Bir kilo et 16 dolara dayandı, enflasyon maaş gününü bile eritiyor
ABD’nin Venezuela’da siyasi dengeleri hedef alan müdahalesinin ardından ülkede derinleşen ekonomik istikrarsızlık, gıda fiyatları üzerinden milyonlarca insanın günlük hayatını doğrudan etkileyen bir krize dönüştü. The New York Times’ın sahadan aktardığı habere göre, para birimi bolivarın hızla değer kaybetmesi ve dolar akışının yeni yaptırımlarla kısıtlanması, market raflarında kontrolsüz fiyat artışlarına yol açtı.
Caracas ve diğer büyük şehirlerde bir kilo sığır etinin fiyatı, artık yalnızca bir gıda ürünü değil, ekonomik çöküşün sembolü haline geldi.
Maaş alınır alınmaz markete koşu
Venezuela’da çalışanlar, maaş günlerini artık bir “alışveriş alarmı” olarak görüyor. Nair Granado adlı bir yurttaş, 60 dolarlık maaşını alır almaz markete koştuğunu, ancak et fiyatlarının birkaç gün içinde neredeyse iki katına çıktığını anlatıyor. Granado’ya göre, kilosu 9 doların üzerinde satılan et, kısa sürede erişilemez hale geldi.
Resmi kur ile gayriresmi “paralel dolar” arasındaki fark büyürken, mağaza fiyatları bu düşüşe paralel olarak gerilemiyor. Aksine, işletmeler fiyatları en kötü senaryoya göre belirliyor.
Dolar bağımlılığı krizi derinleştirdi
Haberlere göre Venezuela ekonomisinin günlük işlemlerde ABD dolarına aşırı bağımlı hale gelmesi, petrol gelirlerini ve dolar girişini azaltan yeni ABD yaptırımlarıyla birleşince sistemi kilitledi. Geçen hafta paralel dolar kuru, resmi kurun yaklaşık iki katına çıktı. Ancak bu durum, tüketici fiyatlarında herhangi bir rahatlama yaratmadı.
Ekonomistler, bu dengesizliğin enflasyonist baskıyı daha da artırdığı konusunda uyarıyor. Ekonomist José Guerra, bu yıl enflasyonun %2000’e ulaşabileceğini öngörüyor.
Yoksulluk derinleşiyor, protein sofradan çekiliyor
Venezuela üniversiteleri tarafından yapılan bir ankete göre, halkın %70’inden fazlası yoksulluk içinde yaşıyor. Gallup verileri ise geçen yıl her beş kişiden üçünün yiyecek almakta zorlandığını ortaya koydu.
Aylık asgari ücretin yaklaşık 50 sent seviyesinde olduğu ülkede, bolivarın değer kaybı kamu çalışanlarına verilen devlet ikramiyelerini de anlamsızlaştırdı. Bu tablo, aileleri tavuk ve yumurtaya yönelmeye, kırmızı eti ise tamamen terk etmeye zorluyor.
Et fiyatı kırılma noktasına dönüştü
2025’in ilk çeyreğinde Venezuela’da bir kilo sığır eti 8,80–9 dolar aralığında satılıyordu. Ancak Eylül ve Ekim aylarında fiyat 13,80 dolara, Caracas şehir merkezlerinde ise 16 dolara kadar yükseldi. Aynı dönemde büyük bir koli yumurtanın fiyatı 6 dolardan 8 dolara çıktı.
Kasaplar, artan fiyatlar nedeniyle müşteri sayısının hızla düştüğünü, bu yüzden tedarikçilere verdikleri siparişleri azalttıklarını söylüyor. Rafların boşalması, düşük talep–yüksek fiyat sarmalını daha da görünür kılıyor.
Devalüasyon sessizce faturaya yansıyor
2025’in ilk çeyreğinde bolivar, dolara karşı %24,6 değer kaybetti. Kâğıt üzerinde dolar fiyatları “istikrarlı” görünse de, bolivarla maaş alanlar için her alışveriş yeni bir kayıp anlamına geliyor. Uzmanlara göre bu durum, krizin istatistiklere girmeden önce maaş bordrolarında ve alışveriş fişlerinde hissedilmesine neden oluyor.
Yardım ağları da zayıflıyor
İnsani krizi ağırlaştıran bir diğer unsur ise sivil toplum alanındaki daralma. Yeni kısıtlamalar nedeniyle aşevleri ve topluluk destek projeleri kapanıyor, devletin dağıttığı gıda sepetleri ise sık sık gecikiyor. Caracas’ta bir dans öğretmeni, aldığı yardımla temel gıdayı bile karşılayamadığını, arkadaşlarından destek istemek zorunda kaldığını söylüyor.
Bir kilo et artık bir gösterge
Venezuela’da bir kilo et, artık yalnızca bir ürün değil; enflasyonun, devalüasyonun ve siyasal müdahalelerin sofraya nasıl yansıdığının somut göstergesi. Caracas’ta kasap vitrinlerinde yazan “16 dolar”, temel proteinin lükse dönüştüğü noktayı işaret ediyor.
