ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), gıdalarda kullanılan petrol bazlı sentetik renklendiricilerin kullanımını sona erdirmeye yönelik önemli bir adım attı. Kurum, Orange B (Turuncu B) adlı renklendiricinin kullanım iznini iptal ederken, Citrus Red No. 2 adlı bir diğer renklendiricinin de piyasadan kaldırılması için resmi süreci başlattı.
FDA'nın kararına göre Orange B'nin ruhsatı 8 Eylül 2026 tarihinde tamamen sona erecek. Citrus Red No. 2 için ise kamuoyu görüşleri 24 Ağustos 2026 tarihine kadar alınacak. Değerlendirme sonrasında bu renklendiricinin de kullanım izninin iptal edilip edilmeyeceğine karar verilecek.
Orange B hangi ürünlerde kullanılıyordu?
Orange B, yıllardır özellikle sosislerin dış yüzeyini veya sosis kılıflarını renklendirmek amacıyla kullanılmasına izin verilen sentetik bir gıda boyasıydı.
Ancak FDA, yaptığı incelemelerde gıda üreticilerinin bu renklendiriciyi artık fiilen kullanmadığını belirledi. Kurum, daha önce başlattığı iptal sürecine yapılan itirazları değerlendirdiğini, ancak kararını değiştirecek yeni bir kanıt bulunmadığını açıkladı.
Portakal kabuklarını renklendiren boya da gündemde
FDA'nın hedefindeki ikinci renklendirici ise Citrus Red No. 2 oldu. 1959 yılından bu yana özellikle olgun portakalların kabuklarının daha canlı görünmesi için kullanılmasına izin verilen bu sentetik boya için de sektörün artık kullanımını büyük ölçüde bıraktığı değerlendiriliyor.
Kurum, kamuoyundan gelecek görüşlerin ardından bu renklendiricinin de kullanım iznini tamamen kaldırıp kaldırmayacağına karar verecek.
Tüketiciyi doğrudan etkiler mi?
Uzmanlara göre bu kararların market raflarındaki ürünlerde kısa vadede büyük bir değişiklik oluşturması beklenmiyor. Çünkü hem Orange B hem de Citrus Red No. 2 son yıllarda gıda sanayisinde oldukça sınırlı kullanılıyordu.
Bununla birlikte karar, gıda sektörünün petrol bazlı sentetik renklendiricilerden doğal renklendiricilere geçiş sürecini hızlandıran önemli bir düzenleme olarak görülüyor.
FDA neden bu adımı attı?
FDA, bu düzenlemenin amacı olarak mevcut üretim uygulamalarını ve güncel piyasa koşullarını yansıtan daha modern bir gıda güvenliği sistemi oluşturmayı gösterdi.
ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr., yönetimin artık kullanılmayan eski izinleri kaldırarak gıda güvenliği düzenlemelerini güncellediğini ve yapay renklendiricilerin gıda zincirinden çıkarılması yönünde çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.
Yapay renklendiriciler aşamalı olarak kaldırılıyor
Bu karar, FDA'nın 2025 yılında açıkladığı daha geniş kapsamlı planın bir parçası. Kurum, 2026 yılı sonuna kadar petrol bazlı sentetik gıda boyalarının ABD gıda tedarik zincirinden aşamalı olarak kaldırılmasını hedefliyor.
Bu süreç kapsamında FDA son dönemde doğal kaynaklardan elde edilen yeni renklendiricilere onay verirken, birçok büyük gıda üreticisi de ürün formüllerini değiştirmeye başladı. Özellikle doğal renklendiricilere geçiş, sektörün öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Orange B ve Citrus Red No. 2 nedir?
Orange B (Turuncu B): Sentetik, petrol bazlı bir gıda boyasıdır. Geçmişte sosislerin dış yüzeyini ve kılıflarını renklendirmek için kullanılıyordu.
Citrus Red No. 2: Olgun portakalların kabuklarının daha parlak ve canlı görünmesini sağlamak amacıyla kullanılan sentetik bir renklendiricidir. Meyvenin iç kısmına uygulanmaz; yalnızca kabuğunun görünümünü değiştirmek için kullanılır.
