilimin 60 gramı, 240 kaloriyi ve 3 gram doymuş yağı aşmaması gerekiyor.

Gofret için besin skoru istisnası yok

Sade, dolgulu veya kaplamalı bütün gofretlerin kantinlerde satışı yasaklandı. Gofretler için besin skoruna bağlı herhangi bir istisna belirtilmedi.

Tüm şeker ve şekerleme çeşitleri de yasak kapsamında. Jöle şekerlemeler, sert ve yumuşak şekerler, dolgulu veya kaplamalı şekerlemeler, drajeler ve lolipoplar kantin raflarında bulunamayacak.

Cips ve çikolata için ise farklı bir sistem uygulanacak. Bu ürünlerin kantine girip giremeyeceğinin belirlenmesinde besin skoru dikkate alınacak. Uygulamanın ayrıntıları Gıda Bülteni’nin devam haberinde ele alınacak.

İlkokul ve ortaokul kantininde yeşil çay da satılamaz

Siyah ve yeşil çayın ilkokul ve ortaokul kantinlerinde satışına izin verilmeyecek. Liseler ise bu yasağın dışında tutuldu. Liselerde satılacak çayın miktarı 375 mililitreyi aşamayacak.

Katkısız ve paketli meyve çayları dışındaki bitki çayları da lise seviyesinin altındaki okullarda satılamayacak.

okul kantininde kahve de yasak

Kahve ve diğer kafeinli ürünlerde ise lise istisnası belirtilmiyor. Kahve, mocha, latte, cappuccino ve benzeri içecekler ile kafein içeren bütün yiyecek ve içecekler yasak listesinde bulunuyor. Guarana, guarana özü veya sonradan eklenmiş kafein içeren ürünler de kantinlerde yer alamayacak.

Enerji içeceğinden aromalı suya geniş yasak

Enerji içecekleri, kolalı ve gazlı içecekler ile sporcu içeceklerinin kantinlerde satışı yasak. Yapay soda, aromalı su, aromalı içecek tozu, meyveli içecek, meyveli şurup ve aromalı şuruplar da aynı listede.

Meyve nektarı, soğuk çay ve aromalı doğal mineralli içeceklerde ise katkı maddesi, aroma verici ve ilave şeker kriterleri uygulanacak. Yalnızca katkı maddesi içermeyen, doğal aroma verici kullanılan ve ilave şeker bulunmayan ürünler yasak dışında kalabilecek.

Kantinde kızartmaya izin yok

Kızartılarak hazırlanan gıdalar ile kantinde kızartılan ürünlerin satışına izin verilmeyecek. Patates gibi ürünlerin kızartılmış biçimde satılması yasak olurken kriterleri karşılayan fırınlanmış patates ürünleri satışa sunulabilecek.

Fırınlanmış patates, pizza, pide, börek, makarna, pilav ve spagetti gibi sıcak ürünlerin 100 gramında enerji 250 kaloriyi, doymuş yağ 5 gramı ve sodyum 400 miligramı aşamayacak.

Okul kantininde açık çiğ köfte yasak 

Tutanakta çiğ köfte yasağı “etli, koruyucu içeren, ambalajsız çiğ köfte” olarak tanımlanıyor. Bu nedenle karar, her türlü çiğ köftenin koşulsuz olarak yasaklandığı anlamına gelmiyor. Ürünün et, koruyucu ve ambalaj durumu birlikte değerlendirilecek.

Krema ile hindistan cevizi sütü ve kreması da kantinlerde satışı uygun olmayan ürünler arasında yer alıyor.

Ebeveynler kantinde nelere bakmalı?

Yeni dönemde veliler okul kantinini değerlendirirken şu noktaları kontrol edebilir:

Hazır ambalajlı ürünün üzerinde Okul Gıdası Logosu bulunuyor mu?
Tost ve sandviçlerde eritme peynir kullanılıyor mu?
Ürün etiketinde yasaklı altı renklendiriciden biri yer alıyor mu?
Yiyecek veya içecek tatlandırıcı içeriyor mu?
Kantinde kızartma yapılıyor veya kızartılmış ürün satılıyor mu?
İlkokul ya da ortaokul kantininde siyah çay, yeşil çay veya kafeinli içecek bulunuyor mu?
Gofret, şekerleme, şerbetli tatlı veya kremalı pasta satılıyor mu?

Okul Gıdası Logosu yalnızca ambalaj üzerindeki bir işaret olmayacak. Logo taşımayan veya belirlenen şartları karşılamayan hazır ambalajlı ürünlerin okul kantinlerinde satılmaması gerekecek. Böylece veliler de ürünün yalnızca son tüketim tarihini değil, okul gıdası onayını ve içindekiler listesini kontrol ederek denetime katılabilecek.

Yorumlar
* Bu içerik ile ilgili yorum yok, ilk yorumu siz yazın, tartışalım *