Avrupa’da zeytin üretimi son yıllarda ciddi darbe aldı. İspanya ve Yunanistan başta olmak üzere üretici ülkelerde aşırı sıcaklar, kuraklık ve zararlı istilaları nedeniyle rekolte keskin şekilde düştü.
2022/23 sezonunda yaklaşık %35, 2023/24 sezonunda ise %22 üretim kaybı yaşandı. Bu düşüş, piyasada arz sıkıntısına ve fiyatların hızla yükselmesine neden oldu.
Zeytinyağı fiyatlarının bazı dönemlerde ayçiçek yağının 8-9 katına çıkması, ürünü sahtecilik için cazip hale getirdi.
sahte zeytinyağında patlama
Almanya’daki resmi laboratuvar analizlerine göre, 2025 yılında incelenen zeytinyağı örneklerinin yaklaşık %11’inin sahte olduğu tespit edildi.
Bu oran önceki yıllarda %2-3 seviyesindeydi. Yani sahtecilik birkaç yıl içinde katlanarak arttı.
En dikkat çekici yöntem ise ucuz yağlarla yapılan karışımlar.
Sahte ürünlerde genellikle:
Rafine edilmiş ayçiçek yağı, aroma vericiler, renklendiriciler kullanılarak zeytinyağı görünümü taklit ediliyor.
etikette “sızma”, içinde düşük kalite yağ
Analizlerde ortaya çıkan bir diğer kritik sorun ise yanıltıcı etiketleme. 2024’te %10 olan yanlış etiketleme oranı, 2025’te %18’e yükseldi. Bu ürünlerin önemli bir kısmı, “sızma zeytinyağı” olarak satılmasına rağmen; düşük kalite yağlardan oluşuyor. Hatta bazıları gıda standardına uygun bile değil
Özellikle 5 litrelik büyük ambalajlarda satılan ürünler riskli kategoride öne çıkıyor.
kirleticiler de alarm veriyor
Sahtecilik yalnızca karışım hileleriyle sınırlı değil. Analizlerde bazı zeytinyağı türlerinde; MOSH/MOAH (mineral yağ hidrokarbonları), MCPD esterleri ve glisidil esterleri gibi ciddi kirleticiler tespit edildi.
Bazı örneklerde MOAH seviyeleri, referans değerlerin 20 katına kadar çıktı. Bu tür maddeler, uzun vadede kanserojen risk nedeniyle en kritik gıda güvenliği başlıkları arasında yer alıyor.
şikayet oranı yüzde 40’a dayandı
Yapılan incelemelerde zeytinyağı ürünlerinde toplam uygunsuzluk oranı yaklaşık %40 seviyesinde kaldı. Bu oran, piyasadaki ürünlerin neredeyse yarısında bir sorun olabileceğini gösteriyor.
Önceki yıllarda sorun daha çok etiketleme hatalarıyken, artık doğrudan sahtecilik ve içerik manipülasyonu öne çıkıyor.
türkiye’de yıllardır var, şimdi avrupa’da büyüyor
Zeytinyağı tağşişi Türkiye’de uzun süredir bilinen bir sorun. Ancak Avrupa’da yaşanan rekolte krizi ve fiyat artışları, bu sorunun artık küresel bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
Uzmanlara göre risk büyüyor, arz daraldıkça sahtecilik artıyor, fiyat yükseldikçe tüketici daha fazla risk alıyor, denetimler yetersiz kalırsa piyasa daha da kirleniyor.
