Mandalinada bu yıl üretim artıyor ancak üreticinin yüzü gülmüyor. Adana'da erkenci mandalina hasadı başladı. Yeterli yağış ve don yaşanmaması sayesinde yüksek rekolte beklenirken üreticinin karşılaştığı fiyatlar, hasadın ekonomik açıdan sürdürülebilirliğini tartışmaya açtı.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan'ın açıklamasına göre Adana'da 401 bin dekar alanda mandalina yetiştiriliyor. Bu sezon beklenen rekolte ise 1 milyon 165 bin ton.
Ancak Okitsu, Miho Wase, Early, Marisol ve Primasol gibi erkenci çeşitler dalında kilogramı yalnızca 8-10 TL'den alıcı buluyor.
Mandalina tarlada kaç lira, markette kaç lira?
Üretici ile tüketicinin karşılaştığı fiyatlar arasında büyük fark bulunuyor.
Ekim ayının ilk günlerindeki piyasa verilerine göre Adana'da dalında 8-10 TL'den satılan mandalina, üretim bölgesindeki toptancı halinde yaklaşık 12-15 TL'ye çıkıyor.
İstanbul, Ankara ve İzmir gibi tüketim merkezlerindeki hal fiyatları ise 27-33 TL seviyelerine ulaşıyor. Marketlerde kilogram fiyatı 34-46 TL arasında değişiyor.
Böylece bahçede 9 TL'ye alıcı bulan bir kilogram mandalinanın marketteki fiyatı yaklaşık dört ila beş katına çıkabiliyor.
Ancak bu farkın tamamı kâr anlamına gelmiyor. Hasat, sınıflandırma, ambalajlama, nakliye, fire ve perakende satış giderleri de fiyatın üzerine ekleniyor. Üreticilerin itirazı ise bu maliyetler karşısında kendilerine ödenen fiyatın yetersiz kalması.
Mandalina neden dalında kalma riskiyle karşı karşıya?
Sorun yalnızca düşük fiyat değil. Ürünün pazara ulaştırılmasında da sıkıntı yaşanıyor.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, paketleme tesislerinin yaklaşık yüzde 20 kapasiteyle çalıştığını belirterek özellikle Rusya ve Ukrayna pazarlarına yönelik sevkiyat sorunlarına dikkat çekti.
Doğan'a göre yurt dışından talep bulunmasına rağmen Karadeniz'deki deniz taşımacılığı sorunları ve kara yolunun yüksek maliyeti, ihracatı zorlaştırıyor.
Bu nedenle bazı üreticiler, fiyatların yükselmesi ve ihracatın hareketlenmesi umuduyla hasadı erteliyor. Ancak bekleme süresi uzadıkça ürünün kalitesi, hasat takvimi ve üreticinin nakit ihtiyacı yeni sorunlara dönüşebilir.
Mersin'den 2 TL iddiası
Sosyal medyada paylaşılan bir görüntüde Mersinli olduğunu belirten bir üretici, bahçesindeki mandalinaları göstererek kilogramını 2 TL'den sattığını öne sürüyor.
Bu açıklama, narenciye üreticilerinin yaşadığı fiyat sorununu yeniden gündeme taşıdı. Ancak görüntüdeki satışın tarihi, ürünün çeşidi ve ticari koşulları bağımsız olarak doğrulanmadığı için 2 TL'nin Mersin genelindeki üretici fiyatı olduğunu söylemek mümkün değil.
Adana'dan gelen güncel açıklamalarda ise erkenci mandalinanın dalındaki fiyatı 8-10 TL olarak belirtiliyor.
Üretici için kritik tarih: 6 Ekim
Erkenci mandalina çeşitleri için açıklanan ihracat başlangıç tarihi 6 Ekim. Üreticiler, ihracat sevkiyatının başlamasıyla birlikte iç piyasadaki talebin ve fiyatların hareketlenmesini bekliyor.
Ancak yüksek rekolte tek başına çiftçinin kazancını garanti etmiyor. Hasat maliyetini karşılayacak fiyat oluşmaması ve ihracat kanallarının yeterince çalışmaması halinde, mandalinanın bir bölümünün dalında kalması riski bulunuyor.
