Birleşmiş Milletler (BM) tarafından hazırlanan "Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu 2026" raporunun ön bulguları, dünya genelinde sağlıklı beslenmeye erişimin ciddi biçimde zorlaştığını ortaya koydu.
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, son beş yılda sağlıklı beslenmenin maliyeti yüzde 25 arttı. Artan gıda fiyatları nedeniyle bugün dünyada yaklaşık 2,69 milyar kişi, yani neredeyse her üç kişiden biri, sağlıklı bir beslenme düzenini karşılayamıyor.
Sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti yoksulluk sınırının üzerinde
FAO Başekonomisti Maximo Torero Cullen, sağlıklı bir beslenme düzeninin kişi başına günlük ortalama maliyetinin 4,28 dolar olduğunu açıkladı.
Bu rakam, uluslararası kabul gören günlük 3 dolarlık aşırı yoksulluk sınırının üzerinde bulunuyor. Başka bir ifadeyle, aşırı yoksulluk içinde yaşayan milyonlarca insanın dengeli ve yeterli beslenmesi ekonomik olarak mümkün görünmüyor.
Sorun kalori değil, besleyici gıdalara ulaşabilmek
Raporda dikkat çeken en önemli mesaj ise şu oldu: Dünyada sorun yeterince gıda üretilmemesi değil, besin değeri yüksek gıdaların pahalı olması. FAO'ya göre insanlar temel enerji ihtiyacını karşılayacak kaloriyi daha düşük maliyetle alabiliyor. Ancak vitamin, mineral, kaliteli protein ve lif açısından zengin besinlere ulaşmak çok daha pahalı hale geliyor.
Torero, bu durumu şu sözlerle özetledi: "Kalori nispeten ucuzdur, ancak besleyici gıdalar ucuz değildir. Meyve ve sebze az kalori sağlıyor ama bütçeyi zorluyor"."
BM verilerine göre;
Tahıllar ve kök sebzeler günlük kalorinin büyük bölümünü sağlarken, sağlıklı beslenme maliyetinin yalnızca yüzde 13'ünü oluşturuyor.
Meyve ve sebzeler günlük kalorinin sadece yüzde 5'ini sağlasa da toplam beslenme maliyetinin yüzde 16'sını oluşturuyor.
Hayvansal kaynaklı gıdalar ise sağlıklı beslenme maliyetinin yaklaşık yüzde 30'unu kapsıyor.
Bu tablo, özellikle düşük gelirli ailelerin meyve, sebze, süt ürünleri, yumurta ve kaliteli protein kaynaklarını yeterince tüketememesine neden oluyor.
Uzmanlar: Sağlıklı gıdalar daha ulaşılabilir olmalı
FAO, küresel gıda politikalarının artık sadece üretimi artırmaya değil, besleyici gıdaların fiyatını düşürmeye odaklanması gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlara göre gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için meyve, sebze, baklagiller ve kaliteli protein kaynaklarının daha uygun fiyatlarla tüketiciye ulaştırılması büyük önem taşıyor.
Sağlıksız beslenme hastalık riskini artırıyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), sağlıksız beslenmeyi dünyadaki en önemli sağlık risklerinden biri olarak değerlendiriyor. Yetersiz ve dengesiz beslenme; başta kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite ve bazı kanser türleri olmak üzere birçok kronik hastalığın gelişme riskini artırıyor.
Uzmanlar, sağlıklı beslenmenin yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda ekonomik koşullar ve gıda politikalarıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.
