Birkaç ay önce marketlerde kilosu 300 lirayı aşan domates fiyatları tüketicinin tepkisini çekiyordu. Şimdi ise Türkiye'nin en büyük örtü altı üretim merkezlerinden Antalya Kumluca Hali'nde domatesin kilogram fiyatı 25 liraya kadar geriledi.
Bazı üreticiler zarar ettikleri gerekçesiyle domateslerini toplamadan seradan sökmeye başladı. Ancak hal fiyatlarındaki düşüş market ve pazarlara aynı oranda yansımadı.
HALDE DOMATESİN KİLOSU 25 TL
Türkiye'de sebze fiyatlarında dikkat çekici bir tablo yaşanıyor. İlkbahar aylarında yüksek fiyatlarıyla gündeme gelen domates, havaların ısınması ve sera üretiminin artmasıyla birlikte üretici tarafında adeta dip yaptı. Buna karşın tüketici, market ve pazarlarda hâlâ yüksek fiyatlarla karşılaşıyor.
Antalya'nın Kumluca ilçesinde açıklanan 3 Haziran tarihli hal fiyatlarına göre yuvarlak domates kilogram başına 25 TL, oval domates 40 TL ve standart domates 30 TL seviyesinde işlem görüyor. Buna rağmen birçok markette domates fiyatları 50-100 TL arasında değişirken, pembe domates gibi bazı çeşitlerde kilogram fiyatı 200 TL'ye yaklaşabiliyor.
Domates fideleri sökülmeye başlandı
Fiyatların maliyetlerin altına düştüğünü belirten bazı üreticiler, ürünlerini hasat etmek yerine seralardaki domates fidelerini sökmeye başladı. Son günlerde sosyal medyada paylaşılan videolarda çiftçilerin tonlarca ürünü toplamak yerine seradan kaldırdığı görülüyor.
Üreticiler, işçilik, nakliye, ambalaj ve komisyon giderleri düşüldüğünde mevcut fiyatlarla satış yapmanın zarar anlamına geldiğini ifade ediyor.
SALATALIK 5 LİRA
Kumluca Hali'nde birçok üründe düşüş var. Sadece domateste değil, diğer sebzelerde de üreticiyi memnun etmeyen bir tablo ortaya çıktı. Kumluca Hali verilerine göre, fasulye 40 TL'den 30 TL'ye düştü. Kıl sivri biber 33 TL'den 25 TL'ye geriledi. Patlıcan 12 TL seviyesinde işlem gördü. Kabak 10 TL'de kaldı. Salatalık 5 TL seviyesinde işlem gördü.
Özellikle salatalık, kabak ve patlıcan gibi ürünlerde açıklanan fiyatlar birçok üretici tarafından maliyetlerin altında olarak değerlendiriliyor.
Tüketici ucuzluğu neden göremiyor?
Üretici ile tüketicinin ödediği fiyat arasındaki fark uzun süredir tartışma konusu. Hal fiyatına ek olarak; Komisyon giderleri, nakliye maliyetleri, ambalaj giderleri, fire oranları, market işletme maliyetleri, kâr marjları ürünün raf fiyatını önemli ölçüde artırıyor.
Bu nedenle üreticinin 25 liraya sattığı domates, şehir merkezlerindeki marketlerde iki ila dört kat daha yüksek fiyatla satılabiliyor.
Domateste dengeler tersine döndü
Nisan ve mayıs aylarında domates fiyatları nedeniyle tüketiciler şikâyet ederken, haziran ayına girilirken tablo tersine döndü. Bu kez üreticiler fiyatların maliyetleri karşılamadığını söylüyor.
Ortaya çıkan tablo, Türkiye tarımının kronik sorunlarından birini yeniden gündeme getiriyor: Üretici ürününü değerinde satamıyor, tüketici ise aynı ürünü pahalıya almak zorunda kalıyor. Bu nedenle domates fiyatlarındaki düşüş şu an için ne üreticiyi ne de tüketiciyi memnun etmeye yetiyor.
