Uzun yıllar boyunca tıp dünyasında sıra dışı bir durum olarak görülen “alkol almadan sarhoş olma” vakaları, artık bilimsel bir açıklamaya sahip.
Tıp literatüründe “otomatik bira üretme sendromu” (Auto-Brewery Syndrome – ABS) olarak bilinen bu hastalıkta, bağırsaktaki bazı mikroorganizmalar karbonhidratları etanole dönüştürüyor ve kişi alkol almış gibi etkileniyor.
Bu sendrom, son yıllarda yapılan büyük ölçekli çalışmalarla yeniden gündeme geldi.
Bağırsak kendi kendine alkol üretiyor
Nature Microbiology dergisinde yayımlanan ve bugüne kadarki en kapsamlı çalışmalardan biri olarak değerlendirilen araştırma, ABD’de California Üniversitesi San Diego’da yürütüldü. Çalışmada, 22 ABS hastası, onların aynı evde yaşayan yakınları ve sağlıklı bireylerin dışkı örnekleri karşılaştırıldı.
Sonuçlar çarpıcıydı; ABS hastalarının bağırsak örnekleri, sağlıklı bireylere kıyasla çok daha yüksek miktarda alkol üretiyordu.
Araştırmacılara göre başlıca sorumlular; Klebsiella pneumoniae ve Escherichia coli (E. coli) gibi karbonhidratları yüksek oranda etanole dönüştürebilen bakteri türleri.
Bu bakteriler, bazı hastalarda kandaki alkol düzeyini araç kullanılamayacak seviyelere kadar yükseltebiliyor.
Trafik kontrolünde alkollü çıkabilirsiniz
Uzmanlara göre bu sendrom, yalnızca tıbbi değil, hukuki ve sosyal sonuçlar da doğurabiliyor.
Hastalar çoğu zaman; Gizli alkol bağımlılığıyla suçlanıyor, işlerini kaybedebiliyor, trafik kontrollerinde haksız ceza riskiyle karşılaşıyor.
Araştırmayı yürüten gastroenterolog Bernd Schnabl, “Bu hastalık aileler için korkunç. Hastalar içki içmediklerinde ısrar ettiklerinde, bazen doktorlar bile inanmıyor” diyor.
Mantardan değil, bakteriden kaynaklanıyor
Uzun yıllar boyunca ABS’nin, bağırsakta aşırı çoğalan maya mantarlarından kaynaklandığı düşünülüyordu. Ancak yeni çalışma, ana sorumlunun bakteriyel etanol fermantasyonu olduğunu güçlü biçimde ortaya koydu.
Araştırmada, ABS hastalarında Klebsiella ve E. coli oranı yüksek bulundu, mantar yoğunluğu ise sağlıklı bireylerden anlamlı biçimde farklı değildi.
Bu da “mantar teorisinin” büyük ölçüde geçerliliğini yitirdiğini gösterdi.
Tanı zor, tedavi henüz standart değil
Otomatik bira üretme sendromu son derece nadir görülüyor. Dünya genelinde kaç kişinin etkilendiğine dair net veri yok. Uzmanlar, birçok vakanın yanlış tanı aldığı ve gerçek sayının bilinenden yüksek olabileceğini düşünüyor.
Tanı için, kontrollü karbonhidrat yükleme testleri, kan alkol ölçümleri, uzun süreli gözlem gerekiyor.
Tedavide ise henüz standart bir yöntem bulunmuyor. Bazı hastalarda: düşük karbonhidratlı diyet, antibiyotik ve antifungal tedaviler, dışkı mikrobiyota nakli (FMT) ile belirgin iyileşme sağlandığı bildirildi.
Bağırsak mikobiyatası neden önemli?
Uzmanlara göre bu sendrom, yalnızca “nadir bir tuhaflık” değil. Düşük düzeyde, kronik bağırsak kaynaklı alkol üretiminin: Karaciğer yağlanması, karaciğer hasarı, metabolik hastalıklar ile ilişkili olabileceği düşünülüyor.
Bu nedenle araştırmacılar, bağırsak mikrobiyotasının alkol metabolizması üzerindeki etkisinin daha yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
