Yeni bir iş fikri arıyorsunuz, tarıma heveslisiniz ama tarım yapacak araziniz yok. Tarla satın almak ise başlangıç sermayenizin önemli bölümünü daha üretime başlamadan tüketebilir.
Çok bilinmeyen bir başka seçenek ise Hazine arazisi kiralamak. Üstelik tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliğinde uygulanan özel sistemde kira bedeli, arazinin rayiç değerinin yalnızca binde biri üzerinden belirleniyor.
Hazine arazisinde hangi ürünler yetiştirilebilir?
Düzenlemenin odağında katma değeri yüksek tıbbi ve aromatik bitkiler bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen listede lavanta, kekik, adaçayı, ıhlamur, alıç, şeker otu (stevia), defne, fesleğen, salep, iğde, kuşburnu, karadut, çörek otu, kimyon, anason, aspir, goji berry, melisa, safran, altın otu ve kinoa gibi ürünlerin de aralarında bulunduğu 139 tıbbi ve aromatik bitki yer alıyor.
Ayrıca gül, karanfil, lale, zambak, ortanca ve sardunya gibi süs bitkileri de sistem kapsamında yetiştirilebiliyor.
Bakanlığın 2026 verilerine göre bugüne kadar 64 ilde toplam 48,8 milyon metrekare Hazine taşınmazı bu amaçla kiralandı. En fazla arazi 5,9 milyon metrekareyle Balıkesir'de kiralanırken onu Kütahya ve Tokat izledi.
En fazla Hazine arazisi lavanta için kiralandı
Yeni bir tarımsal iş arayanların en fazla yöneldiği ürün ise lavanta. Resmî verilere göre tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği kapsamında yalnızca lavanta üretimi için yaklaşık 26,9 milyon metrekare Hazine arazisi kiralandı.
2025 yılında da toplam 2,5 milyon metrekare Hazine arazisinin tıbbi-aromatik bitki ve süs bitkisi üretimi amacıyla kiralaması gerçekleştirildi.
Hazine arazisi kiralama bedeli ne kadar?
Sistemin girişimci açısından en dikkat çekici tarafı arazi maliyeti. Tıbbi, aromatik ve süs bitkileri yetiştirmek amacıyla yapılan kiralamalarda ilk yıl kira bedeli taşınmazın rayiç bedelinin binde biri.
Örneğin rayiç değeri 5 milyon TL olan uygun bir Hazine taşınmazında bu hesap üzerinden ilk yıl kira bedeli 5 bin TL oluyor.
HAZİNE ARAZİSİ KİRA BEDELİ NASIL ÖDENİYOR?
Kira bedeli peşin ödenebildiği gibi taksitlendirme imkânı da bulunuyor. Sonraki yıllarda ise kira bedeli Tarım ÜFE'nin bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranında artırılıyor.
Dolayısıyla “Hazine arazisi kiralama bedeli her yıl binde birdir” demek doğru değil; binde birlik oran ilk yıl kira bedelinin belirlenmesinde uygulanıyor.
Hazine arazisi kaç yıllığına kiralanabilir?
Süre yetiştirilecek bitkinin niteliğine göre değişiyor. Çok yıllık bitkiler için 10 yıla, tek yıllık bitkiler için 5 yıla kadar kiralama yapılabiliyor. Kira dönemi bittiğinde yükümlülüklerini yerine getiren üretici isterse yeniden kiralama talebinde de bulunabiliyor.
Tıbbi ve aromatik bitki üretiminde aynı ilçe sınırları içerisinde bir hak sahibine kiralanabilecek alan 1.000 dönüme kadar çıkabiliyor. Süs bitkilerinde üst sınır 2 bin dönüm.
Hazine arazisi kiralama başvurusu nasıl yapılır?
Hazine arazisi kiralama ilanları; milliemlak.gov.tr üzerinden duyuruluyor. İlan edilen Hazine taşınmazları için başvuru; taşınmazın bulunduğu yerdeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü bünyesindeki Millî Emlak birimlerine veya ilçelerdeki Millî Emlak Müdürlükleri/Şefliklerine yapılıyor. Başvuruda ilgili form ve belgelerin teslim edilmesi gerekiyor.
Ayrıca vatandaşın uygun olduğunu düşündüğü bir Hazine taşınmazı için kiralama talebinde bulunması da mümkün.
HAZİNE ARAZİSİNDE TIBBİ AROMATİK BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİ İLANLARI
Rehberde bunun için örnek bir Hazine arazisi kiralama dilekçesi de yer alıyor. Dilekçede il, ilçe, mahalle/köy, ada, parsel ve yüzölçümü bilgileriyle kiralama talebi yapılabiliyor.
Kiralama yapılacağı ilan edilen taşınmazlar www.milliemlak.gov.tr adresinde 30 gün süreyle yayımlanırken; Tarım ve Orman Bakanlığı, ilgili belediye başkanlıkları, ticaret ve sanayi odaları ve ziraat odalarına da bildirimde bulunuluyor.
Hazine arazisi kiralamada kimlere öncelik veriliyor?
Aynı arazi için birden fazla talep olması halinde herkes aynı konumda değerlendirilmiyor.
Puanlama sisteminde 18-40 yaş arasındaki genç çiftçiler ve kadın çiftçiler, ziraat mühendisleri, tekniker ve teknisyenler, ilgili yerde faaliyet gösteren üretici örgütleri, ÇKS'ye kayıtlı üreticiler ve yetiştirilecek ürünle ilgili kooperatif veya birlik üyeleri avantaj elde edebiliyor.
Bu haberin kaynağı: https://www.gidabulteni.com/tarim/tarim-yapacak-araziniz-yoksa-hazine-arazisi-kiralayabilirsiniz-bedeli-rayic-degerin-binde-biri/3722
Organik tarım, iyi tarım ve sözleşmeli üretim de puan getiriyor. Dikkat çekici bir başka kriter ise su: kuru tarım 10 puan, basınçlı sulama 5 puan getirirken klasik salma sulamaya puan verilmiyor.
Her Hazine arazisi kiralanabilir mi?
Hayır. Bir arazinin Hazineye ait olması tek başına tarımsal üretim için kiralanabileceği anlamına gelmiyor.
Orman alanları, meralar, bazı kıyı alanları, millî park ve koruma alanları ile özel mevzuata tabi bazı taşınmazlar bu sistemin dışında bulunuyor.
Ayrıca araziye istediğiniz ürünü ekip üretime başlayamıyorsunuz. Başvurunun teknik değerlendirmesinde seçilen bitkinin o bölgenin iklim ve toprak şartlarına uygun olup olmadığı da inceleniyor.
Bu nedenle yeni bir iş kurmak isteyen biri için Hazine arazisi kiralama, arazi satın alma maliyetini büyük ölçüde ortadan kaldırabilecek bir başlangıç modeli sunuyor.
Ürünün bölgeye uygunluğu, sulama ihtiyacı, fide veya fidan maliyeti, hasat süresi, işçilik ve en önemlisi satış kanalı, arazi başvurusundan önce hesaplanması gereken asıl kalemler.
