ABD'de tarım ve hayvancılık sektörünü alarma geçiren gelişme, Teksas'ta üç haftalık bir buzağının göbek kordonunda yüzlerce larvanın tespit edilmesiyle başladı. Laboratuvar incelemeleri sonucunda larvaların, 1966 yılında ABD'de yok edildiği ilan edilen Yeni Dünya Vidalı Kurdu (New World Screwworm) olduğu doğrulandı.
Yetkililer ilk vakadan yalnızca birkaç gün sonra ikinci bir enfekte buzağının daha tespit edildiğini açıkladı. Bunun üzerine Teksas Valisi Greg Abbott olağanüstü hal ilan etti.
Et yiyen parazit nedir?
Yeni Dünya Vidalı Kurdu aslında bir sinek türünün larvaları. Dişi sinekler, canlı hayvanların açık yaralarına, göbek kordonlarına, kulaklarına, göz çevresine veya mukoza dokularına yumurta bırakıyor.
Yumurtalar çatladıktan sonra ortaya çıkan yüzlerce kurtçuk, ölü dokuyla değil doğrudan canlı etle besleniyor.
Parazit, yarayı giderek büyütüyor ve tedavi edilmezse enfekte hayvanın ölümüne kadar ilerleyebiliyor.
ABD Tarım Bakanlığı'na göre vidalı kurtlar; sığırları, koyunları, keçileri, atları, evcil hayvanları, yaban hayatını, nadir durumlarda da insanları etkileyebiliyor.
İnsanlara bulaşabiliyor mu?
Parazit insanlara da bulaşabiliyor. İnsanlarda risk düşük ncak tamamen sıfır değil. Nitekim yakın zamansa, Ağustos 2025'te El Salvador'dan ABD'ye dönen bir kişide insan vakası doğrulandı.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre özellikle açık yaraları bulunan kişiler, kırsal bölgelerde yaşayanlar ve hayvanlarla yakın temasta bulunanlar daha yüksek risk taşıyor.
Parazitin insanlarda oluşturduğu enfeksiyona "miyazis" adı veriliyor.
2 binden fazla insan vakası bildirildi
CDC verilerine göre son salgın dalgasında Meksika ve Orta Amerika'da bugüne kadar 2 bin 70 insan vakası kaydedildi.
Yetkililer, vakaların çoğunun kırsal bölgelerde ve hayvancılıkla uğraşan kişilerde görüldüğünü bildiriyor.
Kanada sınırı kapattı
Salgının büyüme ihtimali nedeniyle Kanada Gıda Denetleme Kurumu da harekete geçti. Kanada, Teksas'tan gelen sığır ve atların ülkeye girişini geçici olarak yasakladı.
Karara göre sınırı geçmeden önceki 21 gün içerisinde Teksas'ta bulunan hayvanlar ülkeye kabul edilmeyecek.
Milyonlarca kısır sinek salınıyor
ABD'nin parazitle mücadele yöntemi ise oldukça sıra dışı. Yetkililer, doğaya milyonlarca genetik olarak kısırlaştırılmış erkek sinek bırakıyor.
Çünkü dişi sinekler yaşamları boyunca yalnızca bir kez çiftleşiyor. Eğer çiftleştikleri erkek kısırsa yumurtalar gelişmiyor ve popülasyon zamanla azalıyor.
ABD Tarım Bakanlığı şu anda haftada yaklaşık 100 milyon kısır sinek üretebiliyor. Ancak uzmanlar salgının kontrol altına alınabilmesi için haftada 500 ila 700 milyon sineğin doğaya bırakılması gerektiğini belirtiyor.
İklim değişikliği riski artırıyor
Entomologlar, Yeni Dünya Vidalı Kurdu'nun normalde tropikal bölgelerde yaşadığını ancak yükselen sıcaklıklar nedeniyle daha kuzeye ilerleyebileceğini düşünüyor.
Bu nedenle uzmanlar, iklim değişikliğinin yalnızca kuraklık ve sıcak hava dalgalarını değil, tarım ve hayvancılığı tehdit eden zararlıların yayılımını da hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye için risk var mı?
Şu an için Türkiye'de Yeni Dünya Vidalı Kurdu vakası bildirilmiş değil. Ancak uzmanlara göre küresel ticaretin artması, canlı hayvan hareketleri ve iklim değişikliği nedeniyle dünyadaki hayvan hastalıkları ve zararlılar artık yalnızca bulundukları bölgelerin sorunu olmaktan çıkmış durumda.
Bu nedenle tarım otoriteleri, sınır kontrolleri ve hayvan sağlığı gözetim sistemlerinin öneminin her geçen yıl daha da arttığına dikkat çekiyor.
